به گزارش اصفهان زیبا؛ وقتی طرح محلهمحوری باهدف حل مشکلات کلیدی محلههای محروم در دوره ششم مدیریتشهری کلید خورد، یکی از اهداف آن، اجرای سریع و قوی این طرح در محلههای شهر اصفهان بود.
این طرح امید جاریشدن روح تازه در برخی محلههای محروم شهر را که چهره بسیار نامناسبی داشتند، زنده کرد؛ به همین دلیل، کار با احصای دقیق مشکلات محلهها، شروع و دفتر میز محلات هم تشکیل شد. اهمیت این موضوع آنقدر زیاد بود که با تشکیل کمیته محلهمحوری، رصد محلههای محروم، شروع و با توافق شورای شهر پروژههای خوبی برای کاهش مشکلات محلههای محروم در قالب محلهمحوری، به مناطق شهرداری اصفهان اختصاص داده شد.
در ۱۴۰۱ تعداد ۲۹ محله جدا از محلههای حصه شمالی و جنوبی؛ یعنی از هر منطقه دو محله کمبرخوردار با توجه به شاخصهای مدنظر، برای اجرای طرح محله محوری انتخاب شد. سال 1402 در ادامه اجرا و تکمیل پروژهها در ۲۹ محله منتخب، ۱۵ محله دیگر به طرح اضافه شد و درمجموع برای اجرای طرح محلهمحوری ۴۴ محله در دستورکار شهرداری قرار گرفت؛ ۲۹ محله جدید نیز در 1403 وارد این طرح شد و برای امسال هم ۱۶ محله معرفی وانتخاب شد که درمجموع ۸۹ محله بهعنوان محلههای هدف، انتخاب شدند.
عدالت توزیعی پروژهها در بودجهبندی مناطق
در طرح محلهمحوری پس از شناسایی مشکلات و تبدیل آن به پروژه یا اقدام، روند اجرای آن پیگیری و با توجه به نوع مشکل برای رفع آن به سازمان مربوط ارجاع و سپس طراحی و برآورد بودجه آن انجام میشد و پس از تصویب در شورای شهر وتخصیص بودجه توسط شهرداری مناطق، در سطح محلهها به مرحله اجرا میرسید؛همچنین در طول اجرای پروژهها نظارت بر طرح وجود داشت تا درروند اجرا مانعی وجود نداشته باشد.
محلههای منتخب بر مبنای مشکلات موجود در آنها ازجمله وجود فضاهای بیدفاع شهری، نامناسببودن سیما و منظر شهری، وجود گلوگاهها و نفوذناپذیری معابر و گذرگاهها، همچنین مشکلات معابر و نبود پیادهرو برای اجرای این طرح درنظرگرفته و اولویتبندی شد.
توجه به محلههای کمبرخوردار بهصورت جدی در همه ارکان مدیریتشهری دنبال شد؛ بهطوریکه سعید ابراهیمی، معاونت برنامهریزی و توسعه سرمایه انسانی شهرداری اصفهان، عدالت توزیعی پروژهها را یکی از رویکردهای اصلی بودجهبندی شهرداری اصفهان دانست که بودجه در نظر گرفته شده برای پروژههای محلهمحوری از 600 میلیارد به 800 میلیارد تومان در محلههای کمتربرخوردار رسید.
سرزندگی و پویایی محلهها بهعنوان اولویت برنامه راهبردی ۱۴۱۰ شهر
مدیرکل برنامهریزی و بودجه شهرداری اصفهان نیز در مصاحبه دیگری از ارتقای سرزندگی و پویایی محلهها بهعنوان اولویت برنامه راهبردی ۱۴۱۰ شهرداری اصفهان یادکرد.
مصطفی اعتصامی تأکید کرد: یکی از مهمترین محورهای این برنامه، ارتقای سرزندگی و پویایی محلههای شهر با تأکید بر هویت تاریخی، مذهبی و فرهنگی اصفهان است که باهدف تقویت حس تعلق، تعاملهای اجتماعی و افزایش کیفیت زندگی شهری دنبال میشود.
او با اشاره به اهداف خرد این برنامه افزود: در قالب هدف خرد نخست، ارتقای کمی و کیفی فضاهای شهری با محوریت رضایتمندی و هویت محلهها در دستورکار قرار گرفته است؛ برایناساس، راهبردهایی همچون سرزندهسازی فضاهای شهری از طریق خلق رویدادهای متنوع، ایجاد هماهنگی بصری و ادراکی در سیما و منظر شهر، ارتقای فرهنگ شهروندی در حوزه گردشگرپذیری و حمایت از ایجاد و حفظ ظرفیتهای گردشگری دنبال میشود.
