به گزارش اصفهان زیبا؛ در خیابان عسکریه و در میان انبوهی از فروشگاهها، به مغازههایی برمیخوریم که از ظاهرشان میشود به قدمتشان پی برد؛ مغازههایی که صاحبانشان در طول زمان در این شغل مو سپید کردهاند یا به رحمت خدا رفتهاند و یا دیگر میدان را به جوانترها واگذار کردهاند.
از میان این نوستالژیهای محله عسکریه، سهتای آنها را برای گفتوگو انتخاب کردیم تا از چندوچون روزگارِ گذشته بر محله و کسبوکارشان اطلاعاتی بگیریم. اولین همصحبتی ما با امیر علیزاده بود که از سال 1360 پدرش نمایندگی فروش، تعمیرات و خدمات پس از فروش یخچال در محله داشته.
او درباره سابقه شغلشان چنین می گوید: «سابقه شغلی ما توی محله عسکریه برمیگردد به اواخر شهریور سال ۱۳۶۰؛ تقریبا ۴۴ سال و خُردهای پیش. البته سابقه شغلی پدرم از سال ۱۳۴۵ آغاز می شود؛ ولی در شهری دیگر.»
ورود علیزاده به این شغل برحسب اقتضائات زندگی بوده و با اینکه تحصیلکرده رشته ریاضی دانشگاه اصفهان است به تحصیل ادامه نداده و پیش پدر در فروشگاه و تعمیرگاه 111 مشغول به کار میشود. این کاسب قدیمی محله عسکریه میگوید: «چندسالی می شود که دیگر کار خدمات پس از فروش را کنار گذاشتهایم و صرفاً فروش لوازم خانگی را دنبال میکنیم.» او به تحریمهای دهه 60 و 70 اشاره میکند و ادامه میدهد: «با توجه به شرایط دهه ۶۰ و ابتدای دهه ۷۰ که امکان ورود لوازم خانگی خارجی نبود، باید تولیدات داخلی را که خیلی هم محدود بود میفروختیم. تقریباً اواخر دهه ۷۰ شرایط اقتصادی کشور بهتر شد و ما محصولات وارداتی هم میفروختیم.»
دوران طلایی کسبوکار و فصل افول آن
علیزاده با اشاره به دوران طلایی کسبوکارشان میافزاید: «دهه۸۰ یکی از دوران طلایی بعد از انقلاب بود که وضعیت اقتصادی کشور بهتر و توان خرید مردم خوب شد و ما فروش خوبی داشتیم. متأسفانه وضعیت معیشتی مردم به دلیل تحریمها رفتهرفته دچار مشکل شد و توان خرید پایین آمد.»
این کاسب محله عسکریه بیان میکند: «زمانی که ما مغازه را تأسیس کردیم، تعداد لوازم خانگی خیلی محدود بود و مردم باید برای خرید در نوبت میماندند. خرید یخچال ثبتنامی بود؛ یعنی مردم به تعاونی مراجعه و ثبتنام میکردند؛ همچنین یک بازار آزاد بود که با درصدی بالاتر از کارخانه محصولات را میفروختند. ما اولین نماینده لوازم خانگی در استان اصفهان بودیم که برند درجه یک دنیا را در شرکت تعاونی مصرف توزیع کردیم و کارمندهایی که حقوق ماهیانه خیلی نرمال داشتند و جزو مدیران هم نبودند و حتی کارگران بعضی از کارخانههای استان اصفهان توان خرید این کالا را داشتند؛ یعنی به این سمت رفته بودیم که این یخچالها را از یک کالای لوکس برسانیم به کالایی که عموماً قشر متوسط جامعه با درآمدی ثابت و محدود بتوانند خرید کنند؛ ولی متاسفانه الان یک کارمند متوسط یا یک کارگر دیگر توان خرید کالاهای ما را ندارد.»
علیزاده با اشاره به هزینههای بیمه و دستمزد کارگران و تعمیرکارانی که در نمایندگی مشغول فعالیت بودند، تصریح میکند: «هزینهها آنقدر سرسامآور شده که دیگر تعمیرات و خدمات پس از فروش برایمان بهصرفه نیست.» او ادامه میدهد: «پیش از این ۱۷ کارگر داشتیم؛ ولی رفتهرفته تعدیل نیرو کردیم؛ تا امروز که یک کارگر داریم که کارهای خدمات پس از فروش را انجام میدهد.» این کاسب قدیمی از جنگ رمضان و تأثیر آن بر کسبوکارش با ناراحتی یاد میکند: «بیشتر فروش ما مربوط به قبل از ایام جنگ اسفندماه است. بعد از آن متأسفانه درهای واردات کاملاً بسته شد و این مسئله کسبوکار ما را دچار مشکل کرده است. از طرفی، یک یخچال حالا با قیمت ششصدهفتصد میلیون تومان به فروش میرسد. با چنین قیمتهایی تعداد مشتریهای محدودی در استان اصفهان توان خرید دارند و روزبهروز هم قیمتها افزایش پیدا میکند و این موضوع چرخه اقتصادی را کند کرده است.»
حال و هوای گذشتهها در نمایندگی
این نمایندگی یخچال و لوازم خانگی همچنان حال و هوای گذشتهها را دارد؛ حتی تابلوی مغازه مربوط به همان سالهای تأسیس است. از علیزاده میپرسم چرا دست به ترکیب مغازه نزده؟ آیا قصد داشته که شکل قدیمی و نوستالژیک آن را حفظ کند؟ او پاسخ میدهد: «خیر؛ صلاح نمیبینیم فعلاً تغییری ایجاد کنیم. بحث نوستالژیک را هم نداریم. بنا به دلایلی شاید بخواهیم از این شهر مهاجرت کنیم؛ برای همین دیگر هزینهکردن برایمان سودی ندارد.»
او درباره تفاوتهای محله نسبت به قدیم و تغییراتی که داشته تصریح میکند: «کسبه قدیم به مرور تغییر کردهاند. عموماً مالکهای اصلی یا فوت کردهاند یا ملک را فروختهاند و افراد جدید آمدهاند یا فرزندان و ورثه آنها دارند شغلشان را ادامه میدهند. به همین ترتیب خب برخی مشاغل هم تغییر کردهاند و جای خود را به کاسبیهای جدید دادهاند.»
شهرداری فکری برای ترافیک بکند
این ساکن محله عسکریه میگوید: «اینجا محلهای پررفتوآمد است و با توجه به شرایط بیمارستان که در حال توسعه است، ترافیک و شلوغی خودش را دارد و دیگر بیشتر به درد کسبوکار میخورد. در گذشته خانهها و مغازهها کنار هم بودند؛ ولی با توجه به مسئلهای که گفتم، برِ خیابان ارزش مسکونی ندارد و برای توسعه کارهای تجاری و ساخت مجتمعهای تجاریاداری مناسب است.»
او مهمترین مشکل محله را کمعرضبودن خیابان و ترافیک آن میداند و ادامه میدهد: «خیابان عسکریه همیشه محل رفتوآمد مردم بوده.
این محله بافت تجاری دارد و بیمارستان هم که جزو بهترین بیمارستانهای اصفهان است و همین موضوع باعث شده که از خود شهر و دیگر شهرها و حتی استانهای دیگر برای درمان به آن مراجعه کنند؛ اما به نسبت توسعه بیمارستان، شهرداری نتوانسته سرویس لازم را بدهد تا بار ترافیکی خیابان شکسته شود و این بزرگترین مشکل محله عسکریه است.»
