به گزارش اصفهان زیبا؛ در میان کشورهای اروپایی، اسپانیا از جمله کشورهایی بوده است که مواضع بسیار تند و صریحی را علیه سیاستهای جنگطلبانه دولت راستگرای افراطی بنیامین نتانیاهو، پس از عملیات هفتم اکتبر یا همان طوفانالاقصی بهدلیل اقدامات خشونتآمیز کابینه آن نسبت به مردم غزه، اتخاذ کرده است.
این مواضع صریح و تند دولت اسپانیا محدود به جنگ غزه نمانده و این کشور نسبت به اقدامات تهاجمی ایالات متحده آمریکا و رژیم اسرائیل در قبال جمهوری اسلامی ایران در جنگ دوازدهروزه و از همهمهمتر، در جنگ رمضان، انتقادات زیادی را متوجه آنها کرده است؛ از جمله مهمترین اقدامات اسپانیا در راستای مواضع صریح خود علیه سیاستهای جنگطلبانه ترامپ و نتانیاهو، مخالفت صریح و قاطع پدرو سنچز، نخستوزیر این کشور، مبنی بر همراهی ناتو با اقدامات نظامی آمریکا علیه ایران برای بازکردن تنگه هرمز است.
از طرفی، پس از شکلگیری آتشبس موقت میان ایران با ایالات متحده آمریکا و رژیم صهیونیستی و نقض آتشبس از سوی این رژیم با حملات گسترده و سنگین به لبنان، این امر موجب خشم مادرید از تلآویو شد و در نتیجه موضع تند اسپانیا علیه رژیم صهیونیستی، موجب اخراج اسپانیا از کمیته آتشبس غزه از سوی دولت نتانیاهو گردید که متقابلاً با واکنش تند دولت سنچز مواجه شد.
در نتیجه مواضع تند اسپانیا علیه آمریکا و رژیم صهیونیستی، شاهد رویکرد نرم این کشور در قبال ایران از جمله بازگشایی سفارت اسپانیا در تهران هستیم؛ در اینجا به نظر میرسد شکاف عمیقی بین آمریکا و اروپا بهویژه اسپانیا در قبال اقدامات تهاجمی دولت آمریکا در خاورمیانه از جمله ایران وجود دارد؛ بهطوری که دولتهای اروپایی خواهان استفاده از قدرت نرم خود در جهت مدیریت بحران خاورمیانه هستند.
این در حالی است که دولت آمریکا به رهبری دونالد ترامپ از قدرت سخت یا نظامی خود در منطقه علیه ایران استفاده میکند؛ اختلافاتی که ممکن است بتواند زمینه را برای واگرایی بعضی از دولتهای اروپایی مانند اسپانیا از آمریکا فراهم سازد و به دنبال آن، باعث توسعه روابط آن با ایران شود.
از آنجایی که در جنگ رمضان تغییراتی در معادلات سیاسی و امنیتی منطقه صورت گرفته و ایران با استفاده از اهرم ژئوپلیتیکیاش در تنگه هرمز، تلاش میکند تا از این اهرم در جهت حفظ حقوق خود در منطقه و جهان استفاده کند. ازطرفی زیادهخواهیهای آمریکا در مذاکرات با ایران در اسلام آباد و اختلافات اسپانیا با آمریکا در خصوص ایران، ممکن است در آینده بتواند فرصتهایی را برای توسعه روابط ایران با اسپانیا در حوزههای گوناگون بهویژه دیپلماسی بینشهری یعنی توسعه ارتباطات دو کشور در بستر روابط بین شهری در قالب خواهر خواندگی همچون اصفهان و بارسلونا را ایجاد کند و به توسعه و شکوفایی دیپلماسی شهری و فرهنگی دو کشور کمک کند.
اسپانیا همواره سیاستهای معتدلی را در قبال منطقه خاورمیانه به کار گرفته است
مرتضی مکی، کارشناس ارشد مسائل اروپا در گفتوگو با «اصفهان زیبا» به بررسی مواضع دولت اسپانیا در خصوص منطقه خاورمیانه میپردازد و میگوید: «در میان دولتهای اروپایی، کشور اسپانیا همیشه تلاش کرده تا در خصوص منطقه خاورمیانه، سیاستهای میانهروانه و معتدلی را در پیش بگیرد؛ چنانکه ما در خصوص مواضع اسپانیا در جنگ غزه، شاهد مواضع صریح و بسیار جدی این کشور نسبت به سیاستهای نسلکشی بنیامین نتانیاهو بودهایم و حتی سفرهایی که پدرو سنچز، نخستوزیر اسپانیا، به منطقه داشت، در جهت دفاع از حقوق مردم فلسطین و مخالفت با اقدامات نتانیاهو در غزه بود.»
