به گزارش اصفهان زیبا؛ با حذف ارز ترجیحی از اول بهمن ۱۴۰۴، قیمت علوفه دامی مانند ذرت سه برابر شد. هر کیلو ذرت از ۳۰ هزار تومان به حدود ۸۰ هزار تومان رسید.
دامداران به جای ذرت، به سبوس، گندم و جو روی آوردند و بازار نان دامی و آرد قاچاق داغ شد. نرخ هر کیلو آرد جو از ۳۰ هزار تومان به حدود ۸۰ هزار تومان و آرد گندم از هر کیسه یک میلیون به بیش از دو میلیون تومان رسید.
قیمت هر کیسه سبوس نیز از ۲۰۰ هزار تومان به حدود یک میلیون تومان افزایش یافت.
نانوایانی که سالها تحت تحمیل نرخ تثبیت شده آرد دولتی فعالیت میکردند، اکنون با بازار آزاد سود بیشتری کسب میکنند.
فروش یک کیسه آرد خریداری شده ۵۰ هزار تومانی در بازار آزاد تا ۱,۵۰۰,۰۰۰ تومان سود دارد. در مقابل، پخت و فروش نان تنها درآمد بسیار کمی برای نانوایان ایجاد میکند.
این وضعیت نتیجه سیاستهای اشتباه سالیان گذشته در حوزه آرد و نان است که هم تولیدکننده را سرخورده کرد و هم نان ملی را تحت فشار قرار داد.
پیشنهاد راهکارهای اصلاحی
برای اصلاح بازار، دو سناریو پیشنهاد میشود:
سناریوی اول:
یارانه نان مستقیماً به مصرفکننده نهایی اعطا شود و در قالب کارت نان صرف خرید نان از نانوایی شود. مزایای این روش عبارتند از:
-
جلوگیری از خروج آرد به دامداری و صنعت
-
کاهش شکاف بین نرخ آرد دولتی و آزاد
-
کاهش مصرف نان در جامعه تا ۳۰٪
-
افزایش کیفیت نان و رقابتی شدن تولید
-
احیای ارزش غذایی و خواص درمانی نان
-
بهبود بهداشت و خلق انگیزش شغلی در نانوایان
-
تنظیم نرخ نان بر اساس قیمت تمامشده
سناریوی دوم:
مجلس نرخ هر کیسه آرد و هر قرص نان را سالانه ۲۵٪ افزایش دهد تا قیمت واقعی تثبیت شود. با این روش، تولیدکننده حق خود را از دست نمیدهد و مصرفکننده سلامت و کیفیت نان را حفظ میکند.
تجربه موفق اصفهان
اصفهان از سال ۱۳۸۰ با اجرای طرح بهینهسازی نان موفق شد مصرف آرد را کاهش دهد و کیفیت نان را افزایش دهد. این موفقیت با دو روش عملی محقق شد:
-
آموزش هفتگی نانوایان توسط اتحادیه
-
ایجاد انگیزش شغلی و تعیین نرخ بالاتر برای پخت نان کامل
این تجربه نشان میدهد که با اصلاح نرخ آرد و مدیریت مصرف، میتوان نان سالم و باکیفیت تولید کرد و از ضایعات و هدررفت جلوگیری نمود.
دکتر محمدرضا خواجه
مدیر عامل انجمن تغذیه سالم -غلات کامل و عضو کمیته تدوین استاندارد گندم آرد و نان کشور
