حالا و در شرایطی که تنها سه روز به آغاز محدودیتهای کرونایی، که بهتازگی از سوی ستاد ملی مقابله با کرونا وضع شده، زمان باقی مانده، نمکی با پروازی چندساعته خودش را به اصفهان رساند و در جلسهای مشترک با استاندار، رئیس دانشگاه علومپزشکی و جمع دیگری از اعضای ستاد استانی مقابله با کرونا در سالن اجتماعات دانشگاه علومپزشکی، که این روزها محلی برای تصمیمگیریهای اورژانسی و بحرانی است، شرکت کرد تا آژیر هشدار را به صدا درآورد و خطاب به مردم و همچنین برخی مسئولان که همچنان دست روی دست گذاشتهاند و درخصوص جولان این ویروس نامبارک چینی بیتفاوت هستند، اخطار دهد: «اگر غفلت کنیم، مرگهای چهاررقمی خواهیم داشت. اگر به این رقم برسیم دیگر نمیتوانیم مقاومت کنیم. غفلت در این مقطع از سوی مردم یا مدیران به معنای پرتابکردن آخرین تیر ترکش بر مدیریت بیماری است.» او، اما از لزوم تشدید محدودیتها و چگونگی آن در هفته پیش رو در استان اصفهان حرفی نزد. نمکی در طول این جلسه، که تعداد محدودی از خبرنگارها نیز بدون دعوت رسمی و بهصورت چراغ خاموش و البته بیشتر بهعنوان تماشاگر حضور داشتند و اجازه و مجال ِ پرسش و پاسخ از سکاندار بزرگترین ساختمان سلامت کشور را نیافتند، پشت تریبون نشست و به ایراد سخنانی در رابطه با بیماری کووید19 و دلایل فراگیری آن، پرداخت؛ حرفهایی که از زمان شیوع ویروس کرونا تا به اکنون بارها از سوی وزیری که این روزهای سخت کرونایی در سیبل انتقادها قرار دارد، در رسانهها منتشر شده و محتوای آن، هیچ مضمون تازهای را به همراه نداشت و تنها مخرج مشترک آن، این بود: «نباید به متخلفان رحم کنیم.» چراکه امروزه «قدرت سرایت ویروس ۱۰ برابر و ابتلا امروز به شکل خانوادگی شده است. در چنین شرایطی باید در اجرای پروتکلها قاطع باشید. هرگونه کتمان و گذشت به معنای تعرض به حقوق دیگر شهروندان است.» وزیر بهداشت، اما توضیح اضافهتری در این باره نداد که چرا تا به امروز با متخلفان، یعنی همانهایی که با بیتوجهی به پروتکلهای بهداشتی سلامت و جان دیگران را به خطر انداختهاند، برخورد جدی مطابق با آنچه او به آن اشاره میکند، صورت نگرفته است! نمکی، اما در لابهلای حرفهایش، گریزی هم به طرح گسترده بیماریابی بر مبنای محلهمحوری با آموزش زد و آن را بعد دیگری از مدیریت بیماری در روزهای آینده دانست: «طرح هر خانه یک پایگاه سلامت پیش از این ارائه شد. اعتقاد داشتیم مادران سفیر سلامت هستند. امیدواریم بتوانیم این طرح را تکمیل کنیم تا با داشتن سفیر سلامت در خانواده، آموزش خانوادهمحور داشته باشیم.» دورهمیهای خانوادگی که این روزها از آن به عنوان قاتل افراد نام برده و گفته میشود که 51 درصد از عوامل بیماری کووید19 را تشکیل میدهد، از دیگر محورهای سخنان وزیر بهداشت بود: «به همین علت، بیماریابی سریع باید با افزایش تستها محقق شود. از انجام ۲۵ هزار تست به ۴۰ هزار تست پی سی آر رسیدهایم. با کمک شرکتهای دانشبنیان کیت آنتی ژن تهیه شد که در ۲۰ دقیقه پاسخ تست را خواهد داد و متخصصان داخلی کیفیت آن را تأیید کردهاند.» آنطور که وزیر بهداشت گفته و خبرگزاری ایمنا آن را منتشر کرده است: «امروز ۱۰۰ هزار کیت تولید میشود و پیشبینی تولید ۱۷۰ هزار کیت در روز را داریم. امروز به عنوان یک روز تاریخی در تولید کیت ثبت شده است، تعداد تستها به روزی ۱۰۰ هزار و بیشتر میرسید. سامانه ردیابی الکترونیکی شناسایی مبتلایان نیز با کمک وزارت ارتباطات تهیه شده است.