به گزارش اصفهان زیبا؛ تم پارکها یا پارکهای موضوعی؛ این نام شاید در نگاه اول تنها تداعیکننده هیجان و سرگرمی باشد، اما واقعیت این است که این سازههای عظیم و خیالانگیز، فراتر از یک فضای تفریحی ساده عمل میکنند.
آنها در عصر حاضر، بهعنوان یکی از جذابترین تأسیسات ساخت انسان در صنعت گردشگری شناخته میشوند که تأثیرات شگرفی بر اقتصاد و جامعه پیرامون خود میگذارند و به همین دلیل، توجه سرمایهگذاران بسیاری را به خود جلب کردهاند.
یک تمپارک، چیزی نیست جز خلق یک جهان کوچک که معمولاً حول یک موضوع خاص و محوری شکلگرفته است؛ این موضوع میتواند برگرفته از داستانهای افسانهای کهن، شخصیتهای کارتونی محبوب، تاریخ غنی یک تمدن، فرهنگ بومی یک منطقه، یا حتی آخرین دستاوردهای تکنولوژیک باشد.
این فضای تفریحی، ترکیبی هوشمندانه از عناصر مختلف است: وسایل بازی مهیج، نمایشهای تماشایی، رستورانها و فروشگاههایی که هرکدام بخشی از مجموعه اصلی را بازتاب میدهند. در واقع، این پارکها تجلی این اصل هستند که اگر مظاهر زیبایی به شکلی مناسب، خلاقانه و باکیفیت ارائه شوند، برای هر بازدیدکنندهای در هر سن و سالی جذاب خواهند بود.
ویژگی منحصربهفردتم پارکها در این است که آنها تجربهمحور هستند. شما در این فضاها فقط بیننده نیستید، بلکه غرق در روایت میشوید. اینجا مکانی برای آموزشهای غیرکلاسیک و حضوری است؛ جایی که قدرت تخیل به پرواز درمیآید و شور و نشاط اجتماعی موج میزند.
تم پارکها با هوشمندی، تاریخ، طبیعت و تکنولوژی را یکجا جمع کرده و شما را از گذشته به حال و آینده میبرند، بهگونهای که گذر زمان را جلوی چشمان خود مشاهده میکنید. این فضاهای رؤیایی، آرمانشهرها را به شکلی تخیلی و ملموس در معرض دید قرار میدهند و بهخوبی نشان میدهند که در خمیرمایه آنها، ۵۰ درصد حرف جدی و ۵۰ درصد تفریح و تخیل نهفته است.
این قابلیتهای چندوجهی است که اهمیت تم پارکها را در صنعت گردشگری برجسته میسازد. آنها میلیونها گردشگر را از سراسر جهان جذب میکنند، به رشد اقتصادی منطقه کمک کرده و مستقیماً فرصتهای شغلی فراوانی ایجاد میکنند.
تم پارکها یک مزیت دوگانه دارند: هم برای گردشگران بینالمللی یک جاذبه کلیدی محسوب میشوند و هم برای شهروندان محلی یک مرکز تفریحی ضروری هستند. با این اوصاف، سرمایهگذاری در این عرصه، باوجود چالشهای تأمین مالی، بوروکراسیهای اداری و لزوم انتخاب مکان مناسب، یک فرصت راهبُردی و جذاب به شمار میرود که نیازمند مطالعه دقیق بازار، برنامهریزی فنی و اقتصادی هوشمندانه، و یک مدیریت مؤثر و نوآور است تا بتواند رؤیای خلق یک جهان موضوعی را به واقعیت تبدیل کند.
تیم کارشناسی قوی، راهکار نفوذ به بازار بینالمللی
منصور قاسمی، کارشناس گردشگری، با تأکید بر جایگاه ویژه اصفهان بهخاطر فرهنگ، تاریخ، معماری و زایندهرود، ایده تم پارک را راهکاری برای جذب گردشگر داخلی میداند. وی معتقد است اصفهان باتوجهبه حجم سفرهای نوروزی و تابستانی ایرانیان، میتواند با ایجاد پارکهای موضوعی، شهروندان را برای چندمین بار به خود بکشاند و این یک ابزار تبلیغاتی قوی است.
اما قاسمی معتقد است تم پارکها برای گردشگر خارجی اولویت ندارند. او میگوید: «گردشگران خارجی، اصفهان را بهخاطر بهترین آثار فرهنگی و تاریخی دوران اسلامی میخواهند. پارکهای موضوعی در کشورهای دیگر فراواناند.» وی با یادآوری موج ایرانگریزی و مسائل سیاسی، شرایط فعلی را برای جذب گسترده توریست خارجی مهیا نمیداند.
به عقیدهٔ قاسمی، اگر قرار است تم پارک در اصفهان ساخته شود، باید بر مبنای غنای تاریخی، فرهنگی، شخصیتهای برجسته، اسطورهها و روایتهای شهر باشد؛ همانطور که کشورهای دیگر با استفاده از هنرپیشهها و تصاویر انیمیشنی، تاریخ خود را در این پارکها بازآفرینی میکنند.
