به گزارش اصفهان زیبا؛ معاونت محیط زیست و خدمات شهری شهرداری اصفهان از سازمانهای مختلفی تشکیل شده که از قضا یکی از پرکاربردترین معاونتهای شهرداری است. خدمات شهری، گستردگی و تنوع زیادی دارد و البته برخورد مستقیمی هم با مردم دارد.
ارائه مطلوب این خدمات به مردم، کنترل بر نحوه ارائه این خدمات و رسیدگی بهتر به شکایات و مشکلات مردم، هدفی شد تا این معاونت را به سمت هوشمندسازی و چابکسازی در حوزه نظارت بر نحوه خدمات ببرد و سامانهای به اسم نبض شهر در حوزه خدمات شهری را طراحی کند.
این سامانه جامع خدمات شهری، با شش سامانه هوشمند در حال حرکت روبهجلو است که عمده این سامانهها، در حوزه نظارت هوشمند فعال هستند و بر عملکرد سیستم شهری نظارت دارند و قرار است به کمک معاونت محیطزیست و خدمات شهری شهردار بیاید تا نظارت بهتر و برخطی نسبت به عملکرد نیروهای خدمات شهری در شهر داشته باشد و بتواند بر اساس این سیستم هوشمند، تحلیل درستی از گزارشها داشته و بر اساس این تحلیلهابرای اداره بهتر شهر، تصمیم بگیرد.
فرماندهی مدیریت بحران، پاشنه آشیل خدمات شهری
رسیدن به نقطه مطلوب در هوشمندسازی و بهکارگیری این فناوری دررسیدگی به امورشهر و مدیریت شهری، شعاری است که در سالهای اخیر بیشتر داده شده و مدیرت شهری برای ارائه بهتر خدمات به شهروندان، راهی جز حرکت به سمت هوشمندسازی ندیده است. حالا معاونت محیطزیست وخدمات شهری شهرداری اصفهان، قدمهای جدیتری در این حوزه برداشته است و تشریح قصه چگونگی شکل گیری این سامانه و آشنایی با جرئیات آن، مهدی بقایی، معاون محیطزیست و خدمات شهری شهردار اصفهان را به میز گفتوگو با خبرنگاران فعال شهری در اصفهان، کشاند.
بقایی به واسطه مسئولیتش در شهر، در زمان بحرانهای شهری، خط مقدم مدیریت این بحرانهاست و مدیریت بهموقع، سریع، باکیفیت و البته متمرکز، پاشنه آشیل او در این معاونت است. او در معرفی سامانه جامع خدمات شهری، قصه آغازشدن حرکت جدی به سمت هوشمندسازی را، افتادن درختی در اتوبان شهید بابایی و سرآغاز شروع یک بحران در شهر به واسطه طولانیشدن مدیریت این حادثه، بیان کرد.
اولین قدم معاونت خدمات شهری برای مدیریت بحران و سلطه کامل بر شهر، راهاندازی مرکز فرماندهی عملیات شهری بود. بنا به گفته بقایی، شهرداری اصفهان با این مرکز، ساختار جدیدی برای مدیریت بحران، نظارت هوشمند و پاسخگویی لحظهای به پیامهای مردمی ایجاد کرده است. الگوی شکلگیری این مرکز با بهرهگیری از تجربه سازمان آتشنشانی و بر اساس نیازهای مدیریتی شهر، طراحی و راهاندازی شده است.تأخیر در رسیدگی به مشکلات شهری، نبود اطلاعرسانی دقیق در ساعات شب و ضرورت پاسخگویی سریع به پیامهای فوری سامانه ۱۳۷، دلایلی است که معاون محیطزیست و خدمات شهری شهردار اصفهان، برای شکلگیری ساختار واحد کنترل عملیات در مجموعه شهرداری بیان کرد. حجم بالا و گسترده عملیات خدماتی در شهر، بهویژه در حوزههایی همچون پسماند، آتشنشانی و نگهداری فضای سبز، نیازمند یک ساختار نظارتی متمرکز و ۲۴ ساعته دارد که در گذشته با ۵۱ اپراتور بیسیم در ۱۵ منطقه شهری انجام میشد. بیسیمهای آنالوگ به دلیل محدودیت فرکانس موجب شده بود شهر به دو بخش تقسیم شود و ارتباطات با دو ریپیتر مجزا انجام گیرد. با تغییر این ساختار و تجهیز به سیستم واکه، اکنون همه اپراتورها در قالب اداره کنترل عملیات ساماندهی شدهاند؛ گروهی نظارت مستقیم بر شهر دارند، گروهی پیامهای ۱۳۷ را دریافت و منتقل میکنند و گروه دیگری نیز شبکههای اجتماعی را رصد میکنند.
