به گزارش اصفهان زیبا؛ در سالهای اخیر شاخصهای جمعیتی ایران، بهویژه در حوزه ازدواج و فرزندآوری، کاهش یافته است. نرخ باروری کل نیز به ۱.۴۴ فرزند رسیده؛ عددی که از حد جایگزینی جمعیت پایینتر است و در صورت ادامه، آینده اقتصادی و اجتماعی کشور را تحت تأثیر قرار میدهد. کاهش تعداد تولدها و کاهش ازدواج، ساختار جمعیت را پیرتر میکند و فشار بیشتری بر نظام سلامت و صندوقهای بازنشستگی وارد میکند.
نیاز به حمایت گستردهتر از خانوادهها
بسیاری از خانوادهها و زوجهای جوان، از کمبود حمایتهای مستقیم برای مادران انتقاد میکنند. اگرچه قانون حمایت از خانواده و جوانی جمعیت اجرا شده، اما بخش زیادی از مشوقها تنها شامل فرزند سوم و بیشتر میشود. این در حالی است که ۷۳ درصد خانوادههای ایرانی فقط یک یا دو فرزند دارند و بخش عمده آنان از این کمکها بینصیب ماندهاند. متخصصان تأکید میکنند که مشوقها باید فرزندان اول و دوم را نیز پوشش دهد تا اثرگذاری بیشتری بر نرخ باروری داشته باشد.
۷۳ درصد متولدین سال ۱۴۰۳؛ فرزند اول و دوم
دکتر مرضیه وحید دستجردی، دبیر ستاد ملی جمعیت، اعلام کرد:
«در سال ۱۴۰۳، ۷۳ درصد نوزادان در خانوادههای دارای فرزند اول یا دوم به دنیا آمدهاند. تنها ۲۷ درصد تولدها مربوط به فرزندان سوم به بعد است.»
او توضیح داد که کاهش سهم فرزندان سوم و افزایش جزئی فرزندان چهارم و پنجم تأثیر قابلتوجهی بر رشد جمعیت ندارد. به همین دلیل تأکید کرد که سیاستهای تشویقی باید به همه فرزندان، بهویژه اول و دوم، تعلق گیرد.
او افزود که تجربه جهانی نیز نشان میدهد سرمایهگذاری بر فرزند سوم در کشورهایی با نرخ باروری پایین، نتیجه چشمگیری ایجاد نمیکند.
کارت امید مادر؛ حمایت مستقیم از مادران
دستجردی گفت که ستاد ملی جمعیت با بررسی تجربه کشورهای مختلف و نیازهای خانوادههای ایرانی، طرح «کارت امید مادر» را طراحی کرده است. این کارت از ۱ فروردین ۱۴۰۵ فعال میشود و دولت قصد دارد با آن بخش مهمی از هزینههای دو سال نخست زندگی کودک را کاهش دهد.
مبلغ و شرایط کارت امید مادر
او اعلام کرد که کارت امید مادر:
-
هر ماه ۲ میلیون تومان شارژ میشود،
-
به مدت ۲۴ ماه ادامه دارد،
-
برای تمام مادران در سراسر کشور صادر میشود،
-
و برای تمام فرزندان بدون محدودیت قابل استفاده است.
این کارت پاسخی به افزایش شدید قیمت پوشک، شیرخشک و سایر نیازهای نوزاد در سال ۱۴۰۴ است. ستاد ملی جمعیت تصمیم گرفت با حمایت هدفمند، هم فشار مالی خانوادهها را کاهش دهد و هم اعتماد و امید مادران را تقویت کند.
چرا کارت به نام مادر صادر میشود؟
او توضیح داد که مادر بخش اصلی بارداری، زایمان و مراقبت از کودک را انجام میدهد، بنابراین دولت این بار کارت را مستقیماً به نام مادر صادر میکند. این شیوه، علاوه بر تکریم نقش مادر، اطمینان میدهد که هزینهها دقیقاً برای نیازهای کودک خرج شود.
اهمیت دو سال اول زندگی کودک
دستجردی یادآور شد که ۸۰ درصد رشد هوشی، زبانی، شناختی و رفتاری کودک در دو سال اول زندگی شکل میگیرد. او گفت اگر خانواده در این دوره از کودک حمایت کند، بسیاری از مشکلات تربیتی و آموزشی آینده کاهش مییابد.
نقش مسائل اقتصادی در کاهش فرزندآوری
او در بخش دیگری از سخنانش به نتایج پیمایش ملی اشاره کرد و گفت:
«۷۵ درصد جوانان مسائل اقتصادی را اصلیترین مانع فرزندآوری میدانند. حدود ۳۵ درصد حمایتهای دولتی و ۳۰ درصد حمایتهای خانوادگی و شغلی را مهم دانستهاند.»
این آمار نشان میدهد که بهبود شرایط اقتصادی و حمایتهای مالی، بیشترین اثر را در افزایش تمایل خانوادهها به فرزندآوری دارد.
