به گزارش اصفهان زیبا؛ خوشحال بود! به این فکر میکرد که دیگر لازم نیست به طعنه و کنایههای دیگران که مدام به او میگفتند وقت چندانی برای مادر شدن نداری، گوش بدهد.
حتی دوستش، محیا هم که اخیراً به سرطان مبتلا شده بود، میتوانست بدون ترس از بچهدار نشدن و با امید به آینده، فرایند درمانش را پیگیری کند.
حالا دیگر هر دوی آنها با امید بیشتری به آینده زندگی میکردند؛ چون شنیده بودند امکان فریز تخمک برایشان مهیاست.
روشی که به یاری زنان آمده تا نگرانی کمتری در رابطه با بچهدار نشدن داشته باشند.
زهرا محمدیان، دانشآموخته مقطع کارشناسی ارشد و پژوهشگر رشته زیست سلولی از دانشگاه شهید بهشتی در این باره و در گفتوگو با «اصفهان زیبا» میگوید:
در ایران مثل خیلی جاهای دیگر فریز تخمک انجام میشود.
به این صورت که ابتدا در مراکز باروری، متخصص زنان و زایمان بررسیهایی برای ذخیره تخمدان انجام میدهد تا مشخص شود فولیکولهای نابالغ فرد چه تعداد هستند.
برای ذخیره تخمک باید فولیکولهای بالغ ایجاد شوند. ضمن اینکه ذخیره تخمدان هر فرد با فرد دیگر بسته به سن، وزن، ژنتیک و… متفاوت است.
پس اول یکسری آزمایشهای هورمونی و سونوگرافی از تخمدان انجام و سپس داروهایی تجویز میشود که باعث ایجاد فولیکولهای بالغ میشوند.
وقتی اندازه فولیکولها به مقدار کافی رسید، همزمان با انجام سونوگرافی، فرد باید داروییهایی را استفاده کند تا به واسطه آنها فولیکولها آزاد شوند.
بعد از آن تخمک را با سوزن از تخمدان خارج میکنند و در «ازت» و در دمای منفی ۱۹۶ درجه فریز میکنند.
فریز تخمک چگونه انجام میشود؟
به گفته او، در ایران از دو روش آهسته و بهتدریج یا سریع و شیشهای برای فریز تخمک استفاده میشود. در روش آهسته مادهای به کاربرده میشود که مانع از ایجاد بلور یخ است.
در این فرآیند دما بهتدریج در یک زمان طولانی کم میشود؛ اما در روش سریع فریز تخمک، در زمان کمتری و با استفاده از غلظت بیشتری از این ماده استفاده میشود.
این کارشناس در پاسخ به این سؤال که احتمال افزایش موفقیت فریز تخمک به چه عواملی بستگی دارد، میگوید: معمولاً هر چقدر تخمک سالمتر باشد، احتمال اینکه تبدیل به جنین شود، بیشتر است.
سن پایین و ژنتیک نیز بر سالم بودن تخمک تأثیرگذار است. با افزایش سن کیفیت تخمک کاهش مییابد و احتمال باروری هم کمتر میشود.
بهترین سن برای تخمکگذاری قبل از ۳۵ سالگی است ولی تا ۴۰ سالگی هم انجام میشود.
یارمحمدیان در ادامه به عوارض فریز تخمک اشاره میکند و میگوید:
سندروم تحریک تخمدان، درد در ناحیه شکم و تهوع از عوارضی است که بهدلیل استفاده از داروهای خاص برای فرد ممکن است به وجود آید.
مهمترین دلیل فریز تخمک برای مادر شدن
به گفته او، فریز تخمک دلایل مختلفی دارد که مهمترین آن به تعویق انداختن باروری به هر دلیلی است.
گاهی اوقات فرد قبل از یائسگی زودرس تخمک خود را فریز میکند؛ چون ممکن است شرایط باروری را نداشته باشد.
یا اینکه فرد مبتلا به سرطان، تصمیم دارد بعد از شیمیدرمانی و بهبودی از تخمکها استفاده کند و بچهدار شود.
