حراست از جان حضرت ولی‌عصر(عج): توازن میان عوامل طبیعی و ماوراءالطبیعی

به گزارش اصفهان زیبا؛ در مبحث وظیفه و میزان نقش‌آفرینی مردمان عصر ظهور در حراست از جان امام‌زمان(عج) چهار نکته در نظر گرفته شود:

نقش عوامل طبیعی و ماوراءالطبیعی در صیانت از امام‌عصر(عج)

نخستین نکته، توجه به نقش هم‌زمان عوامل طبیعی و ماوراءالطبیعی در حفظ جان و پیشبرد اهداف حضرت حجت(عج) است. این دو دسته عوامل، هر یک سهمی در تحقق مأموریت الهی آن حضرت دارند و نمی‌توان یکی را بر دیگری ترجیح داد یا نادیده گرفت. برخی تنها بر جنبه‌های طبیعی تأکید می‌کنند و برخی دیگر، صرفا به معجزه‌ها و امور خارق‌العاده می‌پردازند؛ اما بر اساس عقل و روایات معتبر، هر دو دسته عوامل در مسیر ظهور و قیام امام‌زمان(عج) نقش‌آفرین‌ هستند.

این مسئله، در دوران شیوع بیماری کرونا نیز نمود یافت؛ گروهی با تکیه بر قداست اماکن مذهبی، محدودیت‌های بهداشتی را بی‌وجه می‌دانستند و گروهی دیگر، تنها به ملاحظه‌های علمی و پزشکی بسنده می‌کردند و جنبه‌های متافیزیکی را نادیده می‌گرفتند؛ در حالی‌که حقیقت، در توازن میان این دو نگرش نهفته است. تمامی عوامل، اعم از طبیعی و فوق‌طبیعی، در خدمت یاری آخرین حجت الهی بسیج می‌شوند وهمه أمور به یاران زمینی حضرت واگذار نمی‌شود تا حفظ جان ایشان هم، صددرصد به عهدهٔ یاران حضرت باشد. این نکته، در عین حالی‌که مختصر بیان شد، نیازمند تأمل و تبیین عمیق است.

تفاوت ماهوی امام‌عصر(عج) با انبیا و ائمه پیشین

نکته دوم، تفاوت بنیادین میان مأموریت حضرت ولی‌عصر(عج) با سایر پیامبران و امامان معصوم(ع) است. مقایسه شرایط ایشان با پیشینیان، قیاسی مع‌الفارق و نادرست است. تحقق وعده الهی مبنی بر غلبه دین حق و برپایی عدالت جهانی، منحصرا در عصر ظهور امام‌زمان(عج) صورت خواهد گرفت. در قرآن کریم آیات ۳۲ و ۳۳ سوره توبه چنین آمده است: « همواره می‌خواهند نور خدا را با سخنان باطل [و تبلیغاتِ بی‌پایه] خود خاموش کنند؛ ولی خدا جز اینکه نور خود را کامل کند، نمی‌خواهد؛ هرچند کافران خوش نداشته باشند. اوست که پیامبرش را با هدایت و دین حق فرستاد، تا آن را بر همه ادیان پیروز گرداند؛ هرچند مشرکان خوش نداشته باشند.»

همچنین خداوند در آیه‌ای دیگر می‌فرماید: «بی‌گمان ما پیامبران خود و کسانی را که ایمان آورده‌اند، در زندگی دنیا و روزی که گواهان قیام می‌کنند، یاری خواهیم کرد» (غافر: ۵۱). ائمه‌معصومین(ع) تصریح فرموده‌اند که این وعده‌ها، تنها در دوران ظهور فرزندشان، حضرت حجت‌بن‌الحسن(عج)، به طور کامل محقق خواهد شد. امام‌صادق(ع) نیز در پاسخ به پرسشی درباره شهادت پیامبران و امامان و نصرت نشدن آن‌ها، تأکید فرمودند که تحقق نهایی وعده‌های الهی، ویژه دوران ظهور است. براین اساس، جان این حجت خدا و بقیه‌‌الله از جهات گوناگون محافظت خواهد شد.

نقش یاران امام‌زمان(عج) در حفظ و پیشبرد قیام

سومین نکته، بررسی نقش یاران امام‌عصر(عج) در صیانت از جان ایشان و تحقق اهداف قیام است. برخلاف تصور رایج، یاران حضرت تنها محدود به ۳۱۳ نفر نیستند. روایات، از چند دسته یار سخن گفته‌اند: گروه نخست، ۳۱۳ نفر خاص که حلقه مرکزی یاران را تشکیل می‌دهند؛ گروه دوم، حدود ۱۰ تا ۱۵ هزار نفر و درنهایت، جمعیتی بالغ بر ۱۰۰هزار نفر به‌عنوان یاران عمومی. این یاران در مراحل مختلفی نقش‌آفرینی می‌کنند؛ از زمینه‌سازی برای ظهور، تا حفظ روحیه انتظار در دوران غیبت و همراهی با امام(عج) پس از ظهور. اما نباید تمام مسئولیت قیام را بر دوش یاران انسانی نهاد؛ همان‌گونه که نباید نقش آنان را نادیده گرفت. در کنار این یاران، نیروهای الهی نیز به یاری امام(عج) خواهند آمد؛ ازجمله فرشتگان، جن‌ها و لشکر رعب (همان‌طور که در بعضی جنگ‌های پیامبر این رعب به کمک آمدند و از آن در قرآن کریم نیز یاد شده است) و دیگر یاران که حدودا تا 11 لشکر در روایات برای یاری حضرت‌حجت(عج) ذکر شده‌اند؛ بنابراین، نظام یاری امام‌عصر(عج) بسیار فراتر از توان انسانی است.

توجه به تفاوت مفهومی میان «قیام» و «ظهور» امام‌زمان(عج)

نکته چهارم، توجه به تفاوت مفهومی میان «قیام» و «ظهور» امام‌زمان(عج) است. پژوهش‌های جدید در مراکز تخصصی مانند بنیاد مهدویت و آینده‌پژوهی قم، نشان می‌دهد که این دو مفهوم در روایات، با تفاوت معنایی در عین قرابت معنایی مطرح شده‌اند؛ هرچند در ذهن عموم مردم گاه به‌اشتباه یکسان تلقی می‌شوند. قیام، مرحله‌ای مقدماتی و پنهان است که با همراهی یاران خاص آغاز می‌شود و دشمنان از هویت واقعی حضرت بی‌خبرند. این مرحله با نشانه‌هایی چون خروج سفیانی، دجال، وقایع شام و… همراه خواهد بود. به‌تدریج، با تسلط بر مناطق مرکزی جهان اسلام، زمینه برای ظهور (آشکارشدن و شناخته‌شدن حضرت) فراهم می‌شود. ظهور کامل، زمانی رخ می‌دهد که حضرت با نزول حضرت عیسی(ع) و دیگر نشانه‌های الهی، خود را به جهانیان معرفی کنند. در این مرحله، با حمایت نیروهای الهی و قدرت و سیطره‌ای که پیدا می‌کنند، امنیت کامل امام‌(عج) تأمین شده و حکومت جهانی عدل برقرار خواهد شد؛
بنابراین با توجه به این چهار مطلب، مقایسه‌کردن حفظ جان امام‌زمان(عج)، با شهادت عزیزان جبهه مقاومت صحیح نیست.