ابتلا به بیماریها به عواملی نظیر قدرت بیماریزایی و نحوه انتقال عامل بیماریزا در بیماریهای مسری، قدرت دفاعی و سیستم ایمنی میزبان بستگی دارد. سیستم ایمنی بدن با دو مکانیسم ذاتی و اکتسابی عهدهدار تمایز عوامل بیگانه بوده و مسئولیت پیشگیری و مدیریت بیماریها را به عهده دارد. در مکتب طب ایرانی، پیشگیری نسبت به درمان بیماریها در اولویت است. از این رو با بهکارگیری توصیههای طب ایرانی در زمینه سبک زندگی، میتوان به حفظ و افزایش مقاومت بدن و روان افرد در مواجهه با بیماری کمک کرد. سلامتی نیز همچون بیماری از منظر طب ایرانی، اسباب و عللی دارد که تحت عنوان شش اصل ضروری طبقهبندی میشود.
آب و هوا
برای حفظ سلامتی به افراد توصیه میشود در معرض مستقیم هوای سرد بهویژه در فصول پاییز و زمستان قرار نگرفته و در عین حال تهویه هوایی مناسبی را در محل کار و خانه خود برقرار کنند. از طرف دیگر بهکارگیری رایــحههــایی که حـــاوی ترکـــیبــات ضدالتهاب و تقویتکننده سیستم ایمنی هستند، هم میتواند مؤثر واقع شود.
تغذیه
سادهترین روش تغذیهای برای حفظ سلامتی، کاهش کالری مصرفی روزانه است که سبب بهبود عملکرد ایمنی میشود. افزایش وعدههای غذایی و کاهش حجم هر وعده نیز تأثیرگذار است. توجه به این نکته ضروری است که در عین حال، از تحمل گرسنگی و تشنگی نیز باید پرهیز شود. استفاده متعادل از مایعات بسیار ضروری بوده و برای سنجش میزان نیاز به مایعات بدن میتوان از وجود یا عدم وجود عطش کمک گرفت. گنجاندن مواد غذایی زودهضم در رژیم غذایی و کاهش مصرف مواد غذایی دیرهضم و غذاهای مانده و سرخکردنی نیز اهمیت دارد. استفاده از آش و سوپ ساده سبزیجات بهویژه در ابتدای ابتلا به بیماریهای حاد مفید بوده و به بدن فرصت و قدرت مقابله با عامل بیماریزا را میدهد. توصیه میشود از چند نوع غذای متفاوت در یک وعده غذایی استفاده نشود. همینطور از بوییدن و خوردن میوههای معطر مانند به و سیب نیز باید بهره برد.
ورزش و استراحت
در فعالیت و ورزش، به رعایت جنبه تعادل توصیه شده و از ورزش شدید و خســتهکننده یا کـــمتـــحرکــی باید اجتناب کرد. خودداری از ورزشهای دســـتــهجـــمعی در شــرایـــط شیـــوع بیماریهای مسری، استراحت کافی بهویژه در صورت ابتلا به بیماری از توصیههای مهم است.
احتباس و استفراغ
به نگاهداشت مواد ضروری و دفع مواد زائد در این مقوله تأکید میشود. جهت نگهداری مواد مورد نیاز بدن باید از مواردی چون خونگیری بدون ضرورت و تجویز پزشک اجتناب کرد.باید بدانید استفاده از ملین و رفع یبوست با تعدیل مواد غذایی از اصول مهم برای دفع مواد زائد بدن است. حمام کردن، شستوشوی دهان و بینی از سایر روشهای دفع مواد زائد هستند.
خواب و بیداری
خواب از دو جنبه اهمیت دارد. طول مدت خواب باید با توجه به مزاج افراد تنظیم شود. رعایت تدابیر خواب از جمله اجتناب از دیر خوابیدن، خودداری از خوابیدن در روز، خوابیدن بلافاصله بعد از اتمام وعده غذایی بسیار مورد تأکید است.
بهداشت روان
روح و جسم انسان در هم تنیده است و تأثیر متقابل بر یکدیگر میگذارند. اعراض نفسانی یا احساسات انسان سریعترین تأثیر را بر او میگذارد؛ به گونهای که بلافاصله خشم افراد سبب تغییر رنگ در چهره آنها میشود.مدیریت احساسات، اجتناب از عادت به مرور خبر و اطلاعات ناگوار باید کنترل شود؛ زیرا ترس و اضطراب میتواند سبب ضعف سیستم ایمنی شود. از دیدگاه طب ایرانی بهکارگیری آنچه که سبب تقویت مغز و قلب میشود، در این خصوص مفید است. یکی از دستورات ساده، استفاده از عطرهای خوشبوی ترجیحا طبیعی مانند عطر گلاب در محیط خانه و مصرف فالوده سیب است که از سیب رنده شده، کمی عسل و با اضافه کردن گلاب و کمی زعفران تهیه میشود.
استفاده از گیاهان دارویی و داروهای گیاهی
مرحله دوم درمان در طب ایرانی را بعد از اصلاح سبک زندگی، استفاده از داروهای گیاهی در بر میگیرد. نکته جالب توجه این است که مصرف این موارد بسته به مزاج فرد، شغل او، فصل و مرحله بیماری و فاکتورهای دیگری متفاوت بوده و توصیه میشود زیر نظر متخصص این رشته انجام پذیرد.
