به گزارش اصفهان زیبا؛ ریحانه کاوش با دو اثر انیمیشن به نامهای «ماهی قرمز» و «روزی که چشمهای گربه همرنگی شد» در جشنواره بینالمللی فیلمهای کودکان و نوجوانان اصفهان حضور دارد.
در گفتوگویی با او، درباره جزئیات انیمیشن ماهی قرمز صحبت کردیم.
لطفا ابتدا خودتان را معرفی کرده و مروری بر سوابق کاریتان داشته باشید.
من «ریحانه کاوش» هستم، دانشآموخته کارگردانی انیمیشن در مقطع کارشناسی از دانشکده صداوسیما و نویسندگی در مقطع کارشناسی ارشد. تاکنون چندین انیمیشن کارگردانی کردهام که با استقبال گستردهای در سطح ملی و بینالمللی روبهرو شده و جوایز متعددی کسب کردهاند.
از جمله میتوان به دریافت «گوی زرین» از دوسالانه تهران (کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان)، «پروانه زرین» و همچنین جوایز بهترین انیمیشن کودک از جشنوارههای معتبر بینالمللی همچون WFAF بلغارستان، جشنواره پکن و جشنواره هوافضای روسیه اشاره کرد.
درباره انیمیشن «ماهی قرمز» برایمان بگویید.
این انیمیشن در فضایی دریایی و اقیانوسی روایت میشود. داستان از جایی آغاز میشود که یک شیء ناشناخته، که در حقیقت درخت میوهای جادویی است، به دریا میافتد. ماهیها تصمیم میگیرند هر روز یک نفر مسئول نگهداری از این درخت باشد.
ماجرا به بررسی این موضوع میپردازد که چگونه مفهوم مالکیت میتواند بر رفتارهای به ظاهر نوعدوستانه تأثیر بگذارد. اما در نهایت، «ماهی قرمز» با نگاهی جمعگرایانه برای همه ماهیها شگفتی تازهای خلق میکند. این اثر در بخش ملی و بینالمللی جشنواره حضور دارد.
انگیزه اصلی شما برای ساخت این اثر چه بود؟
علاوه بر دغدغههای محیطزیستی، تمرکز اصلی من بر این پیام بود که فرد در هر جامعهای اگر دیگرخواه باشد و بتواند مسائل را به بهترین شکل حل کند، بسیار ارزشمند است.
بهیادماندنیترین سکانس «ماهی قرمز» از نگاه شما کدام است؟
صحنهای که ماهیها با آن درخت بزرگِ زیر آب روبهرو میشوند.
موسیقی این اثر چگونه ساخته شد؟
تمام آثار ما موسیقی متن اختصاصی دارند. موسیقی هر دو انیمیشن حاضر در جشنواره توسط آقای «مهدی قشقایی»، آهنگساز برجسته و برنده جایزه بهترین موسیقی متن از نخستین جشنواره پویانمایی، ساخته شده است.
فیلمنامه این آثار را چه کسانی نوشتهاند؟
فیلمنامه ماهی قرمز را آقای «علی رئیسی» نوشتهاند. انیمیشن «روزی که چشمهای گربه هم رنگی شد» نیز بر اساس کتابی با همین نام به نویسندگی شهربانو بهجت و تصویرگری محیا طلوعکیان (انتشارات علمیفرهنگی) ساخته شده و فیلمنامه آن را «حمزه علیرضایی» نوشته است.
این اثر بخشی از مجموعه هزار و یک داستان است که با هدف معرفی و ترویج بهترین کتابهای ایرانی(پس از دریافت مجوز کتبی از ناشر) تولید میشود. این مجموعه به تهیهکنندگی آقای علی رئیسی از سال ۱۳۸۹ تاکنون در صداوسیمای مرکز اصفهان و به سفارش معاونت سیمای استانها در حال تولید است.
لازم میدانم از مدیران وقت صداوسیما و همچنین همکاران ارزشمندم خانم زهرا صافی، مرجان خواجهکازرونی، نگار زنجانی و محمد بهرامی صمیمانه قدردانی کنم؛ چرا که بدون حضور آنان خلق این آثار ممکن نبود.
به چه سبک کار هنری در انیمیشنسازی علاقه شخصی دارید؟
من به انیمیشن دوبعدی و سبکی که ریشه در فرهنگ ایرانی داشته باشد، علاقهمندم؛ سبکی که وامگرفته از نقاشیهای مینیاتور ایرانی است.
با این حال در سبکهای سهبعدی و استاپموشن نیز تجربه دارم.
خوشبختانه هنرمندان ایرانی در تمام سبکها توانمند هستند و حتی همکاریهای بینالمللی موفقی نیز داشتهاند.
بازخوردها و نقدها چه تأثیری بر کارهای بعدی شما دارند؟
بسیار مؤثرند. مطالعه نقدهای تخصصی، بهویژه از سوی کارشناسان حوزه کودک و روانشناسی، به من کمک میکند دیدگاههای جدیدی بیابم و در آثار بعدی دقت و عمق بیشتری داشته باشم.
برای ساخت انیمیشن کودک، آگاهی از روانشناسی کودک، دغدغهها، ترسها، ریتم و حتی رنگهای مناسب هر رده سنی ضروری است.
بزرگترین چالش شما در ساخت این انیمیشن چه بود؟
به نظر من چالش اصلی، صرفا مربوط به این اثر نیست، بلکه به صنعت انیمیشن ایران برمیگردد.
متأسفانه نگاه حمایتی کافی به محصولات فرهنگی وجود ندارد. همانطور که از تولید داخلی در صنایعی مانند خودرو یا واکسن حمایت میشود، باید برای محصولات فرهنگی نیز حمایت جدی وجود داشته باشد.
هنرمندان انیمیشن در بازاری ناعادلانه فعالیت میکنند؛ بازاری که فاقد قانون کپیرایت و حمایتهای ویژه است. این در حالی است که انیمیشن ایران از توان بالایی برخوردار است؛ تا جایی که توانسته جایزه اسکار را نیز کسب کند.
راهکار عملی این است که دولت با وضع قوانین حمایتی، مانند الزام پلتفرمهای پخش (VOD) به اختصاص درصدی از درآمدشان به تولید انیمیشن داخلی، از این صنعت پشتیبانی کند. اجرای قانون کپیرایت برای IPهای انیمیشن و الزام پلتفرمها به حمایت مالی میتواند تحول بزرگی ایجاد کند.
این اقدام نهتنها به رشد هنرمندان کمک میکند، بلکه امکان درآمدزایی از طریق تولیدات جانبی مانند نوشتافزار و اسباببازی را نیز فراهم میسازد.
و سخن پایانی…
امیدوارم جشنواره بینالمللی فیلمهای کودکان و نوجوانان اصفهان، که از جشنوارههای قدیمی و معتبر کشور است، با حمایت جدیتر شهرداری و استانداری اصفهان بتواند به برند قدرتمندی برای شهر تبدیل شود.
اصفهان این ظرفیت را دارد که با خلق کاراکترهای ماندگار، نمادهای فرهنگی پایدار برای کودکان ایران و جهان بسازد. از شما برای اختصاص این زمان سپاسگزارم.