رسیدگی به معضلها و مشکلات محلههای کمبرخوردار شهر؛ رویکرد مدیریت ششم شهری
مشاور شهردار اصفهان در امور محلههای شهر که با کلیدخوردن طرح محلهمحوری، سکانداری این طرح را برعهده گرفته است، در مصاحبه خود در ابتدای سال، بابیان اینکه یکی از اصلیترین رویکردهای مدیریتشهری اصفهان در دوره ششم، رسیدگی به معضلها و مشکلات محلههای کمبرخوردار شهر در راستای اجرای پروژههای محلهمحور بوده است، گفت: بررسیها نشان داد که تنها ۳۰درصد از مشکلات مطرحشده از سوی مردم این محلهها به شهرداری مربوط میشود و ۷۰درصد دیگر در حوزه سایر سازمانها و نهادها قرار دارد؛ بنابراین شهردار اصفهان تأکید کرد که باید تمام نهادهای مرتبط را پای میز گفتوگو آورد تا به شکل هماهنگ مشکلات مردم را برطرف کنند.
احمد نواب در ادامه افزود: طی سه سال گذشته ۷۳ محله منتخب از اعتبارات مصوب شهری بهرهمند شدهاند که مجموع آن بالغبر ۸۰۰میلیارد تومان بوده است.
مشاور شهردار اصفهان در امور محلههای شهر اضافه کرد: طی سه سال گذشته ۲۵۷ پروژه محلهمحور بهطور کامل در شهر اصفهان اجرا و افتتاحشده و ۱۰۸ پروژه نیز در دست اجراست.
نواب با تشریح اقدامهای مدیریتشهری درخصوص ساماندهی محلههای شهر اصفهان طی سه سال اخیر گفت: از میان ۲۰۰ تا ۲۲۰ محله اصفهان، حدود ۹۶ محله نیاز فوری به مداخله داشتند؛ بنابراین ابتدا محلهها براساس میزان دسترسی به خدمات عمومی و نیازهای اساسی شهروندان ارزیابی و پسازآن، گروههایی از مشاوران، کارشناسان شهری و نخبگان محلی وارد عمل شدند تا مشکلات را از نگاه تخصصی و شهروندی بررسی کنند.
او در ادامه بیان کرد: طبق بررسی صورتگرفته در محلههایی که در این مدت طرح در آنها انجام شده است، بافت فرسوده، کمبود فضای سبز و خدمات شهری از مهمترین مشکلات برخی محلههای شهر اصفهان است.
مشاور شهردار اصفهان در امور محلههای شهر بابیان اینکه در مناطق غرب و جنوب اصفهان محلههایی وجود دارد که با مشکلاتی همچون بافت فرسوده، کمبود فضاهای سبز و کمبود خدمات شهری روبهرو هستند، اظهار کرد: یکی از معضلهای اصلی غرب اصفهان، مشکلات حقوقی و مالکیتی بعضی محلهها ازجمله فردوان است که با یک مسئله موقوفهای ۷۵ساله روبهروست و تاکنون راهحلی قطعی برای آن پیدا نشده.
او تأکید کرد: برای رفع مشکلات حقوقی و مالکیتی بعضی محلهها، ورود تمام دستگاههای استانی و ملی ازجمله استانداری و قوه قضائیه ضروری است؛ زیرا رفع این مشکل میتواند نزدیک به سههزار پرونده را تعیینتکلیف کند و مسیر توسعه این منطقه را هموار سازد.
بازگشایی 19 گلوگاه در مناطق محروم شهر
طرح محلهمحوری وارد سال چهارم شده است و انتظار میرود با قدرت سالهای گذشته، پیش برود. با آنکه به گفته نواب، بررسی اولیه نشان میداد 96 محله مداخله فوری نیاز دارد، با احتساب 16 محله انتخابشده برای سال جاری، تنها 89 محله در لیست رسیدگی قرارگرفتند. مسئله مهم این است که با توجه به بررسیهای میدانی، هنوز برخی از محلههای انتخابشده در سالهای گذشته وارد پروژههای محلهمحوری نشدهاند و اتفاق مؤثری هم برای محلههای انتخابشده در سال جدید رخ نداده است.
مشاور و دستیار شهردار اصفهان در امور محلههای شهر در گفتوگو با «اصفهانزیبا» با اشاره به اینکه متأسفانه به دلیل مشکلات اقتصادی پیش رو در استان وشهر اصفهان، برنامههای محلهمحوری در مناطق شهرداری بهخوبی دنبال نشده است، گفت: برای سال جاری 16 محله بهمنظور بررسی و رفع مشکل انتخابشده بود که متأسفانه برنامه در آنها بهخوبی دنبال نشده است.
او در ادامه افزود: البته در محلههای مختلف اقدامهای مناسبی برای بازگشایی گلوگاهها انجام شده است؛ بهطورمثال، در منطقه8 شهرداری و در خیابان شهیدان کاظمی با همکاری یکی از نهادها عقبنشینی و بازگشایی ورودی خیابان اتفاق افتاد و گلوگاه این خیابان برطرف شد؛ همچنین رفع گلوگاه مسجد صدرا در محله سیچان هم انجام و ساماندهی شد. برای رفع گلوگاهها در مناطق 7 و 11 شهرداری هم پروژههایی در دست اقدام است؛ البته توجه به بازگشایی گلوگاهها در محلهها، بهویژه محلههای قدیمی و البته محروم، در پروژههای محلهمحوری بسیار مهم بوده و بهخوبی دنبال میشود که تاکنون 19 گلوگاه با موفقیت باز شده است.
اجرای 668 پروژه محلهمحور در شهر اصفهان
بنا به گفته دستیار شهردار در امور محلههای شهر 668 پروژه محلهمحور در شهر اصفهان طی چهار سال گذشته تعریف شده است. ۲۳۲ پروژه در محلههای انتخابشده در حال اجرا بوده و ۶۳ پروژه به دلایل مشکلات فراسازمانی، حقوقی و محدودیتهای قانونی اجرانشده است؛ البته شناسایی مشکلات 220 محله شهر اصفهان نیز توسط کارشناسان همچنان ادامه دارد که برخی پروژهها باید در سال اول، برخی در طرحهای سهساله و برخی دیگر نیز در برنامههای بلندمدت اجرا شوند.
نواب ایجاد فضاهای فرهنگی و ورزشی، ساماندهی معابر، افزایش سرانه فضای سبز، مرمت نما و منظر شهری، ایجاد دسترسی به زمینهای ورزشی روباز، سالنهای فرهنگی و مراکز خدماتی برای عموم مردم، اصلاح نقاط بیدفاع شهری و دسترسی بهتر به خدمات حملونقل را از مهمترین اقدامهای انجامشده در محلههای هدف عنوان کرد.
کندشدن روند رسیدگی به مشکلات محلهها پرسشی است که همیشه پیش روی نواب بهعنوان متولی رسیدگی به امور محلهها قرار میگیرد و او معارضات ملکی، نبود شبکه فاضلاب، محدودیتهای مالکیتی، مشکلات حقوقی و موانع سازمانهای دیگر همچون میراثفرهنگی را از دلایل پیش روی اجرای پروژهها میداند.
او همچنین به کندی اجرای پروژهها در محلههای موقوفه اشاره کرد و گفت: این مناطق تحت مالکیت آستان قدس رضوی هستند و روند توسعه در آنها کند است. پیگیریهای طولانیمدت در سطح ملی انجامشده تا این گره باز شود و مردم این مناطق نیز از محرومیت رها شوند.احیای محلهها، تقویت سرانههای خدماتی، بازگشایی گلوگاهها، رفع نقاط بیدفاع و مشارکت مردم در توسعه محلهها، بخشی از تلاشهای ما برای تحقق شهری یکپارچه، زیبا و برخوردار است.
حرکت بهسمت تابآورکردن محلهها
در سال جدید و بعد از جنگ دوازدهروزه اتفاق مؤثر دیگری برای محلههای شهر رقم خورد و در کنار برطرفکردن مشکلات ساختاری محلهها، تقویت پدافند غیرعامل هم در دستورکار قرار گرفت و گروههای مردمی مدیریت بحران محلهها تشکیل شد.
بنا به گفته مدیرکل بحران، پدافند غیرعامل و HSE شهرداری اصفهان، معتمدان ۲۲۰ محله شناسایی شدند تا همراستا با دستگاههای مرتبط، در زمان بحران، وظایف تعیینشده را اجرایی کنند.اجراکردن رزمایش تابآوری محلهها دریکی از محلههای منطقه8 شهرداری، نقطه عطفی برای شروع آمادهسازی محلهها در مقابل خطرهای احتمالی بود.
به قول احمد کیانی، در این رزمایش همه اقدامهای تعیینشده ازجمله اطلاعرسانی به اهل محل، هدایت و تخلیه مردم بهسمت مکانهای مشخصشده، اسکان، تدارکات و پشتیبانی، امدادرسانی به مصدومان و جمعآوری اجساد انجام شد.
توجه به محلههای شهر از لحاظ ساختاری و تقویت مردم در مقابل بحرانها، اتفاقهای مؤثری است که میتواند شهر را به پارامترهای تعریفشده برای رسیدن به شعار شهر زندگی نزدیک کند. البته رسیدن به این اهداف، ادامهدادن طرحهای تعریفشده با قوت تمام و حمایت همهجانبه مسئولان از این طرحها را میطلبد.
