باید برای همه شهدا کتاب تولید شود

دبیات، مفهومی ذهنی است برای عینیت‌یافتن در قالب کلمات، کلماتی که به نظم یا نثر، درمی‌آیند و برای توضیح یک اتفاق یا شخصی خاص، به‌کار می‌روند. این قالب‌ها اما باید حاوی مفهوم باشند، مفاهیمی که گاهی وابسته به فرد است و گاهی وابسته به یک دوران؛ مثل مفهوم مقاومت و پایداری که هرچند در طول تاریخ، تحت‌تأثیر شرایطی مثل نبود آزادی‌های فردی و اجتماعی، اختناق و استبداد داخلی یا غصب ســرمــایــه‌هــای اجتماعی و فردی، شکل‌گرفته و درواقع مفهومی عام در فرهنگ ملت‌هاست، در ادبیات معاصر ما، تااندازه‌ای به دوران دفاع‌مقدس و دفاع از حرم ائمه معصومین، مختص شده است. این ادبیات چند ویژگی شاخص دارد: ترسیم چهره مظلوم و ستمدیده مردم، ستایش سرزمین، ستایش آزادی و آزادگی، بزرگداشت مقام شهدا، بیان ظلم و جنایت و بی‌عدالتی و امیدوارکردن مردم به پیروزی.

 

