به گزارش اصفهان زیبا؛ در شرایط اقتصادی فعلی ایران که تورم و فشارهای معیشتی بر اقشار کمدرآمد جامعه افزایش یافته، دولت به دنبال راهکارهای مؤثرتری برای حمایت از خانوارهای آسیبپذیر است. از جمله این راهکارها، اجرای طرح یارانههای الکترونیکی یا کالابرگ الکترونیکی است که هدف اصلی آن توزیع عادلانه و هدفمند کالاهای اساسی در بین دهکهای پایین درآمدی جامعه میباشد. برخلاف پرداختهای نقدی که گاهی به صورت غیرهدفمند توزیع میشوند، در این طرح خانوارها سهمیه مشخصی از کالاهای ضروری مانند برنج، روغن، گوشت و سایر مواد غذایی را از طریق کارتهای الکترونیکی دریافت میکنند تا از سوءاستفادهها جلوگیری شود و تضمین شود حمایتها به دست اقشار واقعی نیازمند برسد. طرحی که البته به نظر میآید در شرایط کنونی جامعه و افزایش روزانه قیمتها نیاز به بازبینی و تغییراتی بر مبنای فضای اقتصادی کشور دارد.
آیا کالابرگ الکترونیکی از پس فشار اقتصادی بر میآید؟
پیشتر اشاره شد، بر اساس سیاستهای دولت و مصوبات مجلس، تمرکز اصلی طرح بر دهکهای پایین درآمدی جامعه است. در ابتدا، یارانه کالابرگ الکترونیکی به سه دهک اول که بیشتر در معرض آسیبهای اقتصادی هستند اختصاص یافت و سپس به مرور، دهکهای چهارم تا هفتم نیز تحت پوشش این طرح قرار گرفتند.
اقدامی که به منظور حفظ عدالت اجتماعی و توزیع بهتر منابع مالی صورت گرفت و در عین حال دهکهای بالا که درآمد بالاتری داشتند هم از دریافت این یارانهها حذف شدند تا منابع محدود به شکل عادلانهتر در اختیار افراد نیازمند قرار گیرد. این در حالیست که جامعه با افزایش چشمگیر قیمت کالاهای اساسی مواجه است و فشار زیادی به خانوادهها وارد میشود. فشاری که حتی یارانه و کالابرگ الکترونیکی هم ممکن است از پس آن بر نیایند و به گفته رئیس مجلس شورای اسلامی حل این معضل منوط به اجرای طرح کالا برگ الکترونیک به شیوهای است که قیمت کالا برای مصرف کننده در طول سال ثابت میماند. شیوهای که به تأمین حداقل کالری مورد نیاز روزانه هر فرد تمرکز دارد و با اختصاص مقدار دقیق کالاهای اساسی مانند مرغ، گوشت و لبنیات و با قیمت ثابت و تضمینی از کم ارزش شدن حمایتها در برابر تورم جلوگیری میکند.
محمدباقر قالیباف در جلسه علنی روز یکشنبه هفته گذشته مجلس گفت شیوه اجرای فعلی و گذشته که تنها بر پایه اعتبار ریالی ثابت استوار است، با افزایش قیمتها، کارایی خود را از دست میدهد و نمیتواند نیاز واقعی مردم را برطرف کند و در همین راستا از دولت میخواهیم پیرو تاکیدات رئیس جمهور هرچه زودتر مقدمات اجرای این طرح را فراهم کند که باعث آرامش معیشتی برای مردم میشود. معیشتی که رهبر معظم انقلاب نیز در دیدار اخیرشان با اعضای هیئت دولت نیز بر بهبود آن تأکید کردند وطرح کالابرگ الکترونیکی را با اشاره به گفته برخی مطّلعان از مسائل اقتصادی، از راههای دسترسی بدون دغدغه مردم به ده قلم کالای اساسی خواندند. ایشان خطاب به رئیس دولت و وزرای آن فرمودند: «در باب معیشت مردم بهگونهای عمل کنید که مردم بتوانند حدود ده قلم کالای اساسی را بدون دغدغه افزایش قیمت تهیه کنند؛ نه اینکه قیمتها امروز و فردا
دو برابر شود.»
تشکیل کمیته خاص پیگیری کالابرگ در مجلس
از نظر بودجه، اجرای یارانههای الکترونیکی طی چندین دوره انجام شده است. طبق گزارشهای رسمی، در دوره نخست که از فروردین سال جاری آغاز شد، حمایتها به سه دهک اول جامعه تعلق گرفت و در مراحل بعدی، دهکهای بالاتر نیز به تدریج تحت پوشش قرار گرفتند. منابع مالی این طرح عمدتاً از طریق حذف یارانه اقشار پردرآمد و بودجه عمومی دولت تأمین شده است.
تا کنون بین 18 تا 27 هزار میلیارد تومان برای اجرای این طرح اختصاص یافته که نشان از اهمیت و گستردگی آن دارد. مجلس شورای اسلامی به ویژه کمیسیونهای مرتبط، نظارت مستمری بر روند اجرای یارانههای الکترونیکی دارند و با تشکیل کمیتههای ویژه و برگزاری جلسات منظم با حضور نمایندگان وزارت رفاه، سازمان برنامه و دیگر دستگاههای ذیربط، تلاش میکنند تا سیاستها به درستی اجرا شود و مشکلات احتمالی برطرف گردد. نظارتهایی که میگویند تضمین میکند طرح یارانه الکترونیکی به هدف اصلی خود که حمایت از اقشار آسیبپذیر و ایجاد عدالت اجتماعی است، دست مییابد.