مکی به مواضع صریح دولت اسپانیا علیه سیاستهای جنگطلبانه ایالات متحده آمریکا اشاره و بیان میکند: «در جریان جنگ دوازدهروزه و جنگ رمضان هم، اسپانیا همین مواضع صریحش را حفظ و اعلام کرد که با اقدامات نظامی ایالات متحده آمریکا علیه ایران مخالف است و حتی درخواست ترامپ مبنی بر همراهی و همسویی با آمریکا برای انجام اقدامات نظامی علیه ایران را رد کرد و اعلام نمود که دیگر مثل سال ۲۰۰۳ حاضر به همراهی با سیاستها و اقدامات جنگطلبانه آمریکا نیست. باید به این نکته اذعان کرد که عملاً در سال ۲۰۰۳، دروغگوییهای آمریکاییها در حمله به عراق آشکار شد و در پی همین دروغها بود که کشورهایی که با آمریکا در حمله به عراق متحد شدند در انتخاباتهایی که پس از این حمله در این کشورها صورت گرفت، دولتهای حاکم سقوط کردند. در پی افشای دروغهای دولت جرج بوش پسر، عملاً مشخص شد که این دروغها در جهت مشروعیتبخشی به حملات آمریکا به عراق بود.»
او ادامه میدهد: «در جنگ اخیر هم، عملاً همه کشورهای اروپایی به این نکته اذعان داشتند که این جنگ، جنگ ما نیست و این مسئله موجب تشدید تنش و بحران در منطقه میشود و تبعات آن متوجه همه کشورها از جمله خود کشورهای اروپایی و افزایش قیمت بنزین در اروپا میشود. این امر به خوبی نشان داده که کشورهای اروپایی با افزایش قیمت بنزین، با چه محدودیتها و فشارهای اقتصادی مواجه شدهاند.»
مکی میافزاید: «مواضع دولت اسپانیا علیه سیاستهای دولت ایالات متحده آمریکا، به خوبی نشان میدهد که شکاف عمیقی میان دولتهای اروپایی با آمریکا در خصوص سیاستهای این کشور در خاورمیانه وجود دارد و دولتهای اروپایی بیشتر بر استفاده از قدرت نرم خودشان در جهت مدیریت بحران در منطقه تأکید دارند. در نقطه مقابل، دولت ترامپ تلاش میکند از طریق بهکارگیری قدرت سخت، سیاستهای خودش را در خاورمیانه پیش ببرد و این مسئله میتواند بر ناکامی آمریکاییها در سیاستهای خاورمیانهایشان بیفزاید و در عین حال، فرصتهایی را برای نقشآفرینی کشورهای اروپایی در منطقه ایجاد کند.»
مواضع ضدآمریکایی اسپانیا توسعه روابط دیپلماتیک با ایران را به همراه میآورد
این کارشناس ارشد مسائل اروپا به گسترش روابط دیپلماتیک ایران و اسپانیا در پرتو سیاستهای تند این کشور در قبال آمریکا و رژیم صهیونیستی میپردازد و خاطرنشان میکند: «قطعاً به مواضع صریح اسپانیا علیه دولت آمریکا، میتوان با حسننیت این کشور نسبت به ایران و توسعه روابط دوجانبه نگاه کرد و حتی این امر میتواند فرصتهایی را برای توسعه روابط سیاسی و از طرفی، توسعه دیپلماسی بینشهری دو کشور ایجاد کند. اما خب باید این نکته را مدنظر داشته باشیم که اسپانیا یک قدرت درجه دوم در اتحادیه اروپا محسوب میشود و دولتهای اروپایی در خصوص سیاستهای خاورمیانهای خود، تلاش میکنند مواضع مشترکی اتخاذ کنند. از سوی دیگر، جمهوری اسلامی ایران نیز تحت تحریمهای شدید اولیه و ثانویه آمریکا قرار دارد و به تبع همین تحریمها، کشورهای اروپایی تلاش میکنند تا برای از دست ندادن منافع و سرمایهگذاریهایشان در آمریکا، ملاحظات و احتیاط بیشتری را در روابط با ایران داشته باشند.»
او در پایان به تغییر معادلات سیاسی و امنیتی در جنگ رمضان و توسعه روابط ایران و اسپانیا اشاره و تأکید میکند: «جنگ رمضان بسیاری از معادلات سیاسی و امنیتی منطقه را تغییر داده و هرچند مذاکرات اسلامآباد نتیجهای در پی نداشت، اما هماکنون توپ در زمین ایران است و این مذاکره نشان داد که آمریکا نمیتواند با تهدید و تحریم، خواستههای خودش را بر ایران تحمیل کند. ایران با استفاده از اهرم ژئوپلیتیکیاش در تنگه هرمز، تلاش میکند تا از این اهرم در جهت حفظ حقوق خود در منطقه و جهان استفاده کند و قطعاً این مواضع صریح اسپانیا میتواند در آینده، فرصتهایی را در جهت توسعه روابط ایران و اسپانیا به وجود آورد.»
