تقریبا همه افراد سوزش سر دل بهصورت احساس سوزش ناراحتکننده در سینه بعد از خوردن یک وعده غذایی سنگین را در مقطعی از زندگیشان تجربه کردهاند. در حالی که گاهی اوقات سوزش سردل چیز نگرانکنندهای به نظر نمیرسد اما سوزش سر دلی که بیش از یکبار در هفته رخ میدهد، شدیدتر میشود یا حتی شبها شما را از خواب بیدار میکند ممکن است نشاندهنده بیماری رفلاکس معده (GERD) باشد که در این شرایط مراجعه به پزشک توصیه میشود.درمان مناسب بیماری ریفلاکس معده همیشه با مراجعه به یک متخصص بهداشت و درمان برای به دست آوردن تشخیص دقیق شروع میشود. این مهم است که بفهمیم ریفلاکس مزمن به خودی خود بهتر نمیشود. داروهای بدون نسخه هم ممکن است در کوتاه مدت علائم را برطرف کنند، اما در صورت استفاده طولانی مدت میتوانند بیماری زمینهای را تحت پوشش قرار دهند.
درمان برای GERD ممکن است شامل داروهای توصیهشده توسط پزشک و برخی از تغییرات رژیم غذایی و شیوه زندگی باشد؛حتی ممکن است ترکیبی از رویکردهای مذکور و برخی از آزمون و خطاها لازم باشد. تغییر رژیم غذایی و شیوه زندگی اغلب با پرهیز آغاز میشود.
این موارد شامل عواملی است که میتواند علائم را تحریک یا بدتر کند.
نمونههایی از مواردی که میتوانید رژیم غذایی خود را کاهش داده یا از بین ببرید، عبارتاند از:غذاهای پرچرب؛ کافئین؛ شکلات؛پیازها، نعناع تند؛ نوشیدنیهای گازدار؛ الکل؛ مرکبات و محصولات گوجه فرنگی. رعایت رژیم غذایی مناسب و تغییرات سبک زندگی، مستلزم کشف مواردی است که برای شما بهتر است؛ از این رو همه محرکها و درمانها بر همه افراد به یک شکل تأثیر نمیگذارد.
بهخاطر داشته باشید که وقتی غذا میخورید ممکن است به همان اندازه آنچه میخورید، مهم باشد. یک ماده غذایی خاص که باعث رفلاکس هنگام سه تا چهار ساعت قبل از خواب میشود، ممکن است در اوایل روز بیضرر باشد.
خوردن درست برای GERD به معنای قطع تمام غذاهای مورد علاقه شما نیست. انجام فقط چند تغییر ساده در رژیم فعلی شما اغلب کافی است؛ در حالی که هیچ رژیم غذای اثبات شدهای برای این بیماری وجود ندارد.اما در کل غذاهای زیر ممکن است به شما در کاهش علائم یا جلوگیری از علائم کمک کند:
میوهها
در حالی که به احتمال زیاد از مرکبات و آب میوهها پرهیز میکنید، انواع میوههای غیر مرکبات مانند موز، خربزه، سیب و گلابی را انتخاب کنید.
سبزیجات
از میان طیف گستردهای از سبزیجات انتخاب کنید. از سسها یا مواد پر چربی یا مواد تحریککننده دیگر مانند گوجه فرنگی یا پیاز خودداری کنید.
پروتئین بدون چربی
تخممرغ: این موادغذایی حاوی پروتئین بالایی هستند؛ با این حال، اگر تخم مرغ برای شما مشکلی ایجاد کرده است، از سفیده استفاده کنید و از مصرف زرده با چربی بالاتر که احتمال بروز علائم آنها بیشتر است، خودداری کنید.
گوشت بدون چربی: وعدههای غذایی پر چرب و غذاهای سرخ شده تمایل به کاهش فشار اسفنکتر مری (LES) پایین و به تأخیر انداختن تخلیه معده دارند و خطر ریفلاکس را افزایش میدهند؛ بنابراین گوشتهای بدون چربی را که کبابی، طعمدار یا پخته شدهاند، انتخاب کنید.
کربوهیدراتهای پیچیده
جو دوسر، نان سبوسدار و برنج قهوهای منابع خوبی از کربوهیدراتهای پیچیده سالم هستند؛ در ضمن غلات سبوسدار و برنج قهوهای فیبر را به رژیم غذایی شما اضافه میکنند.
سیب زمینی و سایر سبزیجات ریشهای
اینها منابع عالی کربوهیدرات سالم و فیبر قابل هضم هستند؛ اما حتما در هنگام تهیه از افزودن پیاز و سیر خودداری کنید؛ زیرا این مواد تحریککننده رایج هستند.
چربیهای سالم
چربی نوعی ماده مغذی است؛