به گزارش اصفهان زیبا؛ حالا چند روزی است که زایندهرود، بعد از مدتها پا به اصفهان گذاشته و صدایش به شهر زندگی و رونق دوباره بخشیده است؛زایندهرودی که قبل از بازگشایی گفته شد، قرار است سهماه مستمر در بستر رودخانه جاری باشد و کشاورزان بتوانند حقابه خود بهمنظور کشت تابستانه را تأمین کنند.
هنوز یک هفته از بازگشایی زایندهرود نگذشته است که خبرهای غیررسمی در رابطه با باز و بسته شدن آن در ماههای آینده به گوش میرسد! آنطور که کانال «زایندهرود ایران» مدعی شده است، احتمالا رهاسازی پیوسته آب بهمدت ۹۰ روز امکانپذیر نخواهد بود؛ بنابراین بهمنظور آنکه کشت و کار کشاورزان به نتیجه مطلوب برسد، رهاسازی آب در طول یک دوره ۹۰ روزه بهصورت منقطع انجام خواهد شد.
بدین معنا که جریان آب در بازههایی قطع و وصل میشود تا امکان مدیریت بهینه منابع آب فراهم شود. حامد یزدیان، نماینده مردم اصفهان در مجلس در گفت و گو با «اصفهان زیبا» به بررسی این ادعا پرداخته است. او همچنین میگوید علیرغم مطالبات بسیار در رابطه با پرداخت حقابه تالاب گاوخونی در شرایط کنونی و با بازگشایی آب، سهمی به این تالاب اختصاص نیافته است.
آقای یزدیان! از زمان بازگشایی زایندهرود تاکنون، خبرهای ضد و نقیضی در رابطه با مدت زمان جاری بودن آب و همچنین استمرار آن منتشر میشود. آیا قرار است در مدت سهماهی که زایندهرود مهمان اصفهانیهاست، رودخانه باز و بسته شود؟
مطالبه این است که آب بهطور مستمر باز باشد و بههیچوجه قطع نشود؛ بهویژه در خود شهر اصفهان. اگر برای نیازهای کشاورزی لازم باشد میزان آب کم و زیاد شود، آن را باید وزارت نیرو مدیریت کند؛ اما بههیچعنوان پذیرفته نیست که در محدوده شهر اصفهان، با توجه به مشکلاتی مانند فرونشست و دیگر معضلات محیطزیستی، آب باز و بسته شود.
این اتفاق را ظلم به مردم اصفهان میدانیم. این موضوع در حال پیگیری است.
پس احتمال باز و بسته شدن آب وجود دارد؟
شنیده میشود، شرکت آب منطقهای بنا دارد در طی ۴ دوره ۱۵ روزه رودخانه را جاری کند و در ۳ دوره ۱۰ روزه آن را ببندد. این موضوع در حال پیگیری است و بهصورت جدی مطالبه داریم که هرسال، تعداد روزهایی که آب در رودخانه جاری میشود، نسبت به سالهای قبل بیشتر شود تا اینگونه به احیای زایندهرود کمک کنیم.
اینکه صرفا زایندهرود را بهعنوان یک کانال ببینیم که فقط آب را منتقل میکند، اصلا پذیرفته نیست و امیدواریم این اتفاق بیفتد و بتوانیم نگاه احیای زایندهرود را نگاه غالب کنیم؛ چرا که بالاخره مسئله نیاز کشاورزان مطرح است؛ هرچند با این شرایط نیز حقابه آنها بهطور کامل تأمین نمیشود.
از سوی دیگر حقابههای محیطزیستی و شهر اصفهان که در سالهای گذشته در اولویت بوده نیز مطرح است؛ اصفهانی که قبلا بهعنوان یک باغشهر شناخته میشده است. از سوی دیگر، شاهد هستیم که از یک ماه پیش تاکنون، پروژه انتقال آب کوهرنگ که آب را از طریق پمپاژ به حوضه زایندهرود منتقل میکرد، متوقف شده است؛ درحالیکه حجم آب خوبی هم در بالادست وجود دارد.
امسال بهدلیل بارش برف و باران امکان انتقال آب با ظرفیت قابلتوجه از طریق تونل سوم کوهرنگ وجود دارد، اما با توجه به مخالفتهای اجتماعی که در محل است، این پروژه نزدیک یک ماه است که متوقف شده است و دیگر پمپاژ آب اتفاق نمیافتد.
متأسفانه هم مجموعه وزارت کشور و هم وزارت نیرو، عزم و همت جدی برای حل مسئله ندارند و این پروژه، که یک پروژه طولانیمدت است و سالهاست که ادامه داشته و هنوز هم به پایان نرسیده است، حالا که میتواند آب را منتقل کند، به بهانههای واهی متوقف شده است و مسئولان استان بالادست هم هیچگونه همکاری برای حل مشکل ندارند و انتقاد جدی به آنها داریم.
میزان آبی که پمپاژ میشد، چقدر بوده است؟
۵ مترمکعب در ثانیه؛ چند ماهی بود که آب پمپاژ میشد. الان یک ماه است که این پروژه متوقف شده است و عملا حداقل طی یک ماه، حدود ۱۰ تا ۱۲ میلیون مترمکعب آب امکان انتقال داشته، ولی این اتفاق رخ نداده است.
دلیل باز و بسته شدن رودخانه چیست؛ آیا بهدلیل ذخیره ناکافی سد زایندهرود، چنین تصمیمی گرفته شده است؟
قرار بود، سهماه آب باز باشد. زیرا دورهای که کشاورزان نیاز به آبیاری کشت تابستانه دارند، دوره ۹۰ روزه و حجم آب نیز مشخص است. پیشنهاد این است که این حجم را در طی ۹۰ روز و با تناوب توزیع کنند.
اما حرف اساسی این است که سطح زیرکشت کشاورزان کاهش یابد و در ۹۰ روز نیز آب جاری باشد و آنها بتوانند کشت انجام دهند. خود کشاورزان هم ترجیحشان همین است. اما برخی فشارها بر این است که سطح زیرکشت را بیشتر کنند! در حالی که باید اولویت این باشد که تعداد روزهای بیشتری آب در رودخانه جاری باشد و کشاورزان شرایط خود را با آن تطبیق بدهند.
برخی اما معتقدند که باید ببینیم کشاورزی چه نیازی دارد و بازگشایی را با آن تنظیم کنیم! اگر بخواهیم به احیای زایندهرود فکر کنیم، در نهایت اولین منفعت احیای زایندهرود را همان کشاورزان میبرند؛ بنابراین باید دنبال این باشیم که زمان جاری بودن آب را بیشتر کنیم و کشاورزان خودشان را با این وضعیت سازگار کنند.
در حال حاضر ذخیره سد بهگونهای هست که امکان استمرار جریان آب در مدت سهماه وجود داشته باشد؟
از لحاظ کارشناسی، میتواند این اتفاق بیفتد. خط قرمزی را مشخص کردهایم که تا آخر شهریورماه، ذخیره سد بهمنظور تأمین نیازهای آب شربمان نباید از ۲۳۰ میلیون مترمکعب آب کمتر باشد.
با بازگشایی آب، بسیاری از فعالان محیطزیست امیدوار به پرداخت حقابه گاوخونی شدند. آیا بالاخره و اکنون که آب در رودخانه جاری شده است، آب به تالاب نیز خواهد رسید؟
متأسفانه در این شرایط، هیچ حقابهای را برای تالاب در نظر نگرفتهاند و عملا ، هیچ آبی وارد تالاب نخواهد شد!
این تصمیم در داخل استان گرفته شده است یا وزارت نیرو؟
بههرحال، هم داخل استان و هم وزارت نیرو و وزارت جهاد با هم تصمیم گرفتهاند و سهم بین استانها را توزیع کردهاند؛ اما بین مصارف مختلف، عملا برای تالاب چیزی در نظر نگرفتهاند. سازمان محیطزیست که باید پیگیر حقابه تالاب باشد، معمولا ساکت است و پیگیری حقابه را انجام نمیدهد.
محیطزیست مدعی است که پرداخت یا عدمپرداخت حقابه به شخص استاندار واگذار شده است!
بههرحال، همینطور که الان کشاورزان و صنعت و… حق خود را مطالبه میکنند، محیطزیست بهعنوان دستگاه تخصصی باید حقابه تالاب را پیگیری کند.
اکنون چه میزان آب رها شده است؟
خروجی آنچه برای کشاورزی استان در نظر گرفته شده است، حدود ۴۰۰ میلیون مترمکعب است، ولی میزان آبی که به کشاورزان میرسد، حدود ۲۰۰ میلیون مترمکعب است.
پس آب مازاد وجود دارد؟
این ۲۰۰ میلیون مترمکعب در طول مسیر یا تلف میشود یا از طریق برداشتهای غیرمجاز انجام میشود.