بقایی نحوه عملکرد مرکز کنترل عملیات در اصفهان را که بهصورت پایلوت و هماهنگ با سازمان شهرداریها اجرا میشود را اینطور توضیح داد: در شرایط عادی، مرکز در خدمت کنترل عملیات خدمات شهری است و بهمحض اعلام بحران، ساختار آن بهطور کامل با اداره کل مدیریت بحران، یکپارچه میشود.
نظارت هوشمند، هدف عمده سیستم هوشمندسازی است
این مدیریت یکپارچه میتواند نویدبخش خدماترسانی بهتر و مدیریت سریع با صرف کمترین زمان و هماهنگی بهتر و باکیفیت را در بحرانهای شدید در شهر، باشد. مرکز فرماندهی عملیات شهری، به سامانههای هوشمند مرتبط با حوزههای خدمات شهری، دسترسی و نظارت دارد و این نقطه آغاز شکلگیری یک شهر هوشمند است.
معاونت خدمات شهری با 6 سامانه هوشمند در مدیریت پسماند، قرار است با هدف اینکه به صورت هوشمند از اتفاقاتی که در این حوزه و در سطح شهر رخ میدهد، مطلع و برایش روشن شود که در کدام مناطق و در چه حوزهای، دارای ضعف واختلال است. نظارت هوشمند، هدف عمده سیستم هوشمندسازی است که شامل نظارت بر ناوگان، فعالیت نیروی انسانی و پاکبانها، نظافت وتحویل گیری ماشین های حمل زباله، تحلیل ماشینهای جاروکش، سیستم تخلفات شهری و ثبت آن، مشاهده تخلف در سطح شهر، سیستمهای هوشمند سازمانهای پارکها و فضای سبز، آتش نشانی و خدمات ایمنی و آرامستانها میشود تا با آنالیز داده و تحلیل آن در یک داشبورد، نشان بدهد که در لحظه در مناطق شهری چه میگذرد و حال کدام منطقه شهر خوب وحال کدام منطقه بد است و چرا این اتفاق افتاده است.
معاون محیطزیست و خدمات شهری شهردار، در تشریح اتفاقاتی که در مسیر هوشمندسازی در این معاونت در حال رخدادن است و در معرفی یکی از سامانهها، به نظارت بر عملکرد شرکتهای پیمانکاری خدمات شهری تأکید کرد که به واسطه این سامانهها، برای پیمانکاران صورتوضعیت دقیق تنظیم میشود، حضوروغیاب نیروها، کنترل و لیست بیمه آنها بررسی میشود. بهویژه در حوزه پاکبانها بهخوبی وضعیت عملکرد، حقوق و دستمزد نیروی به کار گرفته شده بهصورت آنلاین، رصد میشود.