البته فریز تخمک برای دختران مجرد هم امکانپذیر است؛ اما به روش لاپاراسکوپی انجام میشود.
در این روش تخمک را از طریق ایجاد سوراخ در ناحیه شکم، برمیدارند.
این کارشناس معتقد است: دو روش فریز تخمک و فریز جنین کارآمد هستند؛ اما در فریز جنین احتمال موفقیت بیشتر است؛ به ایندلیل که جنین مراحل رشد بیشتری را طی کرده است.
فریز جنین برای افراد متأهل انجام میگیرد و اگر آنها روزی بخواهند از هم جدا شوند، در زمان طلاق باید مراحل قانونی خاصی را طی کنند.
فریز تخمک و تحقق آرزوی مادر شدن
الهام اسماعیلی، کارشناس مامایی نیز که در اصفهان فعالیت میکند، در این خصوص میگوید:
فریز تخمک برای زنان مبتلا به سرطان و جوان که تصمیم به بچهدار شدن دارند، اما مجبور به برداشتن رحم و تخمدان یا در معرض یائسگی زودرس هستند، شیوهای بسیار کاربردی است.
همچنین فریز تخمک برای زنانی که تمایل دارند در سنین بالا بچهدار شوند نیز کاربردی است.
رئیس پژوهشکده زیست فناوری رویان جهاددانشگاهی در اصفهان نیز در این باره به ایسنا میگوید:
بانوان ۳۰ ساله که در شرایط ازدواج نیستند، با انجام آزمایش AMH، میزان ذخیره تخمکی خود را ارزیابی کنند تا در صورت نیاز، با استفاده از فریز تخمک، شانس باروری خود را حفظ کنند.
نصراصفهانی میگوید: در تخمدانهای دختر به هنگام تولد حدوداً یک تا دو میلیون تخمک وجود دارد که با افزایش رشد و تکوین، تعداد تخمکها به ۵۰۰ هزار، تا سن بلوغ کاهش پیدا میکند.
تفاوت تخمکهای خانم 20 ساله و 45 ساله
یک دختر از سن بلوغ تا سن یائسگی با ۵۰۰ چرخه قاعدگی در هر ماه یک چرخه، مواجه است که به تقریب در طی این ۴۰ سال رخ میدهد و «دوران باروری» وی به پایان میرسد.
با افزایش سن خانمها، نه تنها تعداد تخمکها، بلکه کیفیت آنها نیز کاهش و در نهایت، احتمال باروری و بارداری خانم، کاهش پیدا میکند.
از نظر ارزیابی کیفیت، تشابه ظاهری بین تخمکهای خانم ۲۰ ساله و ۴۵ ساله وجود دارد، اما آنچه نگران کننده است، تعداد کروموزومها است.
در خانم ۲۰ ساله، ۵۰ درصد تخمکها دارای تعداد کروموزوم طبیعی هستند، درصورتی که ۵ تا ۱۰ درصد تخمکهای خانم ۴۵ ساله دارای تعداد کروموزوم طبیعی هستند.
نصراصفهانی خاطرنشان کرد: تحقیقات نشان میدهد که در مراکز IVF سرتاسر جهان، از هر ۱۵ تخمک تنها یک تخمک به تولد فرزند منجر میشود.
این موضوع میتواند ارتباط مستقیمی با کیفیت ژنتیکی تخمکها داشته باشد.
بهطور کلی، شانس هر تخمک برای زنده به دنیا آمدن حدود شش درصد است و این شانس در صورت فریز کردن تخمکها به ۴ تا ۵ درصد کاهش مییابد.
براساس این آمار، حداقل به ۲۰ تا ۲۵ تخمک نیاز است تا احتمال یک تولد موفق افزایش پیدا کند.
با این حال، در فرآیند تخلیه تخمک، برای برخی از بانوان امکان استخراج ۲۰ تا ۲۵ تخمک در یک بار عمل وجود ندارد و در این موارد، تکرار عمل تخمکگیری ضروری میشود.
