به گزارش اصفهان زیبا؛ خرابی و فرسودگی ایستگاههای سنجش آلودگی هوا، خاموشی تابلوهای نمایشگر و ثبت دادههای غیرواقعی از وضعیت آلودگی هوا، در فصول مختلف سال به یکی از چالشهای جدی اصفهان تبدیل شده است؛ موضوعی که نهتنها اطلاعرسانی دقیق به شهروندان را با اختلال مواجه میکند، بلکه تصویر نادرستی از وضعیت واقعی کیفیت هوا ارائه میدهد؛ این در حالی است که برخی ایستگاهها به دلیل نمایش اعداد غیرواقعی، از مدار خارج شدهاند و تابلوهای نمایشگر نیز به دلیل فرسودگی، قطعی برق و جابهجایی، برای مدتها خاموش بودهاند.
غیرواقعی بودن برخی از دادهها در بعضی از مواقع و همچنین غیرفعال شدن آنها در زمانهای مختلف، اما باعث سردرگمی شهروندان و همچنین اتخاذ تصمیمات نادرست از سوی مسئولان میشود. روزنامه «اصفهان زیبا» چندی پیش بود که به این مساله پرداخت و خاموشی این ایستگاهها را مورد بررسی قرار داد.
حسین احمدی کیا، مدیر گروه پژوهشی آلودگی هوای دانشگاه اصفهان در این باره و در گفت و گو با «اصفهان زیبا» هزینه نگهداری از این ایستگاهها را بالا میداند؛ آنجا که میگوید: «هر ایستگاه در هر ساعت تعداد زیادی داده خام ثبت میکند و شاخص کیفیت هوا (AQI) بر اساس بدترین آلاینده بین شش آلاینده معیار تعیین میشود. میانگین همه ایستگاههای فعال شهر، «شاخص اکنون» را تشکیل میدهد و از ساعت ۱۱ روز قبل تا ۱۱ روز بعد نیز بیشترین مقدار بهعنوان «شاخص روزانه» اعلام میشود. این روش برای تمام شهرهای کشور یکسان است و دادهها به سازمان حفاظت محیط زیست ایران و نهادهای بینالمللی گزارش میشوند. از سوی دیگر، هزینه نگهداری و کالیبرسیون ایستگاه ها زیاد است و بودجه محیط زیست بسیار محدود؛ لذا چند ایستگاه محیط زیست نظیر نجف آباد، دولت آباد، سجزی و شاهین شهر از دسترس خارج هستند.»
در این شرایط، تأکید اصلی بر اصلاح زیرساختهای پایش آلودگی هوا، افزایش دقت دادهها و بهروزرسانی تجهیزات فرسوده قرار گرفته است. توسعه ایستگاههای سنجش، حذف دادههای غیرواقعی از چرخه اطلاعرسانی و بازگشت تدریجی تابلوهای نمایشگر به مدار، از جمله اقداماتی است که با هدف ارائه تصویری واقعی از کیفیت هوای اصفهان دنبال میشود؛ چراکه اعلام اعداد نادرست یا خاموش بودن ابزارهای اطلاعرسانی، میتواند تصمیمگیریهای مدیریتی و آگاهی عمومی شهروندان را با اختلال جدی مواجه کند.
بابک صادقیان، رئیس اداره امور آزمایشگاههای ادارهکل حفاظت محیطزیست استان نیز چندی پیش در این باره و در گفتوگو با «اصفهانزیبا» با اشاره به اینکه یک شبکه 20 تایی از ایستگاههای سنجش آلودگی هوا در اصفهان وجود داشت، بیان میکند:« اما در سالهای اخیر به دلیل عدم تأمین منابع ملی و مشکلات فنی و تأمین نشدن قطعات تعداد این ایستگاهها بهمرور کم شد .»