گام بعدی قرنطینه است. قرنطینه افراد بیمار در منزل برای افرادی که بضاعت قرنطینهشدن در منزل را دارند، انجام میشود. قرنطینه افراد بیبضاعت در مسافرخانهها و اقامتگاههای دستگاههای دولتی بوده و افراد سالم هم قرنطینه معکوس خواهند شد. افرادی که قرنطینه میشوند ردیابی خواهند شد. افراد سالم پرریسک که سن بالای ۶۵ دارند یا دارای بیماری زمینهای هستند، ۸۸ درصد از مرگها را شامل میشوند. این افراد را قرنطینه خواهیم کرد. باید برای جلوگیری از آلوده شدن این افراد برنامهریزی میکردیم؛ بنابراین سعی داریم خدمات درب منزل را به این افراد ارائه دهیم. درمان سرپایی نیز از جمله برنامههایی است که در این طرح ارائه شدهاست. باید توجه داشت که اگر بیمار مبتلا به کووید ۱۹ در روزهای ابتدایی درمان شود به روزهای حاد بیماری نخواهد رسید. این بیماری دو فاز دارد: در یکی از آن، ویروس در خون افزایش یافته و در فاز التهابی سیستم ایمنی به تخریب بدن میپردازد و با افزایش حجم ویروس، مریض گرفتارتر میشود؛ بنابراین لازم است در روزهای ابتدایی از گسترش ویروس در بدن جلوگیری کنیم.» او همچنین به فعالیت سامانه 4030 در خلال صحبتهایش اشاره کرد و گفت: «از کل اقدامات انجامشده، هدف قطع زنجیره شیوع ویروس که موجب آلودگی کمتر باشد، است؛ سپس کاهش بیماران سرپایی و بستری و کاهش مرگ و میر را داریم. این طرح با حمایت رئیس جمهور و مقام معظم رهبری تصویب شده و ابلاغ خواهد شد. اثرات این طرح تا یک ماه آینده مشهود خواهد بود.»
سلامت یا اقتصاد؟
سلامت یا اقتصاد؟ این پرسشی است که از ابتدای شیوع کرونا در کشور تا به الان مطرح شده و برخی نیز معتقدند که دولت بهدلیل مشکلات اقتصادی، سلامت را در اولویت دوم، یعنی پس از اقتصاد، قرار داده و همین موضوع هم باعث شده است تا آمار ابتلا و مرگ و میر ناشی از ویروس کرونا با افزایش چشمگیری روبهرو باشد؛ این درحالی است که نمکی در صحبتهایش با این موضوع مخالف است و میگوید که سلامت، همواره در اولویت اول قرار داشته است: «هیچ آفتی برای اقتصاد کشور از طولانیشدن دوره اپیدمی بدتر نیست که تمام دستاوردهای منطقه را زیر سوال میبرد. گردشگری زمانی که همه مردم منطقه آلوده باشند، بهبود نمییابد. نمیتوان درآمد گردشگری را به قیمت جان مردم کسب کرد. مقام معظم رهبری فرمودند بین مقوله سلامت، اقتصاد و امنیت، اولویت با مقوله سلامت است. در این طرح اعمال محدودیتها از شنبه اجرا خواهد شد. شهرها را به دستههای مختلف تقسیم کردیم. اگر شهری به ازای هر ۱۰۰ هزار نفر در روز ،چهار بیمار بستری با تست پی سی آر مثبت داشته باشد، در وضعیت