پایان مازوت‌سوزی کی و چگونه؟

بحران انرژی، مازوت‌سوزی و مشکلات محیط‌زیستی و قطعی برق با حمایت دولت از نیروگاه‌های خورشیدی حل می‌شود.بحران کمبود انرژی، به‌خصوص برق در سال‌های اخیر گریبان‌گیر کشور و به‌خصوص استان اصفهان شده است؛ تا حدی که در تابستان سال گذشته با قطعی گسترده برق و زمستان با مازوت‌سوزی کسری برق جبران شد.از طـرفی، انرژی خورشیــدی یکــی از منابع تأمین انرژی پاک و عاری از اثرات مخرب زیست‌محیطی است که با برنامه‌ریزی و حمــــایــت دولــت از نیــــروگـــاه‌هــای تجدیدپذیر، به‌خصوص خورشیدی، می‌توان نه‌تنها بحران انرژی را رفع کرد؛ بلکه مشکلات محیط‌زیستی و قطعی برق را حل کرد.
 
تاریخ انتشار: 21:57 - سه‌شنبه 6 اردیبهشت 1401
مدت زمان مطالعه: 7 دقیقه
فرصتی خوب برای سرمایه‌گذاری
رئیس هیئت‌مدیره شرکت گلنور با اشاره به ظرفیت استان اصفهان در زمینه تهیه پنل‌ها و اقلام موردنیاز به اصفهان زیبا می‌گوید: «ما هشت سال در زمینه انرژی‌های نو فعالیت می‌کنیم و در مجموع  ۲۰ مگاوات پنل خورشیدی در کشور اجرا کردیم.»
اصغر امینی بیان می‌کند: «اکنون همدر بحث اینورتر پنل‌ها ورود کردیم. شرکت‌های خارجی به‌دلیل تحریم همکاری نمی‌کردند؛ اما بالاخره یک شـرکت‌خارجی را مجـاب کــردیم تـــا تحت‌لیسانس این شرکت تولیدهای خود را انجام دهیم.»او اضافه می‌کند: «البته در عرض یک سال حدود 80درصد این موارد را بومی‌سازی کردیم و اینورتر خورشیدی را از ۵ تا ۲۵ کیلووات انجام دادیم و اینورتر ۵۰ تا ۱۰۰ کیلوواتی را در مرحله بعدی انجام می‌دهیم.»رئیــس هیئت‌مــدیره شــرکت گلنـــور خاطرنشان می‌کند: «تعداد زیادی از کشورها بین ۲۰ تا ۳۰ درصد مصرف برق خود را از این طریق انجام می‌دهند؛ حتی کشورهایی که تعداد روزهای آفتابی کمتری از ما دارند به سمت انرژی‌های خورشیدی رفته‌اند.»
او ادامه می‌دهد: «این صنعت نه‌تنها آلودگی ندارد، بلکه برای محیط‌زیست هم مناسب است و حتی وابستگی تأمین انرژی را به کشورهای دیگر کم می‌کند.»امینی تصریح می‌کند: «ایران در این زمینه عقب است و آمارها نشان می‌دهد که ما زیر 5درصد از مصرف برق خود را از طریق نیروگاه‌های خورشیدی تأمین می‌کنیم.» او می‌گوید: «اگر درزمان حاضر که از یک‌مترمربع ۲۲درصد برداشت می‌شود، به ۳۵درصد برسیم، قیمت تولید این برق از انرژی فسیلی کمتر و مقرون ‌به ‌صرفه می‌شود.  »رئیس هیئت مدیره شرکت گلنور عنوان می‌کند: «ایران تعداد روزهای آفتابی بسیاری زیادی دارد و با سرمایه‌گذاری در مدت چهارسال پول آن برمی‌گردد و در مدت ۱۵سال سود دارد.» 
