در قسمت قبل خواندیم هفتمین دوره انتخابات مجلس شورای اسلامی در میانه اعتراضها به ردصلاحیتها و استعفای گروهی از نمایندگان اصلاحطلب مجلس ششم برگزار شد. در انتخابات شوراهای اسلامی شهر و روستا که در اسفند ۱۳۸۱ برگزار شد، اصولگرایان پیروز میدان بودند. در شهر تهران میزان مشارکت به حدود یک سوم دور قبل کاهش پیدا کرد و در غیاب رأیدهندگان طرفدار اصلاحطلبان، فهرست ائتلاف آبادگران ایران اسلامی به پیروزی قاطع دست یافت. آنها محمود احمدینژاد را بهعنوان شهردار تازه تهران انتخاب کردند. رقابتهای هشتمین دوره انتخابات مجلس شورای اسلامی در حالی آغاز شد که پرونده هستهای ایران به شورای امنیت سازمان ملل ارجاع داده شده بود و امکان صدور قطعنامه علیه ایران وجود داشت.
جهان به هم پیچیده امروز، مهاجرت را بهعنوان نوعی از جابهجایی شهروندان از کشور مبدأ به مقصد پذیرفته است. شهروندانی را که بنا به دلایل متعدد از محل اسکان و زندگی خود به نقطهای دیگر تغییر مکان میدهند و بیش از دوازده ماه در محل جدید زیست میکنند، میتوان بهعنوان مهاجران در نظر گرفت. اما آنچه در میان مهاجران ایرانی در حل وقوع بوده و هست با گونههای دیگر مهاجرت تفاوت معناداری پیدا کرده است. براساس اطلاعات منتشر شده در کتاب «سالنامه مهاجرتی ایران – 1399» که توسط معاونت علمی فناوری ریاست جمهوری و توسط رصدخانه مهاجرت ایران به چاپ رسیده آمده است:
اصلاحطلبان، جناح چپ جمهوری اسلامی، چپهای خط امامی، دوم خردادیها و تعابیری این چنین صرفا بازی با کلمات نیستند و در بطن هرکدام سیر مفصلی از تحول در این جریان وجود دارد که به مرور زمان نهتنها به مسیر اولیه خود ادامه نداده بلکه مرتبا دچار تغییرات ایدئولوژیک و تحول در برنامهها و مسیرها و شخصیتها شده است. مسلما جریانی که در دهه 60 تحتتأثیــــــر عمیــــــق شعارهــــای عدالتمحوری بود امروز دیگر آن تفکر را دنبال نمیکند و طبقه متوسط، جایگزیــــــن ذهنی جامعــــــه هدف اصلاحطلبان شده است. خوانش این سیر تحول برای درک بهتر این جناح سیاسی رکن بسیار مهمی است.
در قسمت قبل خواندیم مجلس ششم شورای اسلامی از ۷ خرداد ۱۳۷۹ تا چهار سال قانونگذاری ایران را برعهده داشت. این مجلس یکی از جنجالیترین و بحثبرانگیزترین مجالس بعد از انقلاب بود؛ مجلسی که برخی می گویند تماما درگیر سیاسیکاری و دعواهای جناحی بود یا دیگرانی که میگویند مجلسی کارآمد در حوزههای اقتصادی، سیاسی و… بود. مجلس ششم در تاریخ ششم خرداد 1383 پایان یافت. انتخابات مجلس هفتم در تاریخ اول اسفند ۱۳۸۲ برگزار شد. هفتمین دوره انتخابات مجلس شورای اسلامی در میانه اعتراضها به رد صلاحیتها و استعفای گروهی از نمایندگان اصلاح طلب مجلس ششم برگزار شد. بیش از 8هزار نفر در این انتخابات نامزد شده بودند، ولی صلاحیت بیش از ۳۶۰۰ نفر توسط شورای نگهبان رد شده بود.
نزدیک به 2 ماه از روی کار آمدن رئیس جمهور جدید آمریکا میگذرد اما تغییر چندانی در سیاستهای ایالات متحده دیده نمیشود. آنچه جو بایدن پیش از انتصابش در خصوص آن صحبتهایی کرده بود و بازسازی ویرانیهای به جای مانده از سیاستهای دولت قبل طی 4 سال گذشته را وعده داد. چهل و ششمین رئیس جمهور آمریکا که با رویکردی محافظه کارانه بخصوص در حوزه سیاست خارجی وارد کاخ سفید شد و در اولین سخنرانی رسمیاش بر امر دیپلماسی و ضرورت توجه به آن تاکید ورزید، هم اکنون به این نتیجه رسیده است که جبران همه اقدامات گذشته ترامپ هم چندان کار راحتی نیست.
در ادبیات علوم سیاسی، یک نکته ظریف، اما بسیار ژرف وجود دارد که به تعریف دو عبارت «روابط بینالملل» و «سیاست بینالملل» اشاره دارد. سیاست بینالملل به ارتباط رسمی و استاندارد دولتها بهعنوان بازیگران نظام بینالملل اشاره دارد که از مجرای قواعد و اصول ویژه این حوزه انجام میپذیرد و مجریان آن هم ریاستهای جمهوری، نخستوزیران، سفرا و دیپلماتها هستند. از سوی دیگر ،روابط بینالملل به ارتباطهای دو و چندسویه بین دولتها، ملتها، سازمانهای مردمنهاد، سازمانهای دولتی و مجموعههای دانشگاهی و علمی اشاره دارد. هر کدام از این گروهها میتواند زیرشاخههای دیگری را نیز در بر گیرد.