زرد قرار دارد. متوسط بستری در بیمارستان در روزهای پیشین ۵,۵ روز بوده که امروز به ۹,۵ تا ۱۰ روز رسیده است، ۲۰ درصد افراد بستری نیز نیازمند بستری در آی سی یو هستند و فراهم کردن تخت برای این بیماران کار مشکلی است. اگر تعداد بیماران روزانه به ازای هر ۱۰۰ هزار نفر، شش نفر باشد، منطقه نارنجی خواهد بود و در شهر قرمز نیز این تعداد ۱۰ نفر خواهد بود. البته به ازای هر دو نفر تست پی سی آر مثبت، یک نفر نیز بیمار مبتلا به کرونا است که تست پی سی آر او منفی بوده، بنابراین تعداد بیماران ۱,۵ برابر موارد اعلام شده خواهد بود.صدها نفر از افاغنه بدون کارت رایگان درمان شدند. هیچ قومیتی در اولویت بستری نبود و نگذاشتیم بیماری پشت در بیمارستانها بماند. هیچ تبعیضی در نظام سلامت کشور اعمال نشد.زنجیره کرونا زمانی قطع میشود که شهرهای قرمز، زرد و نارنجی از محدودیتهایی تبعیت کنند تا علاوه بر قطع زنجیره به تابآوری نظام سلامت نیز کمک کنیم. در اصفهان روزانه ۱۳ تا ۱۵ پرستار به کرونا مبتلا میشوند. حتی یک روز هم نبوده که کادر سلامت فرصت استراحت داشته باشند.» آنطور که او ادامه داد: «ویروسی که امروز داریم، تفاوت زیادی با روزهای اول دارد. در کنار این مصیبت با کمبود منابع نیز مواجه شدیم، تعداد تستها و آزمایشگاهها افزایش یافت؛ اما همه اینها هزینه اضافه بر دوش ما تحمیل کرد. ماهها بود که حقوق کارمندان علوم پزشکی پرداخت نشده بود، اولین کشوری که برای حمایت از اقتصاد در کنار کرونا پروتکل نوشت، ایران بود. سایر کشورها از ما کپیبرداری کردند. در روزهای ابتدایی وزرای بهداشت بیش از ۶۰ کشور با ما تماس گرفتند تا راهکارهای ما را بدانند. ما به کمک اقتصاد آمدیم. میدانستیم در شرایط سخت تحریمهای ظالمانه باید اقتصاد را نیز مدیریت کنیم. عدم رعایت پروتکلها نیز یکی از مشکلاتی بود که با آن روبهرو بودیم.اولین جلسه بعد از کرونا با حضور مقام معظم رهبری تشکیل شد که سرفصلی در تاریخ جمهوری اسلامی و نظام سلامت بود. مصادیق تعیین محدودیتها در این جلسه بر عهده وزارت بهداشت گذاشته شد. وزارت بهداشت موظف به تهیه طرح محله محور بیماریابی شد و قرارگاهی برای اجرایی کردن مصوبات ستاد ملی مقابله با کرونا ایجاد شد. با توجه به تجربهای که در ابتدای شیوع بیماری کرونا و کنترل آن داشتیم، طرح غربالگری مشتمل بر چند بند اصلی برای محله محور کردن بیماریابی تهیه شد. اولین گام در این طرح، آموزش است. اگر مردم آگاه نشده و اقناع عمومی ایجاد نشود، نمیتوان بیماری را کنترل کرد. ما نظام پوشش بیمهای گسترده برای جبران کاهش درآمد مردم نداریم؛ گرچه دولت در اوج تنگدستی به دنبال تأمین منابع برای کمک به آسیبدیدگان از کرونا ست. »
روزهای سختی بود…