او تصریح می‌کند: «سرمایه‌گذاری براییک پروژه ۱۰مگاواتی به سه‌نگهبان و تنها ماهی یک‌مرتبه تمیزکردن صفحه‌ها نیاز دارد. تکنولوژی پنل‌های خورشیدی روزبه‌روز پیشرفت می‌کند و برای انجام پروژه‌ها نیازمند حمایت‌های مالی است. » امینی خاطرنشان می‌کند: «نیروگاه‌های خورشیدی ملی است و برای محیط ‌زیست و بحران‌های آب، بسیار کارساز است. ما در پیک‌های برق مشکل قطعی برق داریم.»او بیان می‌کند: «برای توسعه این نیروگاه‌ها باید حمــایــت‌هایی ماننـد تسهیــلات کم‌بهــره و با بــازپــرداخــت بلندمدت پرداخت شود تا با این حمایت‌ها، افراد و صنعتگران در خانه‌ها یا سقف سوله‌های خود پنل را احداث کنند.»رئیـس هیئت‌مدیره شرکت گلنور می‌گوید: «تعرفه برق صنایع افزایش زیادی داشته است؛ به‌همین دلیل آن‌ها به سمت ایجاد پنل‌های خورشیدی سوق پیدا کرده‌اند تا علاوه بر تأمین برق خود، آن را نیز بفروشند.دولت قیمت برق را به ازای هر کیلووات ساعتی یک هزار و چهارصد تومان می‌خرد و به‌موقع هم پول را پرداخت می‌کند.»او عنوان می‌کند: «همچنین کمیته امداد برای مددجویان تحت پوشش خود طرحی دارد که به جای پرداخت ماهانه مبلغی به خانواده‌های نیازمند، پنل‌های پنج‌کیلوواتی اجرا می‌کند تا  وزارت نیرو از این خانواده‌ها برق خریداری کند و به این ترتیب درآمدی پایدار برای آن‌ها ایجاد شود.»
دلایل عدم استقبال!
نـــایـــب‌رئیــس انجــمــن ســازنــدگان وتـــأمیــن‌کنــنـدگان کــالا و خـــدمـــات انرژی‌های تجدیدپذیر به اصفهان زیبا  می‌گوید: «دنیا به سمت انرژی‌های تجدیدپذیر رفته است و برای سال ۲۰۲۵، ۲۰۳۰ و ۲۰۵۰ برنامه‌ریزی کرده تا بخش عمده‌ای از نیاز خود را از انرژی تجدیدپذیر تأمین کند.»سید محمدجواد موسوی اظهار می‌کند: «کاهش گرمایش زمین و توسعه انرژی پاک با استفاده از انرژی پایدار، یکی از اهداف کشورهای پیشرفته است. کشور ما هم از چند سال قبل به‌صورت حرفه‌ای به سمت استفاده از این انرژی رفته و گرچه با ایجاد و اصلاح قوانین حرکت کرده ؛ اما این حرکت ضعیف بوده است.»او بیان می‌کند: «مسیر حرکت این صنعت در ایران در مقایسه با کشورهای منطقه بسیار کند است؛ علی‌رغم اینکه ما ظرفیت خوبی از جهت تابش خورشید و خنکی هوا داریم، اما متأسفانه بـــه‌صــورت صحیـــح از آن استــفـــاده نمی‌کنیم.» نایب‌رئیس ساتــکا اضــافه می‌کنــد: «۶۰ هزار مگاوات انرژی خورشیدی و ۴۰هزار مگاوات انرژی بادی ظرفیت کشور ماست. این در حالی است که از سال‌های گذشته تا امروز از ۴۷۰ مگاوات انرژی خورشیدی و ۴۰۰ مگاوات انرژی بادی بهره برده‌ایم.»او تصریح می‌کند: «یکی از دلایل اصلی عدم استقبال از سرمایه‌گذاری در این بخش، این است که سیاست‌ها اصولی نیست؛ به‌عنوان‌مثال، مدل‌های خرید تضمینی نتوانسته است نظر سرمایه‌گذار را جلب کند.»
موسوی تأکید می‌کند: «دومین دلیل، عدم اختصاص منابع بانکی و حمایتی است که در سیستم بانکی کشور  وجود دارد. این موضوع می‌توانست یک چراغ راه باشد و برای علاقه‌مندان و سرمایه‌گذاران جذابیت ایجاد کند.»