طراحی شش سامانه هوشمند در مدیریت پسماند شهر
طراحی شش سامانه هوشمند در مدیریت پسماند شهر، یکی از موفقیتهای این معاونت در کنترل و نظارت دقیق بر مهمترین دغدغه شهر؛ یعنی مدیریت پسماند و حمل زباله است. بنا به گفته بقایی، مسیر حرکت و زمان توقف خودروهای حمل پسماند از طریق سیستم AVL رصد میشود؛ در اصفهان حدود ۸۰۰ خودرو ثبت شده که حدود ۴۰۰ خودرو بهصورت شبانهروزی فعالیت میکنند. تحلیل دادههای این شبکه اطلاعاتی، مبنای برنامهریزی و تصمیمسازی در مرکز فرماندهی عملیات شهری است. این سامانههای هوشمند بهخوبی حرکت خودروها در مسیرهای تعیین شده را نشان میدهد و نظارت مسئولان و رفع عیوب در این مسئله را بسیار راحتتر کرده است. او که این سالها به واسطه اجرای برنامه جدید حمل زباله در سه روز هفته دچار چالشهای زیادی شد، از یک اتفاق در آینده شهر خبر داد و گفت: باید جمعآوری پسماندتر در سالهای آینده، به دو روز در هفته برسد. حتی در حوزه پسماند خشک هم علاوه بر فرهنگسازی برای تفکیک، باید به سمت کاهش تولید پسماند خشک برویم؛ چون تولید این پسماندها از بازیافت آن به مراتب پرهزینهتر است. او معتقد است، افزایش هوشمندی در مدیریت جمعآوری، موجب کاهش تولید زباله میشود.
افزایش رضایتمندی مردم در رسیدگی به مشکلات
حرکت به سمت هوشمندسازی و نظارت هوشمند بر عملکرد خدمات شهری، هر چند که هنوز بهصورت کامل اجرایی نشده است؛ اما توانسته منجر به ارتقا کیفیت خدمات در مناطق بشود. مصداق تأیید این ادعای بقایی، رجوع به سامانه 137 بود که نشان میداد میزان رضایت مردم در رسیدگی به مشکلات مطرح شده به ویژه در حوزه نظافت شهری و پسماند، از ۱۸ درصد در سال ۱۴۰۱ به ۸۷ درصد در سال جاری رسیده است. میانگین زمان پاسخگویی به پیامهای فوری هم از ۲۴ ساعت به ۵۱ دقیقه کاهش یافته و هدف، کاهش آن به زیر ۴۵ دقیقه است و این بهبود، حاصل راهاندازی مرکز عملیات خدمات شهری با همکاری واحدهای میدانی است.
او سامانه 137 را اولین منبع برای دسترسی به مشکلات شهروندان در حوزه خدمات شهری دانست که البته سیستم هوشمند و نظارت میدانی هم به این منبع اضافه میشود.رصد آنلاین سامانههای طراحی شده و البته سامانه 137 در این نشست، آن را از سایر نشستها متفاوتتر کرده بود.آنچه پیش روی خبرنگاران بود، این بود که سدمعبر، نظافت و زباله، همچنان در صدر مشکلات شهری و تماسهای شهروندان بود و در این چند سال اخیر هم تغییری نکرده بود.نظارت بر تخلفات شهری بهخصوص سد معبر و رفع آن، پیچیدگیهای مربوط به خودش را داشته و همیشه اخبار برخورد نیروهای کنترل نظارت شهرداری با مردم که تخلفی در حوزه شهر داشتهاند، در صدر اخبار بوده است. معاونت محیطزیست و خدمات شهری،برای کاهش تنشها در این حوزه و البته اثرگذاری بهتر، قدم جدی برداشته و به سمت هوشمندسازی در این حوزه رفته و سامانهای برای آن طراحی کرده است.
ورود بخش خصوصی به کنترل نظارت
بقایی در معرفی این سامانه، ابتدا به چالش شغلی نیروهای کنترل نظارت اشاره کرد و گفت: مواجهه روزانه با تخلفات شهری، فشار روانی زیادی ایجاد میکند و بسیاری از نیروها، بیش از دو تا سه سال در این موقعیت دوام نمیآورند. برای کاهش این فشار، تصمیم گرفتیم بخشی از فعالیتهای اجرایی را به شرکتهای خصوصی واگذار کنیم و شهرداری تمرکز خود را بر نظارت دقیق و مستمر بگذارد. این رویکرد علاوه بر افزایش بهرهوری، احتمال بروز فساد را هم کاهش میدهد.