« برای یک فرمانده سختترین کار این است که حتی توانایی تهیه لباس برای سربازانش را نداشته باشد.»این جمله شاهبیت حرفهای نمکی است که به واسطه آن از محدودیتها و کمبودها در اوایل شیوع ویروس کرونا در کشور سخن به میان آورد: «روزهای سختی بود. رذلترین انسان در تاریخ مدیریت جهان، ایران را در بدترین شرایط قرار داده بود. ما از هر جای دنیا ماسک و لباس پزشکی تهیه میکردیم، ترامپ مانع رسیدن آنها به کشور میشد. یک قطره از خون شهید سردار سلیمانی اگر دامن ترامپ را بگیرد، تاوان بزرگی خواهد داد. در زمانی که کارکنان پزشکی ماسک و لباس بهداشتی نداشتند، فرماندهان ارشد سلامت به مریضها رسیدگی میکردند. در بدترین سال اقتصادی دولت و بدترین روزهای فقدان منابع در بانک مرکزی این بلا به جان کشور افتاد. در ۵۵ روز میزان مرگها به حدود ۳۰ نفر و میزان بستریها به یکپنجم رسید و تختها خالی شد. در چنین شرایطی شبکههای معاندی که ما را در مدیریت بیماری به سخره گرفته بودند، ناگهان با شیوع بیماری مواجه شدند و سیل درخواست ایرانیان برای بازگشت به کشور سرازیر شد. از واردکننده ماسک و شوینده و نیازمند دستگاه ونتیلاتور به تولیدکننده و صادرکننده آن تبدیل شدیم.در عرض دو هفته دوهزار تخت آی سی یو اضافه شد. این رکورد بیبدیل تاریخی بود. هدایت و حمایت مقام معظم رهبری مهمترین عامل مؤثر در به دست آوردن چنین موفقیتی بود.در بین رهبران سیاسی، اجتماعی و مذهبی جهان این حرکت بیمانند بود. ایشان پیغام دادند اگر کسی به این پروتکلها عمل نکند، گناه کرده است. رفتار ایشان برای مردم و علما هدایتگرانه بود. حمایتهای ایشان به واقع بیبدیل بود. نباید از ابراز علاقه و ارادت من به مقام معظم رهبری برداشت منفی انجام شود.در مرحله اول حماسه بزرگی رقم زدیم؛ اما پس از آن همانند جنگ احد تصور کردیم جنگ تمام شده است. بارها در آن روزها گفتم که از گوشههای زمین این بیماری در دقایق ۹۰ گل خواهیم خورد. از خوشباوری مردم سهمگینتر، خوشباوری من مسئول بود که تصور کردیم با رعایت پروتکلها ویروس را شکست دادهایم. با ویروسی پیچیده روبهرو هستیم.هرروز تغییر میکند و نمیدانیم تا کی و کجا و تا چه حد باید با آن کنار بیاییم. باید تاریخ حماسه مدیریت بیماری کرونا را در کشور برای نسلهای آینده منعکس کنیم. هر کشوری ممکن است در هر ۱۵۰ سال یک بار چنین پدیدهای را از سر بگذراند. نگارش این حماسه الزامی است. نسلهای آینده باید بدانند پدران آنها در ظالمانهترین شرایط و بستن همه راهها چگونه از این شرایط عبور کردند. شهدای مدافع سلامت، مظلومانهترین شهدای این سرزمین بودهاند. من سعی میکنم آتشها را در درون نگه دارم. در این روزهای سخت غمانگیز تلاش میکنم سرپا بمانم تا روحیه سربازان سلامت را حفظ کنم. با تکتک شهدای سلامت یک بار مرده و زنده شدم و با داغ هر کدام از این خانوادهها آتش گرفتم؛ زیرا این افراد بسیار مظلوم بودند.» وزیر بهداشت بخش دیگری از سخنانش را به تقدیر از ستاد مقابله با کرونا در اصفهان اختصاص داد و گفت: «من به عنوان کوچکترین سرباز نظام و ولایت و دولت جمهوری اسلامی از زحمات ستاد استانی مقابله با کرونا که یکی از بهترین و موفقترین ستادها بوده است، تشکر میکنم. نمادی از همکاری و وفاق در بسیج استان اصفهان مشاهده کردم که در نظر داریم از آن برای کل کشور الگو بگیریم.»