تاریخ انتشار: 02:31 - سه‌شنبه 3 خرداد 1401
مدت زمان مطالعه: 4 دقیقه
ادبیات پایداری به این شکل، طی سال‌های اخیر، بسیار موردتوجه قرار گرفته است و مقام معظم رهبری نیز در سخنرانی‌های خود به آن پرداخته‌اند: «همین اواخر کتابی خواندم از قزوین، کتابی خواندم از مشهد، کتابی خواندم از شاهین‌شهر از آقای بُلوری. همه (آدم‌ها، جوان‌ها، انگیزه‌دارها، دلدارها) همین‌طور در زمینه‌های مختلف، از اطراف این کشور وارد این میدان می‌توانند بشوند و شده‌اند؛ این را تبدیل کنید به صد برابر. اینکه می‌گویم صد برابر، بنده معمولا اهل مبالغه‌گویی نیستم؛ به‌معنای واقعی کلمه آنچه امروز دارد انجام می‌گیرد درزمینه ادبیات جنگ،‌ ادبیات دفاع‌مقدس و کارهای هنری‌ و کارهای ادبیاتی که روی دفاع‌مقدس می‌شود، باید صد برابر بشود؛ آن‌وقت می‌توانیم در این زمینه احساس توفیق بکنیم.»
این مطالبه رهبری، به‌عنوان نهضت صدبرابری‌شدن آثار ادبیات پایداری مطرح شد و امسال و در جریان نمایشگاه بین‌المللی کتاب، رنگ جدی‌تری به خود گرفت. برگزاری نشستی با همین عنوان، ازجمله اتفاق‌های مرتبط با این مسئله بود.
در این نشست، رحیم مخدومی، رئیس هیئت‌مدیره مجمع ناشران دفاع مقدس، به مطالبه رهبری اشاره کرد و با ذکر خاطره‌ای از دیدار جمعی از نویسندگان حوزه دفاع مقدس با رهبر انقلاب در سال 1371، گفت: «رهبر انقلاب آن روز گفتند کتاب‌هایی با تیراژ دوهزار نسخه باید به تیراژ 100هزار نسخه برسند. آن زمان رئیس حوزه هنری از این صحبت‌ها تعجب کرد؛ چراکه کتاب‌های دوهزارنسخه‌ای هم دو سال طول می‌کشید تا به فروش برسند؛ اما رهبری یک راه‌حل برای این موضوع ارائه کرد. ما یا متوجه صحبت رهبری می‌شویم یا اینکه می‌گوییم این مطالبه قابل انجام نیست. مقام معظم رهبری به رئیس وقت حوزه هنری راه‌حل را گفت و اگر ما فکر نمی‌کنیم نمی‌شود، شاید راه‌حل این افزایش صدبرابری را بلد نباشیم. نمی‌توان انتظار داشت یک اثر بی‌کیفیت صد برابر بهتر شود. اگر اثری کیفیت پایینی داشته باشد، برای ارتقای آن می‌توان دو برابر کیفیت را بهتر کرد. البته در افزایش صدبرابری آثار حتما کیفیت هم مدنظر است. آیا می‌توان انتظار داشت که طی یک سال به صد برابر تولید رسید، خیر؛ این وظیفه کارشناسان است که کیفیت را بیشتر کنند. ما فکر می‌کنیم اگر طی یک سال بتوانیم کمیت را دو برابر کنیم، آن‌وقت پیروز شده‌ایم. مطالبه رهبری، خطابش به وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، صداوسیما، سازمان تبلیغات، ناشران، حوزه هنری و… است. در صحبت‌های رهبر انقلاب، تصریح شده است که این رزمندگان خاطراتی داشتند که قابلیت تولید به کتاب را دارد و قرار نیست همه کتاب‌ها «دا» شوند. البته مخالف افزایش کیفیت نیستیم، اما اگر مطالبه رهبری پیاده شود، در آن صورت حتی اگر روستایی یک شهید داشته باشد، برایش باید کتابی تولید کرد. اگر طایفه‌ای حتی یک شهید داده، برای آن باید کتاب تولید شود.»
در جریان این نشست، شاکری، عضو هیئت‌علمی یک پژوهشگاه حوزه اندیشه نیز درباره این مطالبه اظهار کرد: «برای بحث درباره هندسه موضوع مدنظر رهبری، چندین ساعت زمان نیاز داریم. یکی از مجاری مسئله‌مندی به حوزه ادبیات، تقریظ‌های رهبری و مکتوبات ایشان است.برخورد ما با موضوع‌های مدنظر رهبری، ساده‌انگارانه است و چارچوبی برای تبدیل آن به تفسیر و برنامه نداریم. نیتمان را با صحبت‌های رهبری باید اصلاح کنیم. هاضمه ما پخته‌خوار شده است و نمی‌تواند تنوع غذایی را درک کند. ما نیاز به یک هاضمه جدید داریم، یک درک عقلانی؛ مصرح مطالبه رهبر به‌صورت مشخص صحبت درباره افزایش کمی است. نیاز به منظومه‌ای دیدن هست و این کاری نیست که ناشران بتوانند بکنند. جایی مانند مجمع ناشران دفاع‌مقدس است که می‌تواند این موضوع را به شکل فکر عالی و جامع ببیند. افزایش صدبرابری تولید در حوزه دفاع‌مقدس دستورکار یک یا دو سال نیست. یکجا باید باشد که دید مشرف داشته باشد؛ مسئله‌ای که می‌تواند با ایجاد اتاق فکر به راه‌حل‌های درست برسد.»
از دیگر اتفاق‌ها هم، انعقاد تفاهم‌نامه همکاری انتشارات سروش با مجمع ناشران دفاع‌مقدس بود. در نشستی که بین انتشارات سروش و رحیم مخدومی، رئیس هیئت‌مدیره مجمع ناشران دفاع‌مقدس و امیرشهریار امینیان، مدیرعامل مجمع، برگزار شد، انتشارات سروش به مجمع ناشران دفاع‌مقدس پیوست تا راه این انتشارات برای ادامه نهضت صدبرابرشدن آثار در حوزه ادبیات پایداری، هموارتر شود.
در این نشست، ابراهیم شکوری، مدیرعامل انتشارات سروش گفت: «مجمع ناشران در هر دو حوزه انقلاب اسلامی یا دفاع‌مقدس یک باشگاه برای ناشران تخصصی است تا توان و ظرفیت خود را با هدف هم‌افزایی بیشتر تقویت کنند.»
او ادامه داد: «مــجــمــع ناشران دفاع‌مقدس به‌خوبی در این حوزه هم‌افزایی داشته و تاکنون یکصد عنوان کتاب در حوزه دفاع‌مقدس از چندین ناشر معرفی کرده است.»
شکوری با اشاره به فعالیت‌های مجمع ناشران دفاع مقدس در معرفی آثار، تبادل‌های منطقه‌ای با جهان عرب و سایر نقاط دنیا، عنوان کرد: «این مجموعه توانسته است تاکنون یکصد کتاب را به ۱۵ زبان دنیا ترجمه و فحوای دفاع‌مقدس و مقاومت اسلامی را به جهان معرفی کند.‌ انتشارات سروش نیز در دهه‌های گذشته، به‌ویژه در حوزه دفاع‌مقدس، آثار ارزشمندی منتشر کرده است و ضروری بود به جمع ناشران دفاع‌مقدس بپیوندیم. قرار است در ادامه اقداماتی که مجمع ناشران دفاع‌مقدس انجام داده است، منویات مقام معظم رهبری درزمینه نــشــر کتاب‌هــای دفــاع‌مــقــدس، به حقیقت بپیوندد.»
صحبت‌های سردار نائینی، رئیس مرکز اسناد و تحقیقات دفاع مقدس، در رابطه با بازبودن درهای مرکز اسناد به روی محققان و نویسندگان هم، خبر خوبی بود در ارتباط با تحقق نهضت صدبرابرشدن آثار حوزه ادبیات پایداری. نائینی با اعلام این خبر گفت: «ارتباط ناشران و نویسندگان با مراکز اسنادی باید جدی گرفته شود. درهای مرکز اسناد و تحقیقات دفاع‌مقدس به روی علاقه‌مندان به تحقیق در این حوزه کاملا باز است. اگر کسی در این خصوص گلایه‌ای دارد، به‌طور مستقیم با خود من تماس بگیرد. به‌صورت جاری ما روزانه با همه ارتباط داریم. یکی از کارهای اصلی‌مان را هم پشتیبانی اسنادی می‌دانیم و خدمات اسنادی یکی از گروه‌های اصلی مجموعه مرکز اسناد و تحقیقات دفاع مقدس است. ما در پنج سال اخیر، بر پیاده‌سازی نوارهای صوتی زمان جنگ، نمایه‌آرایی آن‌ها، دسته‌بندی‌شان و تهیه بانکی متمرکز بودیم. این کارها برای این انجام می‌شود که بتوان جست‌وجوی موضوعی در حوزه دفاع‌مقدس انجام داد؛ همچنین بتوان اسناد را به این طریق در اختیار محققان گذاشت.کارهای خوبی در این زمینه‌ها انجام شده است؛ اما هنوز باید کارهای دیگری صورت گیرد. اگر این کارها کامل شود، می‌توانیم دسترسی عمومی هم به این کارهایمان بدهیم. الان هر محقق و پژوهشگر و مستندسازی به مرکز مراجعه کند، قطعا هر آنچه را داریم، در اختیارش قرار می‌دهیم.»