پگاه ظاهری

۳۱ اردیبهشت ۱۴۰۱

چرا جراحی اقتصادی؟

تاریخچه هدفمندسازی یارانه‌ها که در طرح تحول اقتصادی ایران ازجمله نمایان‌ترین بخش‌ها به‌حساب می‌آید و شروع این طرح به اواخر دهه 80 و اجرای آن به دهه 90 برمی‌گردد، بزرگ‌ترین طرح در تاریخ اقتصاد سیاسی کشورمان است. موضوع پرداخت یارانه‌ها برای نخستین‌بار از سوی محمود احمدی‌نژاد در دولت نهم مطرح و به دلیل وجود اختلاف‌های بسیار بر سر آن، به دولت دهم هم کشیده شد و سرانجام در زمستان 88 در مجلس شورای اسلامی به تصویب رسید؛ طرحی که جدای از تاریخی بودن آن، از پرچالش‌ترین‌ها بود. حالا اما پرداخت یارانه‌ها با سیاست جدید دولت سیزدهم و با یک جراحی اقتصادی و با حذف ارز ترجیحی شکل دیگری به خود گرفته است و آن‌طور که آیت‌الله سید ابراهیم رئیسی می‌گوید، هدف از آن، اصلاح نظام پرداخت یارانه کالاهای اساسی در جلوگیری از رانت و فساد با توزیع یارانه‌ها به‌صورت عادلانه‌تر میان مردم است.

۳۱ اردیبهشت ۱۴۰۱

چرا پیروز انتخابات لبنان محور مقاومت بود؟

روز یکشنبه ۱۵ می (۲۵ اردیبهشت)، چهارمیلیون نفر از مردم لبنان برای شرکت در انتخابات پارلمان کشورشان پای صندوق‌های رأی رفتند؛ انتخاباتی که شاید پس از تظاهرات مردمی 2019 و فروپاشی اقتصادی این کشور و همچنین انفجار مشکوک بندر بیروت، توانست مردم لبنان را به امید به داشتن یک آینده سیاسی پرمنفعت در راستای رفع مشکلات، پای صندوق‌های رأی بکشاند. این انتخابات با حضور 718 نامزد در قالب 103 لیست انتخاباتی در 15حوزه انتخاباتی برگزار شد و نامزدها از میان سه گرایش سیاسی ائتلاف 8 مــارس (مقــاومت و متحــدان)، ائتــلاف14 مارس (طرف‌داران آمریکا و سعودی ضدمقاومت) و همچنین نامزدهای مستقل برای کسب 128 کرسی پارلمان لبنان با یکدیگر به رقابت پرداختند و سرانجام جریان 8 مارس یا همان ائتلاف مقاومت فراگیر (مقاومت و متحدان) با جلب‌نظر نمایندگان مستقل، 67 کرسی پارلمان لبنان را از آن خود کرد و توانست اکثریت مجلس را در اختیار بگیرد.

۲۹ اردیبهشت ۱۴۰۱

مصوبات و ردیات طرح شفافیت قوای سه‌گانه

روز گذشته (چهارشنبه، 28 اردیبهشت) در جلسه علنی مجلس شورای اسلامی و در جریان بررسی جزئیات طرح شفافیت قوای سه‌گانه و دستگاه‌های اجرایی و سایر نهادها، نمایندگان با تصویب ماده 2 و 3 این طرح دو فوریتی موافقت کردند. پیش‌تر مجلس شورای اسلامی در روز 28فروردین، از طرح جدیدی تحت‌عنوان «شفافیت قوای سه‌گانه، دستگاه‌های اجرایی و سایر نهادها» با هدف شفافیت در تمام دستگاه‌های کشوری، رونمایی کرد و آن را در قالب یک طرح دو فوریتی به کمیسیون امور داخلی کشور و شوراهای مجلس برای اصلاح نهایی سپرد. این کمیسیون نیز پس از ده روز کلیات آن را در قالب ۵ ماده به تصویب رساند و برای رأی‌گیری در صحن به هیئت رئیسه مجلس ارجاع داد.

۲۸ اردیبهشت ۱۴۰۱

جنگ جهانی اوکراین و روسیه!