این کارشناس، لازمه موفقیت در حوزه گردشگری، بهویژه در جذب گردشگر خارجی را تبلیغات بسیار قوی و حرفهای میداند: «ما نیازمند یک تیم کارشناسی تخصصی برای تبلیغات و بازاریابی ایران هستیم. این امر مستلزم یک اتاق فکر قدرتمند با حضور متخصصانی است که چالشها و راهحلها را میشناسند.»
اولویت تم اصلی چه چیزی باشد؟
علیرضا مساح، رئیس اداره گردشگری شهرداری اصفهان، تم پارک را یکی از جاذبههای جدید موردنیاز شهر میداند. مساح معتقد است هدف اصلی تم پارک، پوششدهی سلایق متفاوت در خانوادههاست؛ جایی که پدر و مادر دنبال تاریخاند و فرزندان به دنبال گردشگری تفریحی.
او تأکید میکند: «تحقیق و پژوهش عالی برای انتخاب تم پارک ضروری است.» مساح پیشنهاد میدهد برای جذب عامه مردم، موضوع تم پارک لزوماً نباید تاریخی باشد و میتواند بر محوریت سوغاتهای خوراکی شهر اصفهان متمرکز شود، هرچند که در پارکهای بزرگ دنیا نیز، فضای اصلی معمولاً فان و تفریحی است.
از قوانین ۱۲۰ درصدی تا تعارض با سرمایهگذار
بزرگترین مانع در توسعه این پروژهها، به گفته علیرضا مساح، مبحث قوانین است: «در اصفهان، قوانین ۱۲۰ درصد اجرا میشود؛ یعنی ۱۰۰ درصد قانون با ۲۰ درصد اضافه! ما با سرمایهگذار دوست نیستیم و سعی میکنیم او را زیرمجموعه خود ببینیم، نه همکار. باید تلاش کنیم روابط بهتری با آنها برقرار شود.» او همچنین به چالشهای محیط زیستی اشاره میکند و میگوید باید راهکارهای مدیریتی مانند آنچه در دبی برای مقابله با شنهای روان انجام میشود، بررسی شود.
مدیریت در دست کیست؟
هر دو کارشناس بر این باورند که مدیریت و سرمایهگذاری تم پارکها باید به بخش خصوصی واگذار شود.
مساح دلیل این امر را مشکلات بخش دولتی میداند: «بخش دولتی دچار تغییرات مدیریتی و سلیقهای است. همچنین، وقتی یک پروژه دولتی شروع میشود، موج درخواست استفاده رایگان در حجم بالا میآید که امکان جواب منفی وجود ندارد و این باعث استهلاک شدید میشود. باید بخش خصوصی با تسهیلگری بخش دولتی عمل کند.» او پیشنهاد میکند بخش مهمی از تأمین مالی این پارکها را میتوان از طریق اجرای رویدادهای جذاب تأمین کرد.
قاسمی نیز معتقد است: «بخش خصوصی بهتر میتواند پروژههایی با محوریت تاریخ و فرهنگ را اجرا کند. اما دولت باید موانع را بردارد و تسهیلات لازم برای ورود، سرمایهگذاری و مدیریت بخش خصوصی را فراهم کند.»
اهمیت تبدیل اصفهان به قطب تم پارک
منصور قاسمی با تأکید بر تاریخ متنوع و میراث ارزشمند اصفهان، این شهر را مستعد تبدیلشدن به قطب تم پارکهای موضوعی کشور میداند و میگوید: «موفقیت این ایده برای همیشه به نام شهری که برای اولینبار قدم بردارد، ثبت خواهد شد.»
بااینحال، علیرضا مساح در این زمینه محتاط است: «با قاطعیت نمیتوان گفت اصفهان قطب تم پارک میشود، اما این میتواند در کنار ظرفیتهای موجود قرار بگیرد.» او با مثال زدن مشهد که در کنار قطب مذهبی، گردشگری تفریحی، غذا و خرید را نیز توسعه داده، بر تنوعبخشی تأکید میکند.
در نهایت، مساح، توجیه و آگاهسازی مردم خود اصفهان را دربارهٔ اهمیت و کاربرد این پروژهها، بهعنوان یک پیششرط مهم برای موفقیت میشمارد. هر دو کارشناس بر این توافق دارند که اصفهان ظرفیتهای لازم برای همه گونههای گردشگری (از صنعتی و دانشگاهی تا سلامت و فرهنگی) را دارد، اما لازمهٔ بهرهبرداری از این پتانسیل، اتخاذ نگاه و عملکرد کاملاً تخصصی است.
جمعبندی نظرات این دو کارشناس نشان میدهد که تم پارکها برای ایران تنها یک «رؤیا» نیستند، بلکه واقعیتی دستیافتنیاند، بهشرط آنکه نگاه علمی، سرمایهگذاری هدفمند و برنامهریزی ملی در دستور کار قرار گیرد. همانطور که قاسمی و مساح تأکید میکنند، ترکیب ظرفیتهای تاریخی و فرهنگی ایران با استانداردهای روز دنیا میتواند تم پارکهایی خلق کند که نهتنها مردم داخل کشور، بلکه گردشگران خارجی را نیز شگفتزده کند.
