فراموشی
فراموشی، الگویی از زوال ذهنی است که بر اثر بیماریها و شرایط متفاوتی ایجاد میشود. در بیشتر موارد فراموشی زمانی اتفاق میافتد که سلولهای عصبی مغز مرده و ارتباط بین آنها از بین میرود.
قطع این ارتباطها بهطورمعمول برگشتناپذیر است. بهتر است بدانید علت بروز 60درصد از موارد فراموشی، بیماری آلزایمر است؛ اما در برخی موارد نادر، فراموشی قابل درمان و بهطور نسبی یا کامل، برگشتپذیر است؛ درضمن بیماری آلزایمر بهطور معمول بعد از 60سالگی و به ندرت در افراد جوانتر شروع میشود؛ اما علت اصلی بروز آن نامشخص است.
علائم
برخی از نشانههای مهم این بیماری عبارتاند از:
افسردگی؛فراموشی؛مشکلات در تکلم و بیان؛مشکل خواندن و نوشتن؛ ضعف در تصمیمگیری؛عدم اشراف به زمان و مکان؛عدم تشخیص اطرافیان.عوارض جانبی ناشی از مصرف داروعفونتهایی مانند سفلیس یا مننژیت قارچی؛شرایط متابولیک مانند کمبود ویتامین ب 12 یا هورمون تیروئید.موارد احتمالی در بروز افزایش آلزایمرسابقه خانوادگی آلزایمر؛پروتئین ApoE که حامل کلسترول در خون است؛دیابت و سندرم داون؛کلسترول بالا یا بیماریهای عروق کاروتید؛حملههای قلبی، جراحاتی که به سر وارد میشود؛افسردگی؛مصرف سیگار.کنترل بیماری هیچ راه قطعی برای پیشگیری از آلزایمر وجود ندارد؛ اما گفته میشود داشتن فعالیت فیزیکی منظم و رژیم غذایی حاوی ماهی، روغن زیتون و سبزیهای فراوان میتواند زمان شروع علائم را به تعویق اندازد یا روند پیشروی بیماری را آهستهتر کند.راهکارهای درمانی بیماری آلزایمر درمان قطعی ندارد و هدف از درمان آن، کنترلکردن علائم بیماری و کندکردن پیشرفت آن است که این راه بهوسیله دارو انجام میشود.مهارکنندههای کولین استراز مانند دونپزیل، گالانتامین و ریواستیگمین برای آلزایمر ضعیف تا متوسط تجویز میشوند. این داروها میزان استیلکولین مغز را افزایش داده و کمک میکنند تا روابط بین سلولهای مغزی بازیابی شود.داروی ممانتین باعث تثبیت حافظه شده و در مراحل متوسط تا شدید بیماری مصرف میشود؛ با این حال ممکن است برخی از بیماران به درمان جواب ندهند یا میزان بهبودی در آنها چشمگیر نباشد.
مراقبتهای لازم از بیمار آلزایمری فعالیتهای روزانه بیمار را ثابت نگهدارید. بیماران آلزایمری در انجام کارهای روزانه بهتر از دیگر کارها هستند. فعالیتهایی را که بیمار به آنها علاقهمند است، انتخاب کنید. کارهای سخت را در زمانهایی که فرد بیشترین هوشیاری را دارد، به او بگویید.
زمان وعدههای غذایی بیمار را ثابت نگه دارید. اگر تنوع غذاهای مصرفی بیمار کم شود، بهتر است. در صورتی که بیمار تغذیه مناسبی ندارد، میتواند از مکملهای ویتامینی استفاده کند.بیمار فعالیت بدنی منظم داشته باشد. فعالیت بدنی منظم میتواند کمخوابی، افسردگی و اضطراب بیمار را بهبود بخشد. پیادهروی فعالیت مناسبی برای بیماران آلزایمری است.
برای شناسایی درد یا ناراحتی بیمار دقت کنید. تنفس صدادار یا حرکتهای بدنی خشک میتواند نشانه درد باشد. یک نگاه غمناک یا نگران میتواند به معنای ناراحتی بیمار باشد؛ همچنین ممکن است زمانی که بیمار درد دارد، صداهای مشخصی از خود داشته باشد.
مراقبتهای فردی را درباره بیمار آلزایمری رعایت کنید.در زمان استحمام آنها دمای آب را برای دوش یا وان بررسی کنید تا دچار سوختگی نشود.دندانهای بیمار یا دندانهای مصنوعی او را روزانه مسواک بزنید و برای معاینه عمومی، او را به دندانپزشکی ببرید.محیط امنی برای بیمار فراهم کنید. اجسام شکنندهای را که میتوانند ایجاد آسیب کنند، از داخل خانه جمعآوری کنید. مواد شوینده و داروها را خارج از دسترس بیمار قرار دهید و درها و پنجرهها را بسته نگهدارید تا بیمار سرخود از خانه خارج نشود.بیمار را در طول روز فعال و سرحال نگهدارید. هنگام عصر مایعات مصرفی بیمار را کاهش دهید تا در طول شب خواب راحتتری داشته باشد. بهتر است بیمار هر شب در ساعت معینی بخوابد.هنگام صحبت با بیمار از کلمهها و جملههای کوتاه استفاده کنید. بیمار را با اسم صدا بزنید و آرام و شفاف با او صحبت کنید. سعی کنید سؤالات زیاد از بیمار نپرسید و با او جر و بحث نکنید.برای اجابت مزاج بیمار برنامه بگذارید. این جمله به آن معناست که به بیمار یادآوری کنید هر چهار ساعت یک بار برای دفع ادرار اقدام کند. برای بررسی حرکات روده و دفع مدفوع او نیز همین کار را انجام دهید.