در هشتادوچهارمین روز از حمله نظامی روسیه به اوکراین، باآنکه ارتش روسیه بخش‌هایی از شهرهای اوکراین را به اشغال خود درآورده، مقاومت اوکراینی‌ها همچنان مانع تصرف کی‌یف، پایتخت این کشور (هدف اصلی و نهایی ارتش روسیه)، شده است. از طرفی اما روز گذشته، بندر ماریوپل با عنوان نماد مقاومت اوکراین پس از ماه‌ها بمباران، سرانجام به کنترل روسیه درآمد و اوکراین نیروهای باقی‌مانده خود ازاین بندر را که به‌نوعی خونین‌ترین و طولانی‌ترین مقاومت خود در مقابله با روس‌ها را داشتند، تخلیه کرد و با ازدست‌دادن هزاران تن (از 24 فوریه تاکنون)، شکست سختی را متحمل شد. درعین‌حال و هم‌زمان با ادامه درگیری‌ها در اوکــرایــن بــرخــلاف بــســیــاری از پیش‌بینی‌ها که از عدم پیروزی روسیه در اوکراین به دلیل همراهی غرب بااین کشور می‌گوید، برخی تحلیلگران بین‌الملل نیز با توجه به پیوستن دو کشور فنلاند (به‌عنوان یکی از کشورهای حوزه اسکاندیناوی که حدود هزار کیلومتر مرز با روسیه دارد و اولین کشور دارای مرز مشترک با روسیه است) و سوئد به ناتو، وقوع جنگ جهانی سوم را پیش‌بینی می‌کنند.

۲۵ اردیبهشت ۱۴۰۱

« شیرین»‌کُشی، رسم دیرینه صهیونیست‌هاست

چهارشنبه هفته گذشته (21 اردیبهشت) و در آستانه روز نکبت (یوم النکبه، سالگرد بیرون راندن صدهاهزار فلسطینی از خاک خود و استقلال رژیم صهیونیستی در 14 می 1948) خبر شهادت یک خبرنگار فلسطینی توسط نیروهای اشغالگر اسرائیل در رسانه‌ها منتشر شد. شیرین ابوعاقله، خبرنگار شبکه الجزیره با بر تن داشتن جلیقه خبرنگاری و در حالی که مشغول تهیه گزارش درباره حمله ارتش صهیونیست به شهر جنین در کرانه باختری بود، مورد هدف نظامیان اسرائیلی قرار گرفت و بر اثر اصابت گلوله به سر، جان باخت.

۲۵ اردیبهشت ۱۴۰۱

خط قرمز رئیسی معیشت مردم است

در فضای پرهیاهوی فشار اقتصادی برگرفته از افزایش قیمت‌ها در کشور اعضای دولت سخت‌ترین روزهای خود را در ارائه راهکارها و اجرای سیاست‌های گوناگون به منظور کنترل بازار می‌گذرانند و اقناع افکار عمومی نیز اولویت کنونی تیم اقتصادی رئیس‌جمهور است. از یک سو بحث بر سر قانون ارز ترجیحی بالا گرفته و سید ابراهیم رئیسی […]

۲۱ اردیبهشت ۱۴۰۱

آغاز فصل جدید دیپلماسی شهری برای اصفهان

طی روزهای اخیر و هم‌زمان با برگزاری هفته فرهنگی اصفهان (از 13 تا 19 اردیبهشت‌)، چهره دیپلماسی شهر پررنگ‌تر از همیشه خود را نشان داد. برگزاری اختتامیه جشنواره بین‌المللی نقاشی کودکان و نوجوانان با حضور سفیر ترکمنستان روز 17 اردیبهشت ازیک‌طرف و سفر یک‌روزه وزیر امور خارجه لهستان به اصفهان در صدر هیئتی دیپلماتیک و باهدف شرکت در نمایشگاه عکس کودکان لهستانی نیز در روز دوشنبه 19 اردیبهشت از سوی دیگر، نوید شروع فصلی تازه را برای حوزه دیپلماسی شهری اصفهان می‌دهد. طی سال‌های گذشته اصفهان با داشتن روابط قابل‌توجه در حوزه بین‌الملل توانست با معرفی ظرفیت‌ها و ساختارهای موجود در بخش‌های فرهنگی، گردشگری، ورزشی، اجتماعی، اقتصادی و سیاسی، نام خود را در زمره شهرهای فعال در حوزه دیپلماسی شهری به ثبت برساند و نقش بسزایی نیز در تقویت و توسعه ارتباطات بین‌‌المللی شهری ایران داشته باشد. برگزاری نمایشگاه‌ها و جشنواره‌های عـــلــمی‌فــرهــنــگی، عـــقـــد قــراردادهـــای خواهرخواندگی جدید و احیای روابط با خواهرخوانده‌های قدیمی، توسعه روابط علمی دانشگاهی با بسیاری از کشورها و درنهایت تعامل و ارتباط نزدیک مقامات، مـسئـولان و هـمچنین سـرمـایـه‌گـذاران اصفهانی با بسیاری از مقامات دیپلماتیک و تجار بین‌المللی از سراسر دنیا حتی در دوران کرونا از یاد نرفت و توسعه شهری برای ایجاد رفاه شهروندی همچنان برای اصفهان در اولویت بود. عملکردی که این شهر را به‌عنوان یک الگو باهدف تقویت روابط بین‌الملل برای دیگر شهرهای ایران معرفی کرد.

