ملاحظات بهداشتی در ایام عزاداری محرم و صفر

به گزارش اصفهان زیبا؛ با آغاز ماه‌های محرم و صفر، فضای کشور رنگ و بوی عزاداری می‌گیرد و میلیون‌ها نفر در مراسم‌های مذهبی شرکت می‌کنند.

در این شرایط، رعایت اصول بهداشتی و پیشگیری از بیماری‌های مرتبط با تجمعات گسترده به یکی از اولویت‌های مهم نظام سلامت تبدیل می‌شود. از این رو، دستورالعمل جامع بهداشت محیط از سوی مرکز سلامت محیط و کار تدوین و در سراسر کشور اجرا شده است. مهندس سید مهدی میرجهانیان، مدیر گروه سلامت محیط مرکز بهداشت استان اصفهان، مهم‌ترین محورهای این دستورالعمل را تشریح کرده است.

کنترل منابع آب و اماکن عمومی؛ پیشگیری از بیماری‌های روده‌ای

یکی از مهم‌ترین محورهای این دستورالعمل، نظارت دقیق بر منابع تأمین آب و شبکه‌های توزیع است.در همین راستا، بازرسی از مخازن آب، تانکرهای سیار، شیرهای برداشت و حتی آب بسته‌بندی‌شده در موکب‌ها انجام می‌شود تا از شیوع بیماری‌های روده‌ای مانند اسهال، وبا و هپاتیت A جلوگیری شود.

همچنین اماکن عمومی از جمله حسینیه‌ها، امامزاده‌ها، موکب‌ها، ایستگاه‌های صلواتی و محل‌های اسکان زائران از نظر تهویه، نظافت، سرویس‌های بهداشتی و مدیریت پسماند به‌صورت مستمر پایش می‌شوند. علاوه بر این، نمونه‌برداری‌های دوره‌ای از منابع آب نیز در صورت نیاز انجام می‌گیرد تا از سلامت آب مصرفی اطمینان حاصل شود.

ساماندهی دستفروشان؛ کاهش خطر آلودگی مواد غذایی

در ایام سوگواری، فعالیت دستفروشان مواد غذایی در اطراف محل‌های تجمع افزایش می‌یابد. به همین دلیل، تیم‌های بهداشت محیط موظف هستند این افراد را شناسایی و ساماندهی کنند و در صورت نیاز، از عرضه مواد غذایی فاقد نظارت جلوگیری شود تا زنجیره آلودگی در محیط‌های پرتجمع کنترل شود. همچنین توصیه می‌شود هیئت‌ها از خرید مواد غذایی از منابع نامطمئن خودداری کنند.

بهداشت نذورات؛ از تهیه تا توزیع غذا

پخت و توزیع نذورات باید در محیط‌های کاملاً بهداشتی انجام شود. علاوه بر این، استفاده از مواد اولیه سالم، فرآورده‌های دامی دارای مجوز، نمک یددار و روغن‌های استاندارد ضروری است. تمامی افراد درگیر در طبخ و توزیع غذا نیز باید کارت بهداشت معتبر داشته باشند و اصول بهداشت فردی را رعایت کنند. شست‌وشوی دست‌ها، استفاده از لباس کار مناسب و رعایت زنجیره سرد مواد غذایی از دیگر الزامات این بخش است.

نگهداری ایمن غذا؛ پیشگیری از مسمومیت غذایی

غذاهای پخته‌شده نباید برای مدت طولانی در دمای محیط باقی بمانند. در صورت نیاز به نگهداری، باید دمای زیر ۴ درجه یا بالای ۶۳ درجه سانتی‌گراد رعایت شود. همچنین بسته‌بندی غذا بهتر است نزدیک زمان مصرف انجام شود تا از رشد میکروبی و فساد مواد غذایی جلوگیری شود. رعایت این نکات نقش مهمی در کاهش موارد مسمومیت غذایی در ایام پرتجمع دارد.

ممنوعیت ظروف غیراستاندارد

در توزیع غذا و نوشیدنی‌های گرم، استفاده از ظروف یک‌بار مصرف دارای مجوز الزامی است. همچنین ظروف پلی‌استایرنی غیرمجاز به دلیل احتمال آزادسازی مواد شیمیایی در دمای بالا ممنوع اعلام شده‌اند. علاوه بر این، توزیع نوشیدنی‌های باز مانند آب، شربت یا شیر بدون بسته‌بندی نیز در مراسم‌ها مجاز نیست. استفاده از ظروف استاندارد علاوه بر حفظ سلامت، به کاهش آلودگی محیطی نیز کمک می‌کند.

بهداشت محیط؛ نظافت و تهویه در اماکن مذهبی

نظافت و گندزدایی مستمر سرویس‌های بهداشتی، تأمین مایع دستشویی، تهویه مناسب فضاهای بسته و جلوگیری از استعمال دخانیات در اماکن مسقف از الزامات مهم این دستورالعمل است. همچنین باید در کنار ایستگاه‌های صلواتی سطل یا کیسه مخصوص جمع‌آوری پسماند تعبیه شود. به‌علاوه، کنترل حشرات و جوندگان در اطراف محل‌های تجمع نیز از اهمیت بالایی برخوردار است.

مدیریت پسماند و فاضلاب؛ حفظ سلامت محیط

پسماندهای تولیدشده در موکب‌ها و هیئت‌ها باید به‌صورت اصولی جمع‌آوری و دفع شوند. همچنین مدیریت فاضلاب این مراکز باید به‌گونه‌ای انجام شود که از آلودگی محیطی و تهدید سلامت عمومی جلوگیری شود. این اقدامات علاوه بر حفظ سلامت عزاداران، به حفظ کرامت مراسم‌های مذهبی نیز کمک می‌کند و جلوه‌ای منظم‌تر به فضاهای عزاداری می‌بخشد.

آموزش و اطلاع‌رسانی؛ نقش مردم در سلامت

نصب پوسترهای آموزشی و اطلاع‌رسانی، همچنین آموزش هیئت‌امنا، مداحان و متولیان مراسم درباره اصول بهداشتی، نقش مهمی در کاهش خطرات بهداشتی دارد. این آموزش‌ها پیش از آغاز ماه محرم و در طول ایام عزاداری اجرا می‌شوند و سطح آگاهی عمومی را افزایش می‌دهند. مشارکت مردم در رعایت این نکات، مهم‌ترین عامل موفقیت این طرح محسوب می‌شود.

تجهیز تیم‌های بهداشت محیط؛ نظارت مؤثر در مراسم‌ها

تیم‌های عملیاتی بهداشت محیط باید متناسب با گستردگی مراسم‌ها سازماندهی شوند. همچنین این تیم‌ها باید به تجهیزات قابل حمل سنجش آب و غذا، وسایل نقلیه مناسب و ابزارهای نظارتی مجهز باشند تا بتوانند نظارت میدانی مؤثری در محل‌های برگزاری مراسم انجام دهند. حضور مستمر این تیم‌ها نقش مهمی در پیشگیری از بحران‌های بهداشتی احتمالی دارد.