***به گزارش اصفهان زیبا؛ نام مستعار نامی است که برخی افراد به دلایل سیاسی، امنیتی یا حتی هنری به جای نام اصلی و رسمی خود بکار میبرند و گاه با گذر زمان هیچگاه متوجه نام اصلی نویسنده آن کتاب یا مقاله نخواهیم شد.
متن پیش رو که به طور اختصاصی برای اصفهان زیبا تولید شده است، حاصل روزها و هفتهها کار کتابخانهای و میدانی است که ما را با جنبه متفاوتی از وقایع دوران انقلاب اسلامی آشنا میکند.
برخی نامهای مستعار از شهرت کمتر و برخی از شهرت زیادتری برخوردار هستند؛ به طور مثال همگی به خوبی میدانند که «علی سبزواری»، «علی مزینانی» و «علی سربداری» برخی نامهای مستعار برای کتب دکتر علی شریعتی هستند که در فضای خفقان پیش از انقلاب از آنها استفاده میشد
***
به طور مثال کتاب «علی اَبَرمرد تاریخ» با نام علی سبزوارزاده، «حسین وارث آدم» با امضای علی سبزواری، «درسی از روم و الیناسیون» با فامیلی علی سربداری، «میزگرد پاسخ به سؤالات و انتقادات» با مُهر دکتر مزینانی، «انتظار، مذهب اعتراض» با نقش علی مزینانی و بالاخره دروس «معارف» با حروف مختصر و معکوس «ش-ع» به بازار نشر عرضه شده است که تصاویر آن را میبینید.
***
اما اسم مستعار «مهندس مهدی بازرگان» چه بود؟ یک جستجوی اتفاقی کتابخانهای ما را به اسم «مهندس محسن عطایی» رساند. مطابق کتاب «بررسی نظریه اریک فروم» این کتاب در قبل از انقلاب و بعد از انقلاب توسط یک ناشر واحد، با محتوای واحد، اما با دو اسم مختلف به چاپ رسیده است.
***
نکته جالب توجه، سال انتشار کتاب با نام «مهندس محسن عطایی» در پشت جلد این کتاب است که به سال شاهنشاهی تاریخ ۲۵۳۶.۶.۶ (معادل 1356 شمسی) درج شده است.
کتاب «بینهایت کوچکها» کتاب دیگری از مهندس بازرگان است که یک بار با نام مستعار «عبدالله صالح» و بار دوم با نام واقعی نویسنده منتشر شده است.
***
استاد «سید علی اکبر پرورش» یکی دیگر از این افراد بود که همانطور که در تصویر زیر مشاهده میشود پیش از پیروزی انقلاب اسلامی از اسم مستعار «علی اکبر تربیت» برای انتشار سخنرانی خود استفاده کرده است.کتاب «نقش عینی وحی» با دو چاپ مختلف، یکی با اسم مستعار و دیگری نام واقعی مرحوم پرورش در سالهای اولیه انقلاب اسلامی، توسط نشریه مسجدعلی(ع) به چاپ رسیده است.
مرحوم سید علیاکبر پرورش (زاده ۱۳۲۱ در شهر اصفهان- درگذشته ۱۳۹۲) فعال سیاسی- مذهبی ایرانی و عضو حزب مؤتلفه اسلامی بود. وی از اعضای قدیمی و اولیه انجمن حجتیه بود اما به دلیل سوگیری این جریان با نهضت امام خمینی(ره) و حرکتهای انقلابی از آن خارج شده و در جریان انقلاب ۱۳۵۷ نقش فعال و محوری در شهر اصفهان داشت. پرورش وزیر آموزش پرورش در دولتهای شهید باهنر، آیتالله مهدوی کنی و چهار سال ریاست جمهوری آیتالله خامنهای و نخستوزیری دولت میرحسین موسوی بود.
***
حالا نوبت دکتر «عبدالکریم سروش» است. کتاب «علم چیست، فلسفه چیست؟» در چاپ نخست خود با نام «ح. ستوده» منتشر شده است و در چاپهای بعدی با نام اصلی نویسنده. البته ناگفته نماند که نام شناسنامهای عبدالکریم سروش نیز «حسین حاج فرجالله دبّاغ» است. یعنی مستعار اندر مستعار، برای شخصی که بعدها قرار بود وحی بر پیامبر اکرم(ص) را نیز انکار کند و همچون دوران جاهلیت، آن را از جنس شعر بداند.
***
زهرا رهنورد در کتاب «پیام حجاب زن مسلمان»، چاپ اول کتاب خود را با نام «سمیّه» منتشر کرده است. زبان این کتاب که تلفیقی از ادبیات اسلامی و ادبیات چپ است، در نوع خود جالب توجه است و با این جملات شروع میشود: «گوش فرا ده! ای زن! این صدای جیرینگ جیرینگ زنجیرهای توست. چه صدای کهنه و زنگ زدهای! گویی از هزاران سال تاریخ تاکنون ادامه دارد… در اعماق ذهنیات، خواستها و سلیقههای تو، حتی در تصمیمهای تو، این زنجیرهای سنگین که از گوشت و پوستتت گذشته، تا اعماق ذهن و روحت فرو رفتهاند و هستیت را زخمی کردهاند…»
***
دکتر اسدالله بادامچیان، چهره جالب دیگری از آغاز انقلاب اسلامی تاکنون است. کتاب شاخص «تحلیلی از سازمان مجاهدین خلق ایران» با نام مستعار «علی حقجو» منتشر شده است که در سالهای ترور دهه شصت، هیچکس از اسم واقعی نویسنده خبر نداشت.بادامچیان در گفتگو با خبرنگار ما از تیراژ عجیب این کتاب در دهه شصت سخن میگوید که توسط افراد مختلف درمجموع با تیراژ 500 هزار جلد چاپ و منتشر شده است.
***
تقیّه و انتظار ظهور مهدی موعود (علیه السلام)
نام مستعار شیوهای است که معمولا در شرایط تقیّه و خوف از دشمن استفاده میشود و در کتب شیعه نیز احادیثی برای آن و در راستای حفظ دین خدا دیده میشود.
تقیّه به معنی بیکار نشستن نیست، بلکه نوعی کمینگاه صبر است تا بسیج نیروها و امکانات برای نبرد سرنوشتساز با دشمنی که امروز تسلط ظاهری دارد، فراهم شود.
رهبر معظم انقلاب اسلامی در سخنرانی سال 1368 در تبیین تقیّه میفرمایند: «تقیّه تُرس است، امّا تَرس نیست. اَلتَّقِیّةُ تُرسُ المُؤمِن [اصول کافی] تقیّه سپر است.
سپر را کجا به کار میبرند؟ بنده همان وقت در صحبتهاى قبل از انقلاب با بعضیها میگفتم: سپر را که کسى زیر لحاف به کار نمیبرد؛ سپر، مال داخل میدان جنگ است، مال هنگام درگیرى است.
پس تقیّه در زمینهی درگیرى است؛ چون تُرس است، حرز است، سنگر است، سپر است.
همان وقت هم اینجور بود؛ تقیّه که میکردیم، معناى آن این بود که شمشیر را بلند میکردیم و ضربه را بر هیکل و پیکر نحس او وارد میکردیم؛ امّا جورى که او نه شمشیر را ببیند، نه دستى که شمشیر را گرفته ببیند، نه بلند کردن را ببیند، نه فرود آمدن را بفهمد، فقط یک وقت درد آن را احساس کند».
البته همگی معتقدند که شیعه خصوصا در ایران امروز دیگر در شرایط تقیّه قرار ندارد بلکه به مدد انقلاب اسلامی و ولایت فقیه، در شرایط افتخار و بر قلّه قدرت است.
اکنون که این یادداشت نگارش میشود، شاهد وحشیانهترین جنایات انسانی توسط رژیم خونخوار صهیونیستی در تجاوز، محاصره و نسلکشی غزه و همچنین ترور ناجوانمردانه فرماندهان ارشد نظامی ایران با همکاری شیطان بزرگ است.
اشتباهی تاریخی توسط رژیم اشغالگر قدس رخ داد که با پاسخ سخت، دردناک و قاطع رزمندگان اسلام، به تضعیف هرچه بیشتر این رژیم جعلی کمک کند و بذری باشد برای ظهور هرچه سریعتر انقلاب مهدی موعود، حضرت صاحب الزمان(عجّل الله تعالی فرجه الشریف)، انشاءالله.
***
به بهانه تولد محمدرضا شریفینیا
محمدرضا شریفینیا (زاده ۲۵ خرداد ۱۳۳۴) بازیگر، تهیهکننده، دستیار و مشاور کارگردان و برنامهریز سینمای اهل ایران است. دو دختر او مهراوه و ملیکا شریفی نیا نیز هر دو بازیگر سینما هستند.شریفینیا پیش از انقلاب و در سالهای اولیه پس از انقلاب به ادبیات کودکان روی آورد و چندین کتاب از او انتشار یافت که کمتر بین مردم شناخته شده است و تجدید چاپ نیز نشده است. وی همچنین در نقاشی و عکاسی برای کتاب در این سالها فعال بود و در طراحی جلد چندین کتاب و کارهای گرافیستی نیز مشارکت داشت.مشهور است که شریفینیا در سالهای دهه شصت و به خاطر ارتباط با گروههای چپ مدتی زندانی بود. وی پس از آزادی از زندان به واسطهی همسرش آزیتا حاجیان به سینما راه یافت. شریفینیا در سال 70 با بازی در سریال امام علی(ع) (در نقش ولید) به شهرت رسید و پلههای ترقی را به سرعت پیمود و زمانی به عنوان مافیای انتخاب بازیگر در ایران شناخته میشد.
***
مجموعه کتابهای کودک او «زنگ اول: دروغ»، «زنگ دوم: پرواز»، «زنگ سوم: زندگی»، «زنگ چهارم: شهادت»، «زنگ پنجم: یادواره» نام دارد که با همکاری «هدی حاجیان» توسط انتشارات سبز منتشر شده است. به نظر میرسد «هدی حاجیان» نام مستعار «آزیتا حاجیان» همسر سابق شریفینیا است.
«قیمت بابات چنده؟» کتاب دیگری نوشته فریدون عقدائی و با تصاویری از محمدرضا شریفینیا چاپ سال 1359 است. گفتنی است «فریدون عقدایی» همان فرهاد آئیش بازیگر سینمای ایران است که در عمل نام مستعار امروز، جایگزین نام قدیم شده است.
کتاب معروف دکتر علی شریعتی با نام «یک جلوش بینهایت صفرها» با نام مستعار «علی امیدوار» و طرح جلد از محمدرضا شریفینیا کار شده است.
«آقا بزه و روباه غریبه» نیز کتابی به قلم مجید راستی و طرحهایی از محمدرضا شریفینیا با حال و هوای روزگار پیش از انقلاب اسلامی است. در این داستان «آقا بزه مدرسهاى براى بچههاى جانوران درست مىکند. یک روز روباه غریبهاى به جنگل مىآید و بز را مىخورد و خود را به جاى او جا مىزند، اما، شیر روباه را رسوا مىکند و به سزاى اعمالش مىرساند.»