۱۸ اردیبهشت ۱۴۰۱

خیزش‌های مردمی در کمین جمهوری عراق

با گذشت هفت ماه از پنجمین انتخابات پارلمانی زودهنگام در عراق، کشــمــکـــش‌هـــای مــیــان جــنــاح‌هــای سیاسی کرد، شیعی و اهل‌سنت تاکنون مانع از تشکیل دولت جدید در معرفی رئیس‌جمهور و نخست‌وزیر شده که این بی‌قانونی سیاسی، جدای از تشدید بحران‌های اقتصادی و اجتماعی، پیامدهای دیگری همچون بی‌ثباتی و ناامنی در حوزه سیاست داخلی و خارجی این کشور را نیز به همراه داشته است. بر طبق قانون اساسی عراق، حداکثر دو ماه پس از تأیید نتایج انتخابات عمومی، فرایند تشکیل دولت باید از طریق معرفی رئیس جمهور، نخست‌وزیر و کابینه توسط پارلمان تکمیل شود؛ اما حالا مجلس این کشور نه تنها طی مدت مقرر دولتی را به مردم معرفی نکرده، بلکه در بلاتکلیفی برگرفته از مناقشات سیاسی، احتمال برگزاری انتخابات مجدد یا اجماع سیاسی برای تشکیل دولت به روش توافق سیاسی خارج از پارلمان نیز مطرح است. به گفته نخست‌وزیر فعلی عراق، در اداره دولت و قانون اساسی این کشور اختلافاتی وجود دارد که موجب عدم تشکیل دولت فدرال جدید شده است.

۱۲ اردیبهشت ۱۴۰۱

طرح شفافیت قوای سه‌گانه چه می‌گوید؟

مجلس شورای اسلامی در روز 28 فروردین، از طرح جدیدی تحت عنوان «شفافیت قوای سه‌گانه، دستگاه‌های اجرایی و سایر نهادها» با هدف شفافیت در تمام دستگاه‌های کشوری، رونمایی کرد و در قالب یک طرح دو‌فوریتی به کمیسیون امور داخلی کشور و شوراهای مجلس برای اصلاح نهایی سپرده شد. این کمیسیون نیز پس از ده روز کلیات آن را در قالب ۵ ماده به تصویب رساند و برای رأی‌گیری در صحن به هیئت‌رئیسه مجلس ارجاع داد. یک روز پس از تأیید کمیسیون، نمایندگان نیز در جلسه علنی روز یکشنبه (11 اردیبهشت) با کلیات آن موافقت کردند و حالا مجلس وارد مرحله بررسی جزئیات این طرح پنج ماده‌ای شده است؛ طرحی که به گفته برخی نمایندگان کامل‌کننده طرح شفافیت آرای نمایندگان است و آن‌طور که در مقدمه آن آمده، با هدف ارتقای سرمایه اجتماعی در جمهوری اسلامی ایران و تقویت باور عمومی تهیه شده است. پیش از این، تصویب طرح شفافیت آرای نمایندگان، بیشترین دغدغه اعضای مجلس یازدهم طی یک سال و نیم گذشته بود که پس از بارها رفت‌و‌برگشت به صحن برای رأی‌گیری و بر اساس ایرادات وارده به کلیات آن به تعویق افتاد و سرانجام با ظهور ناگهانی شفافیت قوای سه‌گانه، بایگانی شد.

۸ اردیبهشت ۱۴۰۱

بیت‌المقدس؛ یادآور نیم‌قرن مقاومت

بیش از نیم‌قرن از اشغالگری سرزمینمقدس فلسطین توسط صهیونیست‌ها می‌گذرد و رژیم اسرائیل کماکان با سرکـوب آزادی‌خـواهـان، بـه‌دنبـال پیـاده‌کـردن اهداف خـود در ایـن سرزمین به‌شدت استراتژیک و اقتصادی در خاورمیانه است و در این مسیر به استفاده از هر ابزار و جلب هر حمایتی ازسوی دولت‌های مختلف روی آورده است؛ سیاستی که نه‌تنها پس از74 سال محقق نشده، بلکه در آخرین اقدامات خشونت‌آمیز صهیـونیسـت علیه فلسطینـی‌ها در ماه‌های اخیرتل‌آویو را با واکنش‌های بسیار سخت از سوی افکار عمومی در سطح بین‌الملل روبه‌رو کرده و جامعه جهانی این رژیم را به‌عنوان یک دولت جعلی به‌شدت ناکارآمد وضعیف معرفی کرده است.