معاون محیطزیست و خدمات شهری شهردار اصفهان ادامه داد: سامانهای طراحی شده که هیچ مأموری بهتنهایی نمیتوانددر این خصوص تصمیم بگیرد. درصورت مشاهده تخلف، تذکر بهصورت پیامک برای فرد متخلف ارسال میشود و بعد از چندین مرتبه، فرد خاطی به مراجع قضایی معرفی میشود. دراین سامانه،تمام اقدامات ثبت و توسط ناظر دوم تأیید میشود و در صورت کوتاهی مأمور، شرکت پیمانکار جریمه خواهد شد. این مدل امکان جایگزینی نیروهای خسته را بدون ایجاد خلل در فرایند نظارت فراهم میکند.
ورود هوشمندسازی برای نجات جان درختان شهر
بقایی راز زندگی در شهر اصفهان را حفظ محیطزیست، درختها و فضای سبز آن دانست. خشکسالیهای اخیر که وضعیت نابسامانی را برای شهر به وجود آورده، معاونت محیطزیست و خدمات شهری شهرداری اصفهان رابه سمت طراحی سامانه هوشمند پایش فضای سبز، برده است. سامانه جامع مدیریت فضای سبز شهرداری اصفهان، شامل مدیریت قراردادهای فضای سبز، پهنهبندی و پراکنش آفات، جمعآوری و پایش مصارف چاه، پایش تأثیرات پساب بر فضای سبز، مدیریت قطع درختان، صورتوضعیت آبیاری و آبیاری هوشمند است. او در تشریح این سامانه گفت: سامانهای که طراحی شده است وضعیت درختان، سیستم آبیاری، حضور کارگران و آفات را ثبت میکند و به صدور نسخه دقیق سمپاشی کمک میکند تا از قطع غیرضروری درختان جلوگیری شود.
با این سامانه هرگونه تخلف ساختمانی که موجب آسیب به درختان شود، شناسایی و مطابق قانون پیگیری خواهد شد و قابلیت شناسایی جابهجایی یا نبود درختان را نیز دارد. بقایی اما ترجیح داد آمار دقیقی از چاههای خشک شده شهر ندهد؛ اما وضعیت چاههای آب شهر،در سامانه هوشمند پایش فضای سبز که به خوبی قابلرصد بود، نشان میدادمتأسفانه اکثر چاههای آب، روی سیستم در وضعیت قرمز و خشکی کامل دیده میشد؛ این یعنی زنگ خطر برای سفرههای زیر زمینی و سست شدن خاک زیر پای
شهر اصفهان.
ثبت ۱۵۰ هزار تجهیز شهری در شبکه هوشمندسازی
او در ادامه تصریح کرد: هدف شهرداری اتصال تمام حوزههای خدمات شهری از جمله کنترل نظارت، فضای سبز، آرامستانها و میادین میوه و ترهبار به شبکهای هوشمند است. بیش از ۱۵۰ هزار تجهیز شهری در این شبکه ثبت شده و توسعه سامانهها، تصمیمگیری دادهمحور و نظارت شفاف را در اصفهان، تقویت میکند.
سامانههای متمرکز در سازمان خدمات شهری در اتاق کنترل و عملیات در حال رصد و پایش است و نوید خوبی برای خدمات بهتر به شهر را میدهد. معاونت محیطزیست و خدمات شهری در مسیر هوشمندسازی و طراحی سامانه جامع خدمات شهری، تا الان 70 درصد مسیر پیشرو را طی کرده است و برآورد میشود تا پایان سال بتواند این سامانهها را به 100 درصد برساند و به یک داشبورد جامع در خدمات شهری و سازمانهای تابعه، برای مدیریت کامل و با کیفیت در حوزه خدمات شهری در شهر اصفهان برسد و اصفهان را به شهری هوشمند نزدیک کند.
