اصفهان تقویم گردشگری میخواهد چون از این جهانشهر بعید است که چشم امیدش فقط به بلیتفروشی ابنیه تاریخیاش باشد. این جمله، جان کلام وبینار «تقویم گردشگری کلانشهر اصفهان» بود که دوشنبه( 20 مردادماه) از ساعت 20 تا 22 با سخنرانی دکتر محمد زاهدی، عضو هیئتعلمی دانشگاه پیامنور، برگزار شد.
اصفهان فقط چهارباغ نیست! جمله کوتاهی که تاریخی شصتساله دارد. دستکم از دهه چهل که مدیران شهری تصمیم گرفتند به سرووضع اصفهان برسند، یکی از آفتها این بود که اصفهان را با چهارباغ اشتباه بگیرند و تمام هموغم و فکر و ذکر خود را معطوف به چهارباغ کنند. مطلبی که در ادامه میآید، نقد مطبوعات نسبت به این رویکرد مدیران شهری و شهرداریهاست.
زمانی که خان قاجار مشغول زهر چشم گرفتن از رقبای ریزودرشتش بود و گذرش به ییلاقی باصفا به نام طهران افتاد و پای اسبش در گل فرو شد و همانجا را دارالخلافۀ قجر کرد! بیگمان احدالناسی از آن تبار نمیتوانست بختی به این بلندی را برای طهرانِ تازه متولدشده متصور شود. دفتر روزگار اما ورق بخورد و شاهی از پی شاهی بیامد و خانی از پی خانی برفت، اما طهران ماند و کلی ارجوقرب! سروکله مدرنیته که پیدا شد، طهران بال گرفت و بر مسند شهرهای ایرانزمین نشست.
در سال 1313 که زمزمه توجه به گردشگری در کشور داشت بلند میشد، ولیعهد سوئد و خانوادهاش به اصفهان آمدند. سفر آنها باعث شد مسئولان شهری و گردشگری متوجه شوند که چه امکاناتی برای پذیرایی از اینگونه مهمانان ندارند. آنها دریافتند یک محل اقامتی آبرومند در شهر اصفهان نیست. این مطلب به این سفر و حواشی آن پرداخته و تأثیر آن را بر رشد صنعت گردشگری اصفهان بررسی میکند.
کرونا کمیت گردشگری همه کشورها را لنگ کرده و وقتی درباره وضعیت گردشگری ایران صحبت میکنیم، ماجرا پیچیدهتر و سختتر میشود؛ چراکه کشورهای دیگر مخصوصا اروپاییها، چشم به همسایههای سفربرویشان دارند؛ اما ایران… . این روزها حتی اگر گردشگری بخواهد ره کشورمان را در پیش بگیرد، نمیتواند؛ چون ویزای ایران صادر نمیشود. جدیدترین اظهارنظر مسئولان مربوط به سفر، متعلق به رئیس اداره گذرنامه و روادید وزارت امور خارجه است که در حساب توییتری خود با اشاره به دستورالعملهای سازمان جهانی بهداشت، خبر از لغو گذرنامههای گردشگری و زیارتی داد.
کاروان گنجیابی در استان اصفهان راه انداخت، باستانشناسان و مسئولان واکنش نشان دادند، یگان حفاظت میراث کشور بیانیه صادر کرد. رئیس کاروان یا «نخبه باستانشناسی کشور» یا «پوآرو» غیب شد. چند نفر دستگیر شدند. پوآرو بازگشت و در پست و استوریهای اینستاگرامش، هم برای منتقدان خطونشان کشید و هم ادعا کرد که کاروان 500 نفرهاش برای کبابخوری راهی شده بودند و اینگونه گویی ماجرا برای پوآرو ختم به خیر شد و برای میراث کشور ختم به شر!