به گفته او، تمرکز این ایستگاهها بر ذرات معلق PM2. 5 است.اینگونه که صادقیان میگوید: «ایستگاههای سنجش آلودگی هوا بهصورت شبانهروزی و آنلاین کار میکنند و به همین دلیل ممکن است برای آنها مشکلی پیش آید و ایستگاهها از مدار خارج شوند. اگر این ایستگاهها بهصورت آفلاین و با تأخیر اطلاعات ارائه میدادند، بسیاری از مسائلی که یکباره اتفاق میافتد، قابل مدیریت کردن بود، اما هیچ دخل و تصرفی در دادههای ایستگاهها نبوده و نمایش اطلاعات سامانه عمدی و سهوی نیست. پشتیبانی سامانه نرمافزاری سنجش آلودگی هوا توسط یک شرکت پیمانکار طرف قرارداد با سازمان محیطزیست در تهران انجام میشود.»
لزوم توسعه ایستگاههای سنجش آلودگی
منصور شیشهفروش، مدیرکل مدیریت بحران استانداری اصفهان، اما حالا و پس از شنیدن دغدغه شهروندان درباره خرابی ایستگاههای سنجش آلودگی هوا و خاموشی برخی تابلوهای نمایشگر آلایندهها به «اصفهان زیبا» میگوید: «تأکید استانداری بر این است که سازمان محیطزیست کشور متناسب با شرایط اصفهان نسبت به توسعه ایستگاههای سنجش آلودگی هوا در تمام مناطق اقدام کند.»
او توضیح میدهد:« یک ایستگاه هواشناسی در منطقه گلنرگس واقع در خیابان حکیم نظامی، ایجاد شده و اداره هواشناسی، آن را بهعنوان ایستگاه هواشناسی اصفهان مشخص کرده است؛ اما شهرداری اصفهان باید اعتباری برای تکمیل این ایستگاه تخصیص دهد.»
این مسئول درباره تابلوهای نمایشگر آلایندهها در اصفهان نیز میگوید: «در حال حاضر برنامههایی بر روی تلفنهای همراه نصب میشود که هر فردی در صورت نیاز میتواند وضعیت آلایندهها را رصد کند.»
شیشهفروش درباره تابلوهای نمایشگر آلایندههای هوا که در اختیار محیطزیست قرار دارد، توضیح میدهد: «با توجه به برنامههای موجود، محیطزیست بهمرور قصد حذف تابلوهای نمایشگر را دارد و تمرکز خود را بر تقویت برنامههای نمایشگر آلایندههای هوا قرار خواهد داد.»
او میگوید: «سازمان محیطزیست کشور باید متناسب با مأموریتهای ادارهکل حفاظت محیطزیست( همچنین با توجه به اینکه ۳۰ هزار واحد صنعتی در استان اصفهان واقع است)، اعتبار کافی و لازم به محیطزیست اصفهان تخصیص دهد تا علاوه بر پایش مستمر وضعیت آلودگی هوا بتواند نسبت به توسعه این ایستگاهها اقدام کند.»
مدیرکل مدیریت بحران استانداری اصفهان همچنین یادآور میشود: « متأسفانه بسیاری از شهرهای استان اصفهان مجهز به ایستگاههای سنجش آلایندههای هوا نیستند؛ از سوی دیگر، این ایستگاهها در اصفهان نیازمند بهروزرسانی است.»
نصب ایستگاههای جدید سنجش آلودگی هوا در اصفهان
در ادامه پیگیریهای انجامشده درباره وضعیت ایستگاههای سنجش آلودگی هوا و تابلوهای نمایشگر آلایندهها در اصفهان، داریوش گلعلیزاده، مدیرکل حفاظت محیطزیست استان اصفهان نیز در این باره توضیحاتی به «اصفهان زیبا» ارائه میدهد.