او  ادامه می‌دهد: «سومین دلیل، نرخ‌های خرید تضمینی است که متناسب با تورم و شرایط اقتصادی حاکم نتوانسته است افزایش پیدا  کند.» نایب‌رئیس ساتکا بیان می‌کند: «چهارمین دلیل، بحث‌های بودجه‌ای و مشکلاتی است که در اقتصاد حاکم بر بودجه این صنعت وجود دارد  و از جمله عواملی است که بازدارنده این صنعت است.» او  خاطرنشان می‌کند: «همه کشورهای دنیا، به خصوص کشورهای پیشرفته، بسترهای لازم مانند حمایت‌های تسهیلاتی، قیمت‌های خرید تضمینی خوب و… را فراهم کرده‌اند؛ اما در کشور ما متأسفانه این روند حمایتی مطلوب نیست.»
موســوی می‌گــوید: «دولــت سیـــزدهم سیاست‌های خوبی را در این زمینه اعلام کرد که می‌توان با اجرای صحیح این سیاست‌ها، چالش‌های موجود را برطرف کرد؛ ما هم در کنار دولت در بخش خصوصی به تحقق شعارها و سیاست‌هایی که دولت به دنبال آن است، کمک می‌کنیم.»او اظهار می‌کند: «سال گذشته ۱۲هزار مگاوات کسری برق بود که امسال بیشتر می‌شود. این موضوع بهترین فرصت برای جایگزین‌کردن کسری ناترازی با توسعه نیروگاه‌های انرژی‌های تجدیدپذیر است.»نایب‌رئیس ساتکا اضافه می‌کند: «سیاست‌های خوبی در حوزه رمزارزها رخ داد. افرادی که بخواهند مجوز یک مزرعه رمزارز را بگیرند باید برق خود را صددرصد از انرژی تجدیدپذیر تأمین کنند.» او با اشاره به ظرفیت اصفهان در این زمینه می‌گوید: «استان اصفهان به‌عنوان یکی از استان‌های پرظرفیت در زمینه تولید انرژی‌های تجدیدپذیر مطرح است که به‌دلیل تحریم‌ها متأسفانه برای توسعه  این تجدیدپذیرها نمی‌توانیم از ظرفیت‌های ارزی ریالیاستفاده کنیم؛ با این حال می‌توانیم بــا برنــامه‌ریـــزی‌هـــای منسجـــم‌تـر از  ظرفیت‌های  داخلی استفاده کنیم.»
هزینه نگهداری، یک‌درصد درآمد
مشـاور سـرمـایـه‌گــذاری و کـــارشنــاس انرژی‌های تجدیدپذیر به اصفهان‌زیبا می‌گوید: «کشور به دلیل داشتن۱۰۰ روز آفتابی در سال و میزان تابش  بسیار بالا،  استعداد توسعه نیروگاه‌های خورشیدی را دارد.»محمــد کیـــوانی بیــان می‌کنــــد: «دو رویکـــرد برای توسعـــه انـــرژی‌هــــای تجدیدپذیر داریم؛ یکی، سامانه‌های خورشیدی محدود به شبکه و دیگری، نیروگاه‌هاست.»او اضافه می‌کند: «وزارت نیرو امتیازهایی برای کارخانه‌ها و منازل قرار داده است تا افراد را به تولید برق تشویق کند؛  زیرا توسعه نیروگاه‌های کوچک‌مقیاس و سامانه‌های خورشیدی پدافند غیرعامل محسوب می‌شود.»این مشاور سرمایه‌گذاری تصریح می‌کند: «پرتی برق در شبکه عدد چشمگیری است و اگر برق در محلی که مصرف می‌شود، تولید شود، باعث کاهش پرتی و اتلاف انرژی برق می‌شود.»
