پیام رمضان
پیام رمضان چیست؛ صوموا تصحوا؛ روزه بگیرید تا سالم شوید. با روزه گرفتن مواد زائد از جمله رسوبات و آلودگیها، سموم و اخلاط اضافه از بدن خارج میشود.باید بدانید که مواد زائد بیماریزاست و با خروج آن، بهسلامت انسان کمک میشود. علاوه بر سلامت جسم، روزه گرفتن در سلامت روان نیز مؤثر است و ذهن را پاکسازی میکند. اما روزهداری شرط و شروط دارد و با هر روزهای نمیتوان به هدف اصلی این فریضه الهی رسید. در حال حاضر غذاهایی که ما در جهان میخوریم، غذا نیست!
غذا و مبنای آن
از دید علم تغذیه و بیوشیمی، غذا مجموعه ترکیباتی است که باید انرژی، قند، اسیدآمینه، ویتامین، املاح، آنتیاکسیدان و فیتوکیمیکال را برای سلولها، بافتها و اندامهای بدن تأمین کند. با این تعریف، گندم غذاست؛ اما نان غذا نیست!اگر گندم کامل همانگونه که هست،بدون آنکه پوستش را جدا سازند استفاده شود؛ مثلا نان گندم کامل با خمیر ورآمده پخته و خورده شود،در روده تحتتأثیر آنزیمها، ویتامینها، املاح، اسیدهای آمینه و قند لازم را به خون تحویل میدهد و خون آنها را به سلــولها، بافـــتهــا و اندامها میرساند که بدین ترتیب انرژی تأمین میشود؛ اما نان سفید امروزی که متأسفانه بر سر سفره هر ایرانی هست، غذا نیست! زیرا در کارخانههای آرد، پوست گندم و جوانه آن را جدا میسازند و مغز گندم را بهصورت آرد تحویل نانوا میدهند. این نان تا روده میرود، ولی جز قندچیزی تحویل خون نمیدهد. قند بدون ویتامین هم نمیتواند در چرخه تولید انرژی وارد شده و به انرژی تبدیل شود؛ درنهایت نان فقط قند به بدن وارد میکند و به چربی تبدیل میشود؛ چنین نانی زمینهساز چاقی، فشارخون، دیابت و بیماریهای قلبیعروقی خواهد شد.(برنج فاقد سبوس نیز همین خصیصه را دارد) همچنین امروزه از غذاهای سرخکردنی چربیهای ناسالم، شکر و شیرینیهای مصنوعی و مضر استفاده میکنید و انتظار سلامتی دارید! از طرف دیگر پرخوری میکنید و با انباشت مواد زائد بدن، به بیماری آری میگویید! بهتر است این موضوع را بهخاطر بسپارید که غذا باید بر مبنای نیازباشد، نه هوس.اما از جمله شیرینهای ناسالم که در ماه رمضان طرفداران زیادی دارد زولبیا و بامیه است! این دو نوع شیرینی از آرد سفید، شکر سفید، روغن ترانس اشباع با حرارت بالا تهیه میشود؛ یعنی چهار عامل اصلی در چاقی، فشارخون، دیابت، کبد چرب و بیماریهای قلبی و عروقی.حتی کم آن هم مضر است؛ چون محتوای زولبیا و بامیه در بدن انسان کارآیی و کاربردی ندارد. بدیهی است که بهعنوان یک عامل مازاد که باید به چربیها تبدیل شده و ذخیره شوند، در بدن عمل کرده و بیماریهای نامبرده را تولید میکنند.حال جای تعجب است که بسیاری از مردم، خرمای شیرین و پرخاصیت را که غذای پیامبران بوده، رها میکنند و زولبیا و بامیه میخورند!
پرخوری و بیماریزایی
از اهداف دیگر رمضان و روزهداری، کــمخـوری است، نـــه پـــرخوری. با کمخوردن، از هدف اصلی روزه و فواید آن برخوردار خواهید شد.خیلی از افراد از افطار تا سحر زیاد میخورند تا در طول روز گرسنه نشوند! این در حالی است که اگر گرسنگی به انسان غالب نشود، استفاده از بافت ذخیره ممکن نیست و این امر باعث میشود ماه رمضان بیاید و بگذرد و شما از فواید آن بیبهره باشید.با چنین رویهای، ضمن اینکه وزنتان کم نمیشود و حتی گاهی اضافهوزن پیدا میکنید، پس از ماه رمضان به کلسترول و چربی خون و بیماریهای دیگر دچار خواهید شد.
