به گزارش اصفهان زیبا؛ بافت تاریخی اصفهان، میراثی زنده از تاریخ و فرهنگ ایرانزمین است؛ مجموعهای از کوچههای پیچدرپیچ، خانههای خشتی و آجری، بازارها، مساجد و پلهایی که قرنها هویت و شکوه این شهر را رقم زدهاند.
این بافت ارزشمند، نهتنها یادگار دوران پرشکوه تاریخ ایران است، بلکه بازتابی زنده از هویت، فرهنگ، هنر و سبک زندگی ایرانی_اسلامی به شمار میآید. در میان گذرها و ساباطها، خانههای صفوی و قاجاری، بازارهای سنتی و بناهای باشکوهی چون مسجد جامع، مسجد شیخ لطفالله و میدان نقشجهان، روحی جاری است که ریشه در قرنها تجربه زیست شهری دارد.
همین اصالت و پیوستگی تاریخی است که بافت کهن اصفهان را به سرمایهای فرهنگی، اجتماعی و جهانی بدل کرده است؛ سرمایهای که پاسداری از آن، پاسداشت هویت ملی محسوب میشود. با این حال، در سالهای اخیر توسعههای شتابزده و تصمیمات غیرمنطبق با بافت تاریخی، سبب شده این بخش ارزشمند از شهر زیر فشار ساختوسازهای بیضابطه قرار گیرد.
بیتوجهی به ضوابط معماری سنتی و تأخیر در اجرای طرحهای بازآفرینی و مرمتی، نگرانی بسیاری از کارشناسان و دوستداران میراث فرهنگی را برانگیخته است.
در چنین شرایطی، بازنگری در سیاستهای شهری و توجه دوباره به احیای بافت تاریخی اصفهان به ضرورتی انکارناپذیر تبدیل شده است. بافتی که نهتنها حامل هویت فرهنگی و اجتماعی شهر به شمار میرود، بلکه میتواند با رویکردی علمی و بازآفرینانه، به موتور محرک گردشگری، اشتغال و اقتصاد شهری نیز بدل شود. از همینرو، حفظ و مرمت این بافتها باید در اولویت برنامهریزیهای کلان شهری قرار گیرد.
ضرورت توجه به بافت تاریخی اصفهان در تصمیمات کلان شهری
امروز، با توجه به نقش حیاتی بافت تاریخی در حفظ هویت شهری، تقویت گردشگری پایدار و ارتقای کیفیت زندگی ساکنان، بازتعریف جایگاه آن در تصمیمگیریهای مدیریتی بیش از هر زمان دیگری ضرورت دارد. احیای اصولی این محدودهها میتواند ضمن پاسداری از میراث گرانسنگ گذشته، به فرصتی برای توسعه پایدار و رونق اقتصادی شهر تبدیل شود؛ مشروط بر آنکه نهادهای مسئول، قانونگذاران و مدیران شهری در این مسیر هماهنگ و متعهد عمل کنند.
در همین راستا، مهدی طغیانی، نماینده مردم اصفهان در مجلس شورای اسلامی و نایب رئیس کمیسیون اقتصادی مجلس نیز در دیداری با مدیرعامل شرکت بازآفرینی شهری کشور، بر ضرورت توجه ویژه به بافت تاریخی اصفهان و اصلاح رویکردهای گذشته در تصمیمگیریهای کلان شهری تأکید کرده است.
طغیانی معتقد است اجرای دقیق تکالیف قانونی وزارت راه و شهرسازی در زمینه تهیه طرح ویژه برای بافت تاریخی اصفهان، میتواند نقطه آغازی برای نجات و احیای این میراث ارزشمند باشد.
بیمهری نسبت به بافت تاریخی اصفهان
نایب رئیس کمیسیون اقتصادی مجلس با اشاره به جلسه با مدیرعامل شرکت بازآفرینی شهری کشور، با تأکید بر لزوم توجه ویژه به بافت تاریخی اصفهان و اصلاح رویکردهای گذشته در تصمیمگیریهای کلان شهری به «اصفهان زیبا» میگوید: «در سالهای اخیر نوعی بیمهری نسبت به بافت تاریخی اصفهان صورت گرفته است.»
او میافزاید: «متأسفانه در تصمیماتی که درباره ضوابط ساختوساز گرفته شد، توجه کافی به ویژگیهای بافت تاریخی وجود نداشت. همچنین مسئولیتهایی که قانون بر دوش وزارت راه و شهرسازی و ادارهکل راه و شهرسازی استان در خصوص تهیه طرح برای بافت تاریخی و ارتقای زیستپذیری آن گذاشته، عملاً اجرا نشده است.»
طغیانی ادامه میدهد «در نشست با مدیرعامل شرکت بازآفرینی شهری، علاوه بر بررسی موضوع بافت تاریخی، درباره تعیینتکلیف اراضی متعلق به شرکت بازآفرینی در اصفهان نیز گفتوگو شد.»
او خاطرنشان میکند: «متأسفانه در دوره پیشین مدیریت شرکت بازآفرینی شهری، تمرکز اصلی بر بافتهای فرسوده بود و بافتهای تاریخی عملاً به فراموشی سپرده شدند. از همین رو، بخش عمده بحث ما در این جلسه به ضرورت بازگشت توجه به بافت تاریخی اختصاص داشت.»
وظیفه وزارت راه و شهرسازی، تهیه طرح هایی مشخص برای بافتهای تاریخی
نماینده مردم اصفهان در مجلس با اشاره به درخواستها و پیشنهادهایی که در این زمینه مطرح شده است، توضیح میدهد: «طبق قانون، وزارت راه و شهرسازی موظف است برای بافتهای تاریخی کشور طرحهای مشخصی را تهیه کند. یکی از اصلیترین درخواستهای ما در این جلسه نیز اجرای همین تکلیف قانونی بود.»
طغیانی در ادامه میگوید: «در همین راستا، از وزیر راه و شهرسازی نیز درباره علت تأخیر در تهیه طرح ویژه بافت تاریخی اصفهان سؤال کردهایم و این موضوع از مسیرهای نظارتی مجلس بهصورت جدی پیگیری خواهد شد.» نایب رئیس کمیسیون اقتصادی مجلس شورای اسلامی عنوان میکند: «امیدواریم با ادامه این روند، نتیجه مطلوب برای حفظ و احیای بافت تاریخی اصفهان حاصل شود.»