او اظهار می‌کند: «یک نیروگاه با سه عنصر اصلی سازه، پنل و اینورتر تشکیل یک سامانه خورشیدی را می‌دهد که با گذاشتن تابلوهای برق سر راه این‌ها نیروگاه‌های خورشیدی شکل می‌گیرد.»کیوانی ادامه می‌دهد: «مشکلی در تولیدفنی سازه نداریم و امکان داخلی‌سازیسازه‌های ثابت و استراکچرهای گردان وجود دارد. این موضوع کمک می‌کند که پنل های خورشیدی در جهت تابش خورشید حرکت کنند و راندمان سامانه‌ها را تا ۲۰ درصد افزایش دهند.»او خاطرنشان کرد: «شرکت‌های داخلی اینـورترهای خانگــی در مقیـــاس‌های کـــوچــک ساختنـــد. ظرفیـــت ایجــــاد اینورترهای صنعتی هم وجود دارد و  در زمینه پنل ها نیز اقداماتی انجام شده است.» این مشاور سرمایه‌گذاری با توضیح اینکه ارزش افزوده ۳۰ تا ۴۰درصدی برای سرمایه‌گذاران وجود دارد، می‌گوید: «یک پروژه ۱۰‌ کیلوواتی سرمایه ۱۵۰ تا ۲۰۰ میلیون تومانی می‌خواهد که ماهیانه دو و نیم تا سه میلیون تومان درآمد خواهند داشت؛ همچنین هر۱۰ کیلووات ۱۰۰ تا ۱۵۰ متر فضا نیاز دارد.» کیوانی اضافه می‌کند: «این صنعت به‌جز هزینه شست‌وشو، مخارج دیگری ندارد و هزینه نگهداری آن از یک‌درصد درآمد است.»او با بیان اینکه در حال حاضر قیمت خرید برق از نیروگاه‌ها ۹۸۰تومان است، تأکید می‌کند: «بدحسابی وزارت نیرو در پرداخت مطالبات فعالان این صنعت هم از مسائل مهم عدم استقبال از این صنعت است.»این مشاور سرمایه‌گذاری ادامه می‌دهد: «از طرفی، عمده اقلام این صنعت وارداتی است. سرمایه گذار، با دلار هزینه کرده، اما ریال دریافت می‌کند و حتی این درآمد چندین ماه زمان می‌برد تا بازپرداخت شود. این‌ها دست به دست هم داده  است تا این صنعت برای تولیدکنندگان صرفه اقتصادی زیادی نداشته باشد.»او بیان می‌کند: «در دنیا حداقل نرخ تضمینی خرید برق از نیروگاه‌های تجدیدپذیر ۵ تا ۱۲ سنت است که دولت بابت هر کیلووات ساعت پرداخت می‌کند.»کیوانی پیشنهاد می‌دهد: «باتوجه به اینکه مشکل خشک‌سالی در کشور داریم و استان ۱۰۵ هزار کشاورز دارد،  دولت می‌توانددر اقدامی، مزارع این کشاورزان را به مزارع خورشیدی تبدیل کند و کشاورزان به جای کشت‌های مبتنی بر آب، برق تولید کنند تا درآمد پویایی داشته باشند.»
حمایت دولت از انرژی پاک
مدیردفتر مدیریت مصرف شرکت توزیع برق استان اصفهان در خصوص حمــایت‌هـای دولــت در این زمیـنـه می‌گوید: «در نیروگاه‌های بزرگ بروکراسی اداری برای واگذاری زمین و جذب سرمایه‌گذاران جزو موانع اصلی است که در سال‌های اخیر به آن توجه نشده و باعث عقب‌افتادگی استان نسبت به دیگر استان‌ها شده است.»
مهدی ثقفی تصریح می‌کند: «از لحاظ نیروگاه‌های کوچک که روی سقف خانه‌ها و کارخانه‌ها راه‌اندازی می‌شود، استان اصفهان اولین استان کشور است؛ اما در بحث نیروگاه‌های بزرگ باوجود ظرفیتی که داریم، عقب هستیم.»او بیان می‌کند: «سیاست دولت حمایت از این انرژی پاک است. در این زمینه به دوهزار و ۱۵۰ نیروگاه خورشیدی مسکونی و صنعتی تسهیلات پرداخت شده است.»مدیر دفتر مدیریت مصرف شرکت توزیعبرق استان اصفهان اضافه می‌کند: «یکـی از بـرنامـه‌هـای دولــت، ایجــاد نیروگاه‌های بسیار بزرگ و بالاتر از۱۰ مگــاوات اســت کــه شرکـــت‌هـــای سرمایه گذاری شناخته شده در این کار سرمایه گذاری می‌کنند.»او خاطرنشان می‌کند: «در گذشته به برخی افراد بدون هیچ نظارتی زمین و تجهیزات ارائه می‌شد؛ اما دولت سیزدهم برنامه مفصلی دارد تا ۵۵۰ هزار
نیروگاه خورشیدی در چهار سال ایجاد کند.»ثقفــی با بیــان اینــکه بــرای امســـال ۱۱۰هزار پروژه برنامه‌ریزی شده است، می‌گوید: «سهم استان اصفهان از این تعداد، پنج هزار پروژه بزرگ و پنج هزاروام بــا ســود 4درصــد و بازپــرداخــت هشت ساله اســت.» او بیــان می‌کنـــد: «سال گذشته ۵۰۰ نیروگاه ۵ کیلوواتی با کمک سازمان بسیج در استان اجرا  کردیم که در کل کشور بی‌نظیر بود و رتبه اول را کسب کردیم.»