سازمان جهانی گردشگری(UNWTO)، از کاهش 97 درصدی میزان گردشگری جهانی در ماه آوریل امسال خبر داده است. بیماری کووید 19 حالا واهمه از سفر را به بیشترین حد خود رسانده و مهمترین دغدغه شرکتهای فعال در صنعت گردشگری برطرفکردن واهمهها و اعتمادسازی است. دو راهکار جدید در این حوزه، یکی کووید پاس یا اپلیکیشن گذرنامه سلامت است و دومی هم بیمهای است که هواپیمایی امارات اعلام کرده و قرار است اگر مسافر این شرکت هواپیمایی شدید و کرونا گرفتید، هزینه خدمات درمانیتان را امارات ایرویز بپردازد! راهکارها زیادند؛ اما هنوز کمیت صنعت گردشگری لنگ است! مردم «در خانه ماندن» را به سفر ترجیح میدهند و این رفتار گرچه ضامن سلامتی گردشگران بالقوه دنیاست، اما چوب لای چرخ صنعت سبز هم محسوب میشود و چرخ زندگی خیلیها را از کار انداخته است.
«سلبریتی نجیب»، «معلم فرزانه و شاعر نکتهسنج»، «راوی زبانهای خاموش»، «پژوهشگر زبان سغدی» و هزار و یک عنوان دیگر را برای توصیف او بهکاربردهاند و هیچکدام نمیتواند حق مطلب یک عمر عاشقی و فعالیت بدرالزمان قریب را در حوزه ایرانشناسی ادا کند. او میراث ماندگاری از 9 دهه زیست غنیاش بر جای گذاشت و هشتم مرداد بدرود حیات گفت؛ اما او که بود و چه کرد؟
جیپور را به لحاظ داراییهای مهمش در حوزه صنایعدستی و میراث فرهنگی میتوان اصفهان هند نامید! شهری که بهعکس اصفهان توانست بافت تاریخیاش را حفظ کند و حالا در فهرست بلندبالای میراث جهانی بشر نام جیپور (Jaipur City, Rajasthan) را هم میبینیم؛ همانطور که یکی از سه رأس مثلث طلایی گردشگری شبهقاره هندوستان است و نامش بهعنوان شهر خلاق صنایعدستی و هنرهای سنتی هم به ثبت رسیده و وقتی به دیدارش میروید از آن همه زیباییهای نهان و آشکارش و اشتراکات فراوانی که با اصفهان دارد، شگفتزده میشوید. حالا این هفته بخش سفر و گردشگری روزنامه گاردین گزارشی از گشتوگذار در بازار جوهری یا بازار جواهرات جیپور منتشر کرده که ترجمهای از این گزارش به انضمام روایتهایی از سفرم به این شهر را در ادامه برایتان ارائه میکنم.
ماچوپیچو، یکی از عجایب هفتگانه نوی جهان در صدونهمین سالگرد کشفش، انتظار حضور بیش از سه هزار گردشگر را میکشید، اما کرونا باعث شد وضعیتش مانند «شاه دژ» اصفهان خودمان شود!
امروز فرحآباد یکی از محلههای جنوبی اصفهان است؛ جایی که نقطه مرکزی آن به زبان امروزی «فلکه ارتش» است. اما این نام از کجا آمده است؟ سابقه تاریخی آن چیست؟ باور آن شاید به نظر مشکل بیاید؛ اما آنجا در روزگار صفویه یکی از دیدنیترین نقاط اصفهان بود. فرحآباد ،هم یک قصر بود و هم یک شهرک که در جنوب غربی اصفهان در زمان شاه سلطان حسین صفوی ساخته شد.
ایرانپژوهان و ایرانشناسان فراوانی هستند که در سکوت به مطالعه و پژوهش و تولیدمحتوای غنی و مستند در این حوزه میپردازند؛ اما حاصل آنهمه تأمل و تفکر کمتر از چرخه آکادمیک به زندگی عادی مردم راه پیدا میکند. ما در سرویس میراث و گردشگری روزنامه اصفهانزیبا آنلاین، دریچهای رو به این مطالعات گشوده و هر بار افشرهای موجز از منابع مختلف حوزه ایرانشناسی را برای مخاطبان ایراندوست این صفحه ارائه میدهیم.