۵ اردیبهشت ۱۴۰۱

استیضاح وزرا به کجا رسید؟

باروی‌کارآمدن آیت‌الله سید ابراهیم رئیسی به‌عنوان هشتمین رئیس‌جمهور ایران و یکدست‌شدن موضع سیاسی دولت با دو قوای دیگر، انتظارات جامعه بــرای بـهبـود شـرایـط کشــور از لحـاظ اقتصـــادی و معیــشــتـــی بــا تـــوجــه بــه وعده‌های عنوان‌شده از سـوی قوه‌مجریه بسیار بالا رفت؛ تا جایی که هم‌اکنون بــاگــذشت چنــدین ماه از آغــاز به‌کـــار کابینه و در شرایطی که اعضای دولت به‌دنبال راهکارهایی برای حل مسائل و مشکلات کشور و همچنین شناسایی بانیان وضع موجود هستند، انتقادات اما به عملکــرد چنــدماهه بـــرخی وزرا از سوی هر دو جناح سیاسی مخالف و موافق مطرح است.

۲۹ فروردین ۱۴۰۱

پیامدهای تحریم روسیه

سیاست ائتلاف گسترده تحریم‌های آمریکا و اتحادیه اروپا علیه روسیه با هدف متوقف‌کردن حمله‌های نظامی این کشور در پنجاه‌وچهارمین روز از جنگ اوکراین همچنان ادامه دارد؛ تحریم‌هایی که جدای از محدودکردن تبادل‌ها و تعامل‌های اقتصادی روسیه در سطح بین‌الملل اهداف دیگری همچون به انزوا کشیدن سیاسی این کشور را مدنظر داشته و تاکنون مسکو را در توافق با کی‌اف متقاعد نساخته است. در این شرایط برخی تحلیلگران معتقدند این تحریم‌ها باوجود قطع بسیاری از روابط تجاری و مالی و همچنین مسدودکردن بسیاری از دارایی‌های خارجی چندان بر روسیه به عنوان یک ابرقدرت اقتصادی اثرگذار نبوده است و بااین‌حال ولادیمیر پوتین نیز در این فضای تحریم همچنان بر موضع نظامی‌اش در اوکراین پافشاری می‌کند. از طرف دیگر با وجود دامنه وسیع و سرعت بالای این اقدامات تنبیهی از سوی غرب، افت شدید قیمت سهام بورس روسیه در سطح جهان را به دنبال محدودیت‌های تجاری و مالی بسیار در حوزه انرژی، بانک‌ها و بیمه شاهد هستیم که با این شرایط نمی‌توان رویکرد بی‌اثربودن تحریم‌ها علیه روسیه را تأیید کرد. این در حالی است که تنش‌های ژئوپلیتیکی بلندمدت به همراه محدودیت‌های گسترده علیه روسیه می‌تواند باعث اثرگذاری بیشتر تحریم‌ها در طولانی‌مدت شود؛ غرب نیز با درنظرگرفتن چنین شرایطی در اعمال مرحله به مرحله‌ای تحریم‌ها به انتظار نشسته و در حال برنامه‌ریزی برای تحریم‌های ثانویه علیه روسیه است که البته باید بسیار محتاطانه و با درنظرگرفتن اقدامات تلافی‌جویانه پوتین گام بردارد؛ چراکه پیامدهای هر تصمیم جدید غرب دوطرفه است. حسن بهشتی‌پور، کارشناس‌ارشد مسائل روسیه، در گفت‌وگو با «اصفهان‌زیبا» از چالش‌های اقتصادی روسیه در سایه تحریم‌ها سخن گفت. او معتقد است، مسکو بدون درنظرگرفتن ساختارهای بین‌المللی و با تصمیم نابهنگام خود در حمله به اوکراین نتوانست برنامه‌های خود را آن‌طور که پیش‌بینی کرده بود به اجرا درآورد. به گفته او، اثر تحریم‌های ائتلافی علیه روسیه دوجانبه است و کشورهای تحریم‌کننده نیز از محدودیت‌ها بی‌بهره نخواهند بود. در ادامه مشروح این گفت‌وگو را می‌خوانید.