  مازوت‌سوزی در زمستان و خاموشی در تابستان
رئیس هیئت‌مدیره تشکل‌های صنعت برق استان و مدیر دفتر انرژی اتاق بــازرگانی اصفهــان به اصفهــان‌زیبــا می‌گوید: «ما جزو چند نقطه برتر دنیا در راندمان انرژی خورشیدی هستیم که متأسفانه به آن بهایی داده نشده است و تصمیم‌ها روزبه‌روز تغییر می‌کند.»احمدرضا صافی می‌افزاید: «هر صنعت افقی پنج‌ساله برای خود می‌بیند و باسیاست‌هایی که روزانه و ماهانه تغییر پیدا کند، نمی‌تواند خود را تطبیق دهد.»
او اضافه می‌کند: «هر تصمیم‌گیری باید برای یک بازه پنج ساله مشخص شود و به صنعت اجازه برنامه‌ریزی در این خصوص را باید بدهند.» رئیس هیئت‌مدیره تشکل‌های صنعت برق استـان اصفهان خـاطرنشـان می‌کنــد: «چند سال گذشته پیگیری‌ کردیم که نیــروگاه‌های خــورشیـــدی ۱۰۰ تا ۲۰۰ کیلوواتی روی بام سوله‌های ۱۰۰واحد صنعتــی اجرا شــود؛ جلســه‌هایـــی نیز در اتاق بازرگانی و استانداری برگزار و تفاهم‌نامه سه جانبه‌ای هم با بانک‌ها بسته شد.»او ادامه می‌دهد: «قرار بود ۳۰ کارخانه به‌صورت پایلوت این طرح را اجرا  کنند؛اما دولت، ناگهانی مصوبه‌ای ارائه کرد؛ مبنی بر اینکه خرید تضمینی محدود به ظرفیت کنترل، وجود ندارد و یک‌شبه سیاست‌ها تغییر  کرد.» صافی تأکید می‌کند: «اعتقادم این است که برنامه مشخصی در این زمینه وجود
ندارد. در بحث برنامه‌ریزی اگر صنعتی بخواهد تقویت شود، باید قابلیت رقــابت‌پـذیــری با بازارهــای رقیــب  را داشته باشد.»او اظهار می‌کند: «نباید صنعتی را که در زمینه‌ای به غیر از برق فعالیت می‌کند، مجبور کنیم قسمتی از سرمایه خود را در  بخش انرژی‌های تجـدیدپذیـر صرف کند؛ زیرا تولیدکنندگان صنعت برق با مشکل مواجه می‌شوند.»مدیر دفتر انرژی اتاق بازرگانی اصفهان تصریح می‌کند: «تولیدکننده صنعت برق، مانند دیگر تولیدکنندگان باید فرصت رقابت در بازار جهانی را داشته باشد؛ اما نه تنها این امکان برای آن‌ها فراهم نیست، بلکه سال‌هاست با این نوع تعرفه‌گذاری‌ها، نرخ برق سرکوب و این صنعت فلج شده است.»او تأکید می‌کند: «قیمتی که دولت از تولیدکننده خرید می‌کند، توجیه ندارد و اگر اقتصاد این صنعت درست و اصولی نشود، همچنان مازوت‌سوزی در زمستان و خاموشی در تابستان را خواهیم داشت و کسی نمی‌تواند برآورد کند خسارت مازوت‌سوزی و خاموشی برق چقدر است.»