یکی از مواردی که در ادیان مختلف الهی و در برخی اقوام به عنوان یک عمل پسندیده و پذیرش شده مطالعه و مشاهده میشود، انواع روشهای روزه و امساک است. فراتر از دلایل اعتقادی، فلسفه انجام این کار همیشه مورد بحث و گفتگوی کارشناسان و صاحب نظران بوده است. اما حالا بهتر دیدیم نیمنگاهی به این ماه و دلایل یا نتایج این تفاوت در نحوه تفکر و رفتار با نظر دکتر شیوا انصاری، مشاوره جامعهشناسی بیندازیم:
پرهیز از ناخواستهها
گاهی دوندگیها و تلاشهای بیمورد و بیهدف زندگی، بیآنکه متوجه باشیم، بخش زیادی از انرژی روح و جسم را به خود اختصاص میدهد. با کمی اندیشه و تأمل میتوان آن را از سیر زندگی حذف کرد و فعالیتهای مفیدتر را جایگزین آن کرد. بارها پیش آمده است که از نگاه دیگران ما با جسم و روح خود و دیگران مهربان نیستیم و ناخودآگاه به صورت مداوم عوامل منفی و نامساعد را به زندگی راه میدهیم، بی آنکه از عواقب و اثرات آینده اینگونه تفکر آگاه باشیم. وقتی از مشغله و روزمرگیها فاصله بگیرید و فکر خود را معطوف به متن زندگی کنید، قدرت تشخیص و تفکر را تقویت کردهاید و به خود اجازه انجام هرکار یا فکر را نمیدهید.لازم است قضاوتهای دیگران را از دید خود بررسی کنید که این کار موجب میشود یا به دیگران حق بدهید و با به اصلاح رفتارهای مخرب بپردازید. این کار اگر به صورت یک عادت متناوب در بیاید، اعتماد به نفس و امید به زندگی هدفمند را در افراد قویتر میسازد. ماه اخلاص ماه مهربانی با خود و دیگران است. نهایت استفاده از آن وظیفه ماست.
تقویت ارزشها
شرایط زندگی عصر جدید و درگیری چندجانبه با تکنولوژی، مادیات و ابزار مدرن، ما را از ارزشهای کیفی زندگی مانند فرهنگ و سنتهای پسندیده، تاریخ و گذشته، طبیعت و مواهب آن و پرداختن به سلامت واقعی دور ساخته است. بد نیست به بهانه این ماه با ارزش ما هم به خود اجازه دهیم قدمی در گذشته بزنیم و خوبیهای آن را به زمان حال بیاوریم. تجربه تاریخ و تمدن نشان داده است در هر زمانی زندگی بدون ارزشهای غیر مادی و اعتقادی زندگی را به سوی پوچی و بیهدفی پیش میبرد و معنی اصل زندگی فراموش میشود.
مطالعه و افزایش اطلاعات مفید، شناخت خود و روان خود، دور شدن از شلوغی و تراکم زندگی شهری و ورود به عرصه طبیعت، حضور در کنار خانواده و گروههای اجتماعی مورد علاقه و دوستان، کمک به نیازمندان، مهربانی با موجودات دیگر و بخشش از هر نوع که در توان باشد از جمله کارهایی است که بی شک نتیجه بهتری برای بهبود فکر و زندگی ما خواهد داشت. برای اندیشه ارزش بیشتری قائل شویم تا زندگی رنگ بهتری به خود بگیرد.گاهی افراد گامهایی هر چند ضعیف و کمرنگ در جهت مثبت برمیدارند ولی به دلیل ناآگاهی، یا در میانه راه مسیر را فراموش میکنند و یا آن عمل را با کیفیت لازم انجام نمیدهند. ماه امساک و اخلاص بهترین فرصت پرداختن ذهن به اینگونه موارد است.
بهتر است آن را به سادگی از دست ندهیم و صلاح خود و دیگران را با عقل سلیم و ذهن خالص مرور کنیم.
هدفگذاری
این که بخشی از هر سال مناسک رفتاری افراد تغییر میکند و همه چیز به سوی سبک شدن، آزاد شدن و خلوص هدایت میشود، میتواند نوید تغییرات مثبتی برای جسم و ذهن داشته باشد. این تغییر رفتار یادآور چرخش سیر بسته زندگیست که در عین یک حرکت رو به رشد میتوان در دایره زندگی نگاهی به داشتهها، خواستهها، مسیر و هدفها داشت. این که راه انتخابی و سبک زندگی ما چقدر با چشماندازهای شخصی و اجتماعی ما در گذشته هماهنگی دارد و تا چه اندازه در رسیدن به آن موفق شدهایم و یا آینده را چگونه در ذهن تصور میکنیم، میتواند ادامه مسیر را در هر سن و شرایطی برای ما روشنتر سازد.
ضمانت و امنیت
نهایتا این که تکرار اندیشیدن درست و ارزیابی عادلانه خود و دیگران، عادت زیبایی است که ضامن امنیت روانی ماست. این که بدانیم به مدد اندیشه کیفیت زندگی و اعمال ما دائم تحت نظارت و کنترل ماست، بهترین نوید برای اشرف مخلوقاتی به نام انسان است.