او با بیان اینکه در حال حاضر دو ایستگاه جدید سنجش آلودگی هوا، یکی در محل استانداری اصفهان و دیگری در شهرک شهید منتظری اصفهان نصب شده است، توضیح میدهد: «ایستگاه واقع در شهرک شهید منتظری از محل اعتبارات مسئولیتهای اجتماعی پالایشگاه اصفهان تأمین شده که در دهه فجر امسال افتتاح خواهد شد.» مدیرکل حفاظت محیطزیست استان اصفهان با اشاره به تعداد ایستگاههای فعال در شهر اصفهان اظهار میکند: «در حال حاضر در شهر اصفهان ۱۳ ایستگاه سنجش آلودگی هوا مربوط به شهرداری و پنج ایستگاه نیز متعلق به محیطزیست است. باید توجه داشت که بسیاری از ایستگاههای سنجش آلودگی هوای اصفهان قدیمی هستند، با این وجود اداره کل محیطزیست در حال مدیریت و پایش این ایستگاههاست.»
به روزرسانی تابلوهای قدیمی نمایشگر آلودگی هوای اصفهان
او در ادامه درباره خاموشی تابلوهای نمایشگر آلایندههای هوای اصفهان میگوید:«تابلوهای نمایشگر اصفهان همگی قدیمی و از کار افتادهاند که با هماهنگیهای صورتگرفته با یک مجموعه صنعتی و شهرداری اصفهان، قرار است یک نمایشگر جدید در میدان بزرگمهر اصفهان نصب شود.»
گلعلیزاده درباره هزینه و اعتبار موردنیاز برای بهروزرسانی این زیرساختها میگوید:« در حال حاضر مشکل خاصی بابت بهروزرسانی ایستگاههای سنجش آلودگی هوا نداریم و هزینه آن نیز حدود ۴۰ میلیارد تومان برآورد میشود.»
او در مورد وضعیت تابلوهای نمایشگر نیز توضیح میدهد: «در حال حاضر دو تابلوی نمایشگر آلایندههای هوا، یکی در میدان بزرگمهر و دیگری در میدان احمدآباد اصفهان وجود دارد که در حال اصلاح این دو تابلو هستیم. این تابلوها به دلیل قطعی برق و جابهجایی، دچار مشکلات و قطعی شده بودند اما امیدواریم تا دو ماه آینده با تأمین اعتبار، دوباره در سطح شهر اصفهان روشن شوند.»
مدیرکل حفاظت محیطزیست استان اصفهان با اشاره به کارکرد این تابلوها میگوید: «تابلوهای نمایشگر، عدد شاخص کیفیت هوا را نشان میدهند و به نوعی میانگین دادههای ایستگاهها را به شهروندان اعلام میکنند. »
ایستگاهها و دادههای غیرواقعی را از مدار خارج کردیم
گلعلیزاده در ادامه درباره برخی دادههای غیرواقعی ایستگاههای سنجش آلودگی هوا توضیح میدهد:« برخی ایستگاهها که دادههای غیرواقعی و بسیار بالا یا بسیار پایین داشتند، از مدار خارج شدند.» او با بیان اینکه این دادهها میتوانست تصویر نادرستی از وضعیت هوای اصفهان ارائه دهد، تاکید میکند: «زمانی که یک ایستگاه عدد پایینی را نشان میداد، میانگین آلودگی هوای اصفهان نیز پایین میآمد؛ به همین دلیل این ایستگاهها را از مدار خارج میکنیم، چراکه عدد واقعی را نشان نمیدهند.»
مدیرکل حفاظت محیطزیست استان اصفهان در بخش دیگری از سخنانش تصریح میکند: « معتقدیم باید شرایط واقعی آلودگی هوای اصفهان بهصورت شفاف به مردم اعلام شود؛ چراکه اگر وضعیت هوای اصفهان را به طور غیرواقعی مناسب نشان دهیم، در سطح ملی نیز شرایط این استان عادی تلقی میشود و در نتیجه اعتبار و کمکی به اصفهان اختصاص نخواهد یافت.»
گلعلیزاده یادآور شد: «در همین راستا، طی دو ماه اخیر با واقعی شدن دادهها، اعداد ثبتشده در ایستگاههای آلودگی هوای اصفهان افزایش یافته است؛ همچنین هرجا احساس شد دادهها غیرواقعی است، آن ایستگاه از مدار خارج و پس از رفع ایراد، دوباره وارد مدار شده است.»