«الکساندر سیزو» و همکاران، در کتاب «دیپلماسی شهری» که به مناسبت برگزاری اولین کنفرانس جهانی دیپلماسی شهری در ژوئن ۲۰۰۸ در شهر لاهه برگزار شد، به بررسی حوزههای نظریه و عملکرد حکمرانی، یعنی مشارکت حکومتهای محلی در فرایند صلح سازی، میپردازند. دیپلماسی شهری مورد بررسی در این کتاب به تمامی فعالیتهای انجامشده توسط حکومتهای محلی، در جلوگیری از منازعات، برقراری صلح و بازسازی بعد از منازعهها محدود میشود. تحلیل شرایط موجود مسائل دیپلماسی شهری و ارائه آن به حکومتهای محلی و سازمانهای بین المللی از اهداف اولیه این کتاب است.
جریان اصولگرا در کنار اصلاحطلبی یکی از دو جریان اصلی سیاسی کشور است که میتوان گفت سپهر سیاسی ایران با این دو جریان معنا و مفهوم مییابد. گذشته این جریان به راست سنتی جمهوری اسلامی و تضادهای ایدئولوژیک بخشی از روحانیت در زندانهای زمان شاه برمیگردد که در سیاستهای اقتصادی با طیف چپ خط امامی اختلاف نظرات جدی داشتند.
«در برابر استبداد، بیست درس قرن بیستم» عنوان کتابی است از تیموتی اسنایدر. اسنایدر استاد دانشگاه ییل آمریکا است و متخصص در تاریخ اروپای شرقی و جنگ جهانی دوم و هولوکاست. او علاوه بر کار تدریس و تالیف کتابهای تاریخی، سخنرانیهای بسیاری دارد و در حوزه عمومی فعال است و هم در نشریات مختلفی مثل اینترنشنال هرالد تریبیون، نیشن، نیویورک ریویو، مقاله مینویسد. اسنایدر به پاس نوشتن کتابهای ژرف نگرانه تاریخی و نگاه تطبیقی جوایز بین المللی بسیاری را به خود اختصاص داده است. مثل جایزه اندیشه سیاسی هانا آرنت، جایزه نگاه اروپایی لایپزیک، جایزه علوم انسانی امرسون،یجایزه ادبی آکادمی هنر و ادبیات آمریکا و جوایزی افتخاری از کشورهای اروپای شرقی.
شست خبری فرماندار اصفهان روز گذشته با موضوع سیزدهمین دوره انتخابات ریاستجمهوری و ششمین دوره انتخابات شوراهای اسلامی شهر و روستا در محل فرمانداری اصفهان برگزار شد. در این نشست، حسین سیستانی به ارائه توضیحات و تمهیدات اتخاذشده برای برگزاری انتخابات در خرداد 1400 در اصفهان پرداخت. او درابتدا با اشاره به تعریف انتخابات در فضای سیاسی کشورها گفت: انتخابات فرایندی سازنده و مشروعیتبخش است که از طریق آن شهروندان سرنوشت سیاسی و اقتصادی خود را تعیین میکنند و حکومت حاکمان و مدیران را مشروعیت میبخشند. او افزود: امر انتخابات یک امر شناخته شده است.
پاپ فرانسیس رهبر کاتولیکهای جهان بعد از سفر به مصر، ترکیه، امارات و آذربایجان این بار راهی عراق در همسایگی ایران شد. او اهداف سفرهای خود به نقاط مختلف جهان را در جهت اجرای سیاست گفتوگوی ادیان تبیین میکند. پاپ فرانسیس در جریان سفر به عراق، صبح شنبه به منزل آیتالله سید علی سیستانی مرجع عالیقدر شیعیان عراق در نجف اشرف رفت و با او ملاقات کرد؛ ملاقاتی تاریخی که بازتاب فراوانی در رسانههای جهان داشت. پاپ فرانسیس، در آستانه سفر تاریخی به عراق ضمن ادای احترام به قربانیان و مصیبتدیدگان سالهای جنگ گفت که بهعنوان «زائر صلح» به این کشور سفر خواهد کرد.
14 اسفند در تاریخ معاصر ایران با نام دکتر محمد مصدق پیوند خورده است؛ پیوندی که به مصدق نیز خلاصه نشده و در متن مراسم بزرگداشت او در سالهای مختلف شاهد تحولات سیاسی خاصی نیز بودهایم؛ از جمله 14 اسفند 57 که اولین مراسم درگذشت او پس از انقلاب در احمدآباد با سخنرانی آیت الله طالقانی و با حضور جبهه ملی، سازمان مجاهدین خلق، نهضت آزادی و چریکهای فدایی خلق برگزار شد. به گفته روزنامه اطلاعات در این مراسم یکمیلیون نفر شرکت کردند. دو سال پس از این مراسم نیز در دومین سالگرد مصدق پس از انقلاب دقیقا در 14 اسفند 1359 بنیصدر با سخنرانی در دانشگاه تهران جوی تنشآمیز را در کشور ایجاد کرد.