شیرین مستغاثی
خبرنگار
آرشیو مطالب منتشر شده
جیرجیرونی، هویا!
اینروزها هر بار خبری درباره ثبت ملی میراثی از گوشهای از ایران به گوش میرسد و استان اصفهان هم یکی از صدرنشینهای ثبت میراث ناملموس ملی است. در صفحه امروز درباره آیینی صحبت میکنیم که ریشه در یک آرزوی مادرانه دارد؛ دامادی پسر! روستاییان دستجرد جرقویه علیا جیرجیرونی را با خواندن اشعاری برای پسران مجرد و آرزوی ازدواج با زنی نیکوسرشت و همچنین نذر و خیرات برای رهایی از شر شیاطین و اجنه و پخت نان برکتی برگزار میکنند؛ آیینی که گفته میشود قدمتش به دوران صفویه میرسد.
بشنو از میناگران، هردم طنین
استاد «غلامعلی فیضالهی» متولد 24فروردین1338 محله چهارسوی شیرازیها در اصفهان است. او هنرمندی با نشان درجهیک هنری در رشته میناست که بیش از دو دهه ریاست اتحادیه صنف صنایعدستی استان اصفهان را به عهده داشت و بیش از 30سال است که رئیس شرکت تعاونی مینا، مینیاتور و نقاش را به عهده دارد؛ فیضالهی که فعالیت در بخش املاک شهرداری و همچنین مدیریت کمیسیون ماده صد را در سابقه خود دارد، اکنون نیز بهعنوان رئیس اتحادیه شرکتهای تعاونی و صادراتی صنایعدستی و مدیرکل امور حقوقی و قراردادهای شهرداری اصفهان فعالیت میکند و به تدریس در دانشگاه نیز میپردازد.
حال نزار «نخودچیبریزی»
خود در طب سنتی به نام سلطان حبوبات شناخته میشود و نخودچی یکی از فراوردههای آن است که از قدیمالایام به شکل آجیل و تنقلات و اغلب همراه کشمش مصرف میشده است و به فرایند تولید نخودچی نخودبریزی میگویند. پرونده ثبتی مهارت نخودچیبریزی شهرستان خمینیشهر استان اصفهان توسط «عباس ترابزاده»، کارشناس مردمشناسی اداره میراث فرهنگی استان اصفهان تهیهشده که بر اساس این پرونده، این مهارت از دانش فنون بومی و سنتی است که اگرچه مستندها و اطلاعاتی برای تعیین قدمت آن وجود ندارد، ولی سابقه آن به چند نسل میرسد. در این گزارش، علاوه بر اشاره به آنچه در پرونده ثبتی این مهارت آورده است، با حاج مصطفی عابدی و عباسعلی حاجیحیدری که در این مهارت فعالیت میکنند، نیز گفتوگو شده است.
در جستوجوی بازار صنایعدستی
تعییننشدن راهبردهای بازاریابی برای صنایعدستی، معرفی نشدن انواع مختلف محصولات صنایعدستی به روشهای نوین و مؤثر، از جمله مهمترین مشکلات صنایعدســــتی اصفهـــــان محســـوب میشوند. به همین دلیل هنرمندان برای یافتن بازارهای مناسب برای محصولات خود دچار مشکلات متعددی هستند. در این گزارش، صحبتهای «عباس شیردلی» رئیس اتحادیه صنایعدستی استان اصفهان، «اسدالله شاهمیوه» رئیس شورای بازار هنر اصفهان و «غلامعلی فیض الهی» از پیشکسوتان میناسازی و مدیر امور حقوقی شهرداری اصفهان را خواهید خواند. تحقیقات بازار صنایعدستی یعنی شناخت سلیقه بازار هدف یا شناسایی بازارهای هدفی که صنایعدستی شما را میپسندند. بازاریابی صنایعدستی به صورت اصولی باید تمامی فرایندها و مراحل بازاریابی را سپری کند که اولین مرحله آن تحقیقات بازاریابــــی است.
سیمینههای روستای سرخ
روستای سرخرنگ ابیانه مقصد بسیاری از گردشگران است که باهدف حضور در منطقهای بکر از یک هزار و پانصد سال پیش و چندساعتی سیر در فرهنگ و سنت و آدابورسوم مردمانش راهی این روستا میشوند. شما نیز میتوانید برای سفر به روستای ابیانه از مسیر اتوبان اصفهان به تهران بعد از ورودی نطنز به خروجی ابیانه- آقا علی عباس- بادرود وارد شوید و با پشت سرگذاشتن روستاهای هنجن، یارند، کمجان، برز، و طره درنهایت به ابیانه برسید.
«غازی»ها باید بمانند تا اصفهان ساخته شود
وقتی گذارم به بلوار هشتبهشت میافتد و تندیس علیاکبر خان اصفهانی را میبینم، گویی در هوایی نفس میکشم که رایـحههـایـش از جـانـب مـیـدان نقشجهان وزیدن گرفته است، البته نه نقشجهان خسته و رنجورِ امروزی که هر گوشهاش غمها دارد، بلکه میدانی در میان آمالمان که هر سویش غبار از تن برگرفته است و بازی رنگ و نقش و نور میان گنبدهای دو مسجد شگرف آن جلوهنمایی میکند و صدای یورتمه اسبان، شور و هیجان تماشای چوگان را در فضایش طنینانداز کرده و قوس بر فراز قیصریهاش میدرخشد و نامداران سپاهان در میان حجرههای این نقاشیِ شگرف بر کاغذ و چوب و فلز و بومِ زندگی نقش خاطره میزنند و شاهعباس از فراز عالیقاپو سر تکان میدهد.
بازماندگان سکمهدوزی خوانسار
این بار که به خوانسار سفر کردید، یادتان باشد، یکی از صنایع دستی جذابی که میتوانید، به عنوان سوغات بخرید، «سکمهدوزی» است؛ رودوزیهای جذابی که اینگونه پدید میآیند: «از بیرون کشیدن تعدادی تار یا پود یا هر دو از نقاط معین از پارچه و پرکردن جای آنها با سوزندوزی بهطوریکه نقش از آن پدید آید، جای بریدن نخها را با ردیفهای فشرده و ظریف بخیهدوزیشده حفظ میکنند و با گلدوزی اضافی درجایی که نخهایش بیرون کشیده شده نقش ستارهای را نمایان میسازند.» این مهارت در فهرست میراث ناملموس ملی ایران ثبت شده و حالا در گزارش پیش رو در گفتوگو با «صدیقه یاوری» کارشناس صنایعدستی اداره میراث فرهنگی شهرستان خوانسار و «صدیقه شجاعی» هنرمند سکمهدوزی شهرستان خوانسار، اطلاعات ویژهای درباره این مهارت میراث ناملموس و این محصولات صنایع دستی استان اصفهان کسب میکنیم.
سوگنامه مسگری اصفهان
محال است به میدان نقشجهان بروی و صدای چکش مسگران تو را راهی بازار مسگران میدان نکند. گویی چکشکاری هنرمندان مسگر نوای روحبخشی است که از زندگی حکایت میکند و تو صدای تداوم زندگی را در هر کوبه چکش میشنوی. یک، دو، سه، چهار و آنقدر چکش را بر مس میکوبند که مس در دستان هنرمند رام میشود و کمر خم میکند، چنانکه تعظیمی است از سوی مخلوق به خالق خستگیناپذیرش؛ اما حالا مدتهاست که هنرمندان مسگر، خود نیز در گیرودار بالا و پایین رفتن قیمتها کمر خم کردهاند. در این گزارش ضمن ارائه دیدگاههای «مصطـفی دادخـــواهی»، «احــمد سطوت»، «علی جعفر پیشه»، و «جواد مسائلی» که ازجمله هنرمندان مسگری بهشمار میروند و همچنین «مصطفی زنجانی» که در رشته سفیدگری فعالیت دارد، نظر «جعفر جعفرصالحی» معاون صنایعدستی اداره کل میراث فرهنگی استان اصفهان نیز درباره مشکلات موجود در صنف هنرمندان مسگری اصفهان عنوان شده است.
آقای رئیس روی میزت قلمکار اصفهان هست؟!
عوامل مختلفی موجب شدهاند که هنر قلمکارسازی مانند دیگر صنایعدستی اصفهان مهجور بماند و اگر از مردم و مسئولان درباره پارچههای قلمکار بپرسیم، شاید تنها بتوانند به سفره یا رومیزی بهعنوان کاربرد پارچههای قلمکار اشاره کنند، حالآنکه به گواه تاریخ و بنا به گفته استادکاران این رشته، هر پارچهای که در خانه کاربرد دارد، میتواند بهصورت قلمکار تهیه شود. این در حالی است که حتی اگر کاربرد قلمکار به سفره و رومیزی مـــحدود بــاشــد، نه روی مــیز آقــای رئیسجمهور و مسئولان ردهبالای مملکت پارچه قلمکار را میبینیم، نه حتی روی میز اتاق وزیر میراث فرهنگی، صنایعدستی و گردشگری!
کاش به جای مینیاتور نگارگری ثبت جهانی میشد
پاییز امسال با خبر خوش ثبت جهانی مینیاتور به نام ایران و سه کشور دیگر، همراه بود. این خبر واکنشهای مثبت و منفی مختلفی در پی داشت، به همین دلیل در گفتوگوی تلفنی با «مهران هوشیار»، دانشیار دانشکده هنر دانشگاه سوره تهران، سعی کردیم درباره روند ثبت جهانی این پرونده، میراثدارانش و مفاهیمی که از سوی ایران به جامعه جهانی درباره موضوع مینیاتور (یا به عبارت بهتر، نگارگری) ارائه شده، صحبت کنیم.
اصفهان شهر خانهموزههاست
کافی است در کوچه پسکوچههای شهر اصفهان قدم بزنیم تا در هرمحله و کوی و برزن بناهایی را بیابیم که هریک شناسنامهای برای شهر هستند و هویتی را ساختهاند که ریشه در تاریخ دارند. بناهایی که در بافت تاریخی شهر اصفهان استوار شده و حضور مردان و زنانی را نشان میدهند که پیش از اسلام و پس از آن در سپاهان ساکن شدند و ساختند و پرداختند. در این میان، وجود بیشمار خانههای تاریخی در اصفهان به عنوان تنها بخشی از داشتههای فرهنگی اصفهان، گویای آن است که اصفهان میتواند شهر موزهها باشد. در این گزارش ضمن اشاره به مفاهیم جهانی که نشان میدهد چگونه خانهها به موزهها تبدیل شدند، بر چرایی عدم وجود خانهموزه در شهری میپردازیم که نصفجهانش خواندهاند.
مهاجرت هنرمندان صنایعدستی اصفهان
صنایعدستی بخرید؛ این راه درمان کرونا نیست؛ اما راه درمان حال ناخوش صنایعدستی کرونازده اصفهان است. در گفتوگو با نایبرئیس اتحادیه صنایعدستی اصفهان، از حالواحوال این روزهای مهمترین صنعت شهر جهانی صنایعدستی و روشهای درمان زخمهای هنرمندان و استادکاران و فعالان این حوزه پرسیدیم.
شرکت پیام اصفهان زیبا
آرشیو کامل روزنامه