روزهداری در سیــره پیامبر و بزرگان
فرمودهاند انسان در گرسنگی و تلاش به معرفت میرسد و سعدی با الهام از این حدیث نبوی گفته است: اندرون از طعام خالی دار تا در آن نور معرفت بینی. همچنین این شاعر گفته است: «نهچندان بخور کز دهانت برآید/ نهچندان که از ضعف جانت برآید» مولوی نیز چنین سروده است: «چند خوردی چرب و شیرین از طعام/ یکدو روزی امتحان کن در صیام»
بیبهرهگی از رمضان
اغلب فکر میکنید نخوردن در ماه مبارک اختصاص بهروز دارد و از غروب تا طلوع مختارید فراوان بخورید و بیاشامید، درحالیکه سفارش زیادی برای کم خوردن و آشامیدن شــده اســـت؛ ضمــن اینـــکه چنــیــن سفارشهایی برای ایام دیگر شده است؛ بـهطــوریکه پیــامبر (ص) در آدابخوردن، سادهخوردن و کمخوردن را تنها مختص ماه رمضان میدانستند. ایشان بر آن باور بودند که: مؤمنان نهتنها در ماه مبارک رمضان، بلکهدر همه ایام سال باید از پرخوردن و زیادهروی در مصرف غذا و نوشیدنیهای مختلف پرهیز کنند.با این اوصاف، پروردگار برای بازگرداندن سلامتی به افراد، ماه رمضان را قرار داد تا با استفاده از الگوی صحیح تغذیه، پس از پایان ایام روزهداری، سالمتر و شادابتر از قبل آن باشند، نه اینکه با بدخوری و پرخوری بیمارتر از پیش از ماه رمضان شوید.
وصیههای غذایی
بهطورکلی در این ماه پرهیز از غذاهای چرب و ســرخکرده و شیــرینــیهای غیرطبیعی، پرهیز از نوشیدن چای، نسکافه و قهوه نیز ضروری است. این مواد غذایی، آب بدن را دفع و ایجاد خشکی میکنند. افطار را با آب ولرم و خرما شروع کنید و برای آمادهسازی معده، حداقل بهاندازه نماز خواندن صبر کرده و سپس شام بخورید. به خاطر بسپارید که خرما عطش را رفع میکند و بسیار مقوی است. توصـیه ویژه هم بـرای این مــاه، استفاده از لیموترش در غذاهاست. شربت عسل و لیموترش یا اردهشیره هم مفید است و از عطش پیشگیری میکند؛ همچنین گرمک تأمینکننده آب بدن است که اگر با گلاب و عسل خورده شود، مفید است؛ درعینحال که تولیدکننده انرژی و نافع برای کبد است. نکته دیگر آنکه بعضیها در این ماه از سردرد گلایه دارند. این حالت اغلب نشانه آن است که بدن دارد چربیسوزی میکند و پاکسازی میشود. بهتر است شربت عسل و لیموترش هنگام سحر و قبل از خواب شب بخورید. خوابیدن پس از سحری هم بسیار مضر و مکافاتی برای معده است؛ درواقع بیحالی و کسالت صبحگاهی به خاطر همین است. پس باید شب زود بخوابید تا بتوانید سحر بیدار بمانید (در صورت نیاز به خواب، نیم ساعت قبل از اذان ظهر بدون اشکال است.)
کتاب «365 غذای سالم و گیاهی» برای روزهداران
اما بهمنظور راهنمایی روزهداران کتاب «سی سحر، سی افطار» و نیز کتاب «365 غذای سالم و گیاهی» که به خاطر تقاضای زیاد، به چاپ شانزدهم رسیده است، میتواند کمک مؤثری برای پخت غذای سالم باشد؛ ضمن اینکه غذاهای آموزشی ارائهشده در این کتاب، تنها مختص ماه رمضان نیست و برای هر زمان قابلاستفاده است. تمام غذاهای فرمولهشده در این کتاب موافق طبع انسانِ سالم است. بدیهی است کسانی که سالها غذای ناسالم خوردهاند ممکن است به این غذاها دل ندهند؛ اما آنها که بهسلامتی خود و خانواده دلبستهاند، حتما از این غذاها تهیه و میل میکنند.