حسینعلی حاجی دلیگانی، نماینده مردم شاهینشهر و نایب رئیس دوم کمیسیون اصل نودم قانون اساسی مجلس شورای اسلامی، درباره روند اجرای کالابرگهای الکترونیکی با هدف حمایت از دهکهای پایین و نظارت مجلس بر این طرح به «اصفهان زیبا» میگوید: «با توجه به تاکیدات رهبر معظم انقلاب و رییس مجلس برای ثابت ماندن قیمت کالاهای اساسی در شرایط فعلی کشور لازم است راهکارهای دقیقی ارائه شود.»
نماینده مردم شاهینشهر عنوان میکند: «با توجه به شرایط اقتصادی کشور، ضرورت دارد برای ایجاد ثبات در بازار و جلوگیری از احتکار و جلوگیری از غفلت در تأمین حداقلها، این موضوع بهطور جدی اجرا شود تا تمام خانوادهها بتوانند حداقلهای کالاهای اساسی را دریافت کنند.» او در این خصوص میگوید: «جلسهای برای بررسی این موضوع به زودی برگزار خواهد شد. امیدواریم در آیندهای نزدیک بتوانیم با همکاری همه دستگاهها، مسیر اجرای طرح را هموارتر کنیم.»
حاجی دلیگانی در ادامه از کلیات طرح کالابرگ الکترونیکی گفته و عنوان میکند: «به جهت شرایط موجود در کشور و با توجه به اینکه خوشبختانه امکانات کافی و ذخایر استراتژیک تأمین شده است، دولت تصمیم گرفت برخی کالاها را به صورت الکترونیکی توزیع کند تا از سوءاستفاده برخی افراد جلوگیری شود و مردم دچار اخلال در تأمین کالاهای مورد نیازشان نشوند.»
او میافزاید: «دولت برای رعایت عدالت در توزیع و دسترسی همه اقشار جامعه، این اقدام را در دستور کار قرار داد و مجلس نیز پیگیر اجرای آن بود.» حاجی دلیگانی ادامه میدهد: «کمیسیون اصل نود به عنوان نهاد نظارتی، کمیته پیگیری خاصی برای این موضوع تشکیل داد که جلسات آن به موقع برگزار میشود و روند اجرای طرح را رصد میکند.»
او تأکید میکند: «در این جلسات نمایندگان دستگاههای ذیربط مانند وزارت رفاه و سازمان برنامه و بودجه نیز حضور دارند.» نایب رئیس دوم کمیسیون اصل نود درباره وضعیت اجرای طرح نیز میگوید: «کار در حال پیشرفت است و انشاءالله پس از تصویب بودجه سال ۱۴۰۵، این موضوع با انسجام بیشتری پیگیری خواهد شد.» او خاطر نشان میکند: «برنامهریزیها برای امسال و سال آینده در جریان است و مجلس به صورت مستمر پیگیر این موضوع است.» دلیگانی در پایان میگوید: «ما قبل از اجرای کامل طرح، خبرهای جدید را اعلام خواهیم کرد و همچنان روند کار را پیگیری خواهیم کرد.»
مردم از اشتباه در دهک بندی گلایه دارند
الهام آزاد، نماینده نایین و خوروبیابانک و عضو کمیسیون برنامه و بودجه و محاسبات مجلس شورای اسلامی نیز درباره روند توزیع کالابرگهای الکترونیکی و منابع تأمین مالی آن به «اصفهان زیبا» توضیح میدهد: «طبق گزارش وزیر کار به کمیسیون برنامه و بودجه، از فروردین ماه توزیع کالابرگ الکترونیکی برای سه دهک اول درآمدی آغاز شده است، سپس به مرور چهار دهک بعدی نیز کالابرگ اختصاص یافته و این روند در تیرماه نیز ادامه داشته است.»
او تأکید میکند که منبع تأمین مالی کالابرگهای الکترونیکی طبق برنامه هفتم توسعه است و قرار است منابع مالی آن از طریق حذف سه دهک پردرآمد تأمین شود. این سه دهک که در دولت قبل برای حذف پیشبینی شده بودند، حدود ۱۷ تا ۱۸ میلیون نفر را شامل میشدند، اما به دلیل اعتراض این جمعیت، حذف آنها متوقف شده و هماکنون این دهکها نیز کالابرگ دریافت میکنند. آزاد میافزاید: «تمام ۱۰ دهک درآمدی در حال حاضر کالابرگ دریافت میکنند و این مسئله باعث شده که منابع مالی تأمین کالابرگها تحت فشار قرار گیرد.»
این عضو کمیسیون برنامه و بودجه همچنین میگوید که با وجود اعتراضاتی که مطرح شده و برخی افراد میگویند درآمدی ندارند اما در دهکهای بالاتر قرار گرفتهاند، باید به این اعتراضات رسیدگی شود و یارانه آنها قطع نشود. اما افرادی که درآمد بالایی دارند باید از دریافت کالابرگ حذف شوند تا عدالت برقرار شود و منابع مالی کافی برای تأمین کالابرگهای الکترونیکی فراهم گردد.
نماینده مردم نایین در مجلس شورای اسلامی خاطر نشان میکند: «نظارت مجلس بر اجرای دقیق و عادلانه این طرح ادامه دارد تا سیاستها به درستی اجرا شود.» آزاد با اشاره به اینکه منابع مالی کالابرگها از حذف دهکهای پردرآمد و مالیات بر ارزش افزوده تأمین میشود، میگوید: «این منابع تاکنون از خود دولت تأمین شده است.» او در پایان عنوان میکند: «بر اساس اعلام رئیس سازمان برنامه و بودجه، دولت ۲۷ هزار میلیارد تومان منابع برای اجرای مرحله چهارم کالابرگ الکترونیکی تأمین کرده و به حساب وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی واریز شده است.»