پلمب یک هزار و ۳۸۹ واحد صنفی و فروشگاه
این نشست با سخنرانی عباس رضایی، استاندار اصفهان، ادامه یافت؛ شخص اول استان که اختیارات لازم برای تعطیلی کسب و کارها و مشاغل در وضعیت کرونایی به عهده اوست؛ هر چند در این جسله رضایی ترجیح داد، در رابطه با چند و چون تشدید محدودیتها در استان اصفهان و چگونگی آن از ابتدای آذرماه، سخنی به میان نیاورد و تنها به اعلام گزارش عملکردی در این روزها بسنده کند؛ عملکردی که البته تاکنون راهگشا نبوده و نتوانسته است از میزان مرگومیر و ابتلای اصفهانیها به کرونا جلوگیری کند. به گزارش ایرنا، رضایی گفت: «سازندگان و تولیدکنندگان این استان با شروع همهگیری کووید١٩ فعالیت چندبرابری آغاز کردند و ظرفیت تولید مواد بهداشتی و حتی دستگاه های ساخت آن چند برابر بیشتر شده است.بر همین اساس دستگاه تولید ماسک در این خطه ساخته می شود که می تواند به کمک سایر کشور بیاید.در روزهای آغازین شیوع ویروس، فقط ۳۵ هزار عدد ماسک روزانه در استان تولید میشد؛ اما اکنون این رقم به شش میلیون عدد رسیده است؛ همچنین در اسفند ۹۸ روزانه ۱۰ هزار لیتر از این مایع در استان استحصال میشد که این میزان اکنون دو برابر شده و به ۲۰ هزار لیتر در روز رسیده است.» او در ادامه به حمایت از مجموعههای تولیدی مواد و لوازم بهداشتی مرتبط با کرونا در ماههای اخیر اشاره کرد و افزود: «۳۰۰ میلیارد تومان تسهیلات سرمایه در گردش برای چنین واحدهایی تخصیص یافت و اجازه ندادیم حتی یک واحد تولیدی مرتبط با اقلام بهداشتی بهخاطر مشکلات مالی تعطیل شود. ۶۵ میلیارد تومان تسهیلات بانکی برای افراد کمبضاعت اختصاص یافت تا با شرایط بدتر اقتصادی مواجه نشوند؛ همچنین کارخانههای بزرگ صنعتی استان مانند مجتمع فولاد مبارکه، ذوبآهن و دیگر مجموعههای صنعتی در راه غلبه بر کووید۱۹ فعالیت چشمگیری داشتند. این واحدها نقش شایانی در تهیه و توزیع اکسیژن بیمارستانها و مراکز درمانی داشتند.علاوه بر این، در این مدت پنج هزار و ۱۰۵ جریمه ۵۰۰ هزار تومانی برای خودروهایی که بهرغم اعلام محدودیت تردد، تخلف کردند در نظر گرفته شد و یک هزار و ۳۸۹ واحد صنفی و فروشگاه به دلیل اقدامات مخالف با موازین بهداشتی و پیشگیرانه پلمب شدند.»
رصد وضعیت دانشآموزان
طاهره چنگیز، رئیس دانشگاه علوم پزشکی نیز از دیگر سخنرانان این جلسه بود؛ فردی که معتقد است در اصفهان پیک دوم و سوم کرونا نداشتهایم؛ بیماری پیوسته بوده و باعث خستگی و فرسودگی کادر درمان شده است. اینگونه که ایسنا گزارش داده، چنگیز گفته است: «تاکنون ۲۷۶ هزار تست انجام شده است. از ابتدا تمام تستهای بخش خصوصی را هم در گزارشها وارد کردهایم. تعداد فوتی های مثبت در استان تاکنون سه هزار و ۹۰ نفر بوده که در کل 3درصد جمعیت مبتلایان است. 48 درصد موارد در بیمارستانهای خصوصی است. تمام موارد مثبت از ابتدا به معاونت بهداشتی گزارش و ثبت شد. ۱۸ هزار نمونه در هفته داریم که با پروتکل جدید افزایش می یابد و اگر تست های سریع اضافه شود، این روند تسریع خواهد شد. علاوه براین، موارد مثبت سرپایی بیشتر شده و نمودار هفتگی موارد مثبت رو به افزایش است. نسبت تستهای مثبت از شهریور به بعد بیش از ۵۰ درصد مثبت بوده است. قبلا تنها علامت دار ها را آزمایش میکردیم و اکنون بدون علامتها هم بررسی میشوند.موارد بستری نیز بین دو هزار و ۱۰۰ تا دو هزار در نوسان است. » او ادامه داد: «در شهرستان اصفهان آنچه خستهکننده شده شیب ملایم بیماری است. خمینیشهر، فلاورجان، لنجان و سمیرم پیک های شدید داشتند. نائین و نطنز باوجود اینکه آرام شده بود، اکنون رو به افزایش است. در نطنز و اردستان به دلیل میانگین سنی بالا نگران فوتیها هستیم، آمار در گلپایگان و دهاقان رو به افزایش بوده و وضعیت فریدن فعلا آرام است. در مبارکه شرایط خوب کنترل شد؛ اما اکنون روند افزایشی داشته است. شهرضا پیک بلندی داشتیم که هنوز درگیر هستیم. آمار در خوانسار و شاهینشهر افزایش یافته و خور با چند مورد بیماری مواجه است. فریدونشهر نیز فعلا آرام است.»
