تلفیق دانش نوین و حکمت طب ایرانی

مقابله هوشمند با آلودگی هوا

هوایی که این روزها تنفس می‌کنیم، تنها اکسیژن نیست؛ بلکه ترکیبی از ذرات معلق و گازهای سمی است که سلامتی ما را به‌طور جدی تهدید می‌کند.

تاریخ انتشار: ۱۰:۵۳ - پنجشنبه ۶ آذر ۱۴۰۴
مدت زمان مطالعه: 3 دقیقه
مقابله هوشمند با آلودگی هوا

به گزارش اصفهان زیبا؛ هوایی که این روزها تنفس می‌کنیم، تنها اکسیژن نیست؛ بلکه ترکیبی از ذرات معلق و گازهای سمی است که سلامتی ما را به‌طور جدی تهدید می‌کند. برای محافظت از خود و عزیزانمان در برابر این تهدید نامرئی، نخست باید بدانیم با چه چیزی روبرو هستیم و سپس با به‌کارگیری راهکارهای جامع، اثرات مخرب آن را به حداقل برسانیم. در این مسیر، تلفیق یافته‌های علم مدرن با توصیه‌های خردمندانه طب ایرانی، می‌توانند نقشه‌ای کامل و کارآمد در اختیارمان بگذارد. به این راهکارها دکتر مریم رنجبر. پزشک و متخصص طب ایرانی، عضو هیات علمی دانشگاه علوم پزشکی اصفهان اشاره می‌کند.

طب ایرانی با نگاهی کل‌نگر، سلامت را حاصل تعادل در شش اصل اصلی سبک زندگی‌(سته ضروریه) می‌داند. با اصلاح این اصول، می‌توانیم بدن را در مقابله با آلودگی هوا مقاوم‌تر کنیم:

راهکارهای تغذیه‌ای

هدف اصلی در این بخش، خنثی‌سازی رادیکال‌های آزاد، کاهش التهاب و کمک به دفع سموم است.
پرهیز از غذاهای التهاب‌زا: مصرف غذاهای سرخ‌کردنی، چرب، فست‌فود و هضم‌کننده‌های سنگین را به حداقل برسانید. این غذاها بار سم‌زدایی کبد را افزایش داده و التهاب بدن را تشدید می‌کنند.

نوشیدن مایعات کافی: سبب رقیق شدن خون و ترشحات بدن شده و به دفع سموم کمک می‌کند.

‌‌تامین آنتی‌اکسیدان‌ها با مصرف کافی میوه و سبزیجات: مواد غذایی مانند زردچوبه‌، انار، روغن زیتون، لیموترش تازه، انواع توت، اسفناج، مرکبات، زیتون، سیب درختی و انگور، سرشار از آنتی‌اکسیدان هستند و به مقابله با رادیکال‌های آزاد عمل می‌کنند.

مصرف غذاهای زودهضم و مفید: انواع آش سبزیجات، سوپ جو و آبگوشت ساده و کم‌چرب، غذایی ایده‌آل برای روزهای آلوده هستند. این غذاها هم مقوی‌اند، هم هضم آن‌ها برای بدن آسان است و هم به پاکسازی بدن کمک می‌کنند.

آب دتاکس‌(پاکسازی‌کننده): در یک پارچ آب، چند برگ نعنا، برش‌های لیموترش یا پرتقال و کمی زنجبیل تازه بیندازید. این نوشیدنی، ویتامین‌ها و آنتی‌اکسیدان‌های ضروری را به بدنتان می‌رساند.

راهکارهای مرتبط با جذب و دفع

از منظر طب ایرانی، یبوست یکی از عوامل اصلی تجمع سموم در بدن است.
‌جلوگیری از یبوست: با مصرف مواد غذایی ملین مانند آلو، انجیر، تمر‌هندی شیرین، افزودن روغن زیتون یا روغن بادام شیرین به غذا و مصرف غذاهای رطوبت‌بخش مانند خورش‌ها و سوپ‌ها به کارکرد منظم دستگاه گوارش کمک کنید. خواب به هنگام و تحرک کافی نیز به رفع یبوست کمک می‌کند.

راهکارهای مرتبط با عواطف و احساسات

علم مدرن ثابت کرده که استرس و اضطراب مزمن، یکی از عوامل تشدیدکننده التهاب در بدن است.
مدیریت استرس: تمرین تنفس عمیق، مدیتیشن حتی برای چند دقیقه در روز و رایحه‌درمانی‌(مانند استفاده از رایحه اسطوخودوس یا گل محمدی) می‌تواند به کاهش سطح هورمون‌های استرس و در نتیجه کاهش التهاب سیستمیک کمک شایانی کند.

راهکارهای مرتبط با محیط اطراف:

ماسک مناسب: اولین خط دفاعی فیزیکی است.
پرهیز از تردد و ورزش غیرضروری: در روزهای بسیار آلوده، از هرگونه فعالیت بدنی در فضای باز خودداری کنید.
شست‌وشوی مرتب: پس از ورود به خانه، صورت و دست‌های خود را با آب و صابون بشویید تا ذرات نشسته روی پوست پاک شوند.
بخور سرد‌(دستگاه رطوبت‌ساز): آلاینده‌ها مخاط تنفسی را خشک و ملتهب می‌کنند. استفاده از بخور سرد در محیط، این مخاط را تسکین داده، رطوبت را بازمی‌گرداند و با رقیق کردن ترشحات، به خروج آن‌ها و دفع سموم کمک می‌کند. همچنین رطوبت تا حدی به ته‌نشین شدن ذرات معلق در هوا کمک می‌کند. (توجه: دستگاه را حتماً هر روز تمیز کنید تا خود به منبع آلودگی قارچی تبدیل نشود)
تصفیه‌کننده هوا و گیاهان آپارتمانی: در صورت امکان از دستگاه تصفیه‌هوا با فیلتر HEPA استفاده کنید. وجود گیاهانی مانند پوتوس یا اسپاتی فیلوم اگرچه سهم کمی در تولید اکسیژن دارند، اما به پالایش برخی آلاینده‌های شیمیایی هوا کمک می‌کنند و جلوه‌ای آرامش‌بخش به فضای خانه می‌بخشند.

راهکارهای مرتبط با خواب

خواب کافی، به هنگام و با کیفیت، زمینه‌ساز بازسازی و تقویت سیستم ایمنی بدن است.

راهکارهای مرتبط با تحرک و ورزش

تحرک در محیط سالم: ورزش منظم یکی از ارتقادهنده‌های سیستم ایمنی و گردش خون است، اما حتماً در فضای بسته و سالم انجام شود، ضمن اینکه ورزش شدید با افزایش نیاز به اکسیژن با شرایط آلودگی هوا سازگاری ندارد.
به هر حال مقابله با آلودگی هوا نیازمند یک استراتژی چندوجهی است. با اصلاح سبک زندگی بر اساس راهکارهای تلفیقی، یک «قلعه دفاعی» قدرتمند در درون بدن خود بسازیم تا از گزند این مهمان ناخوانده در امان بمانیم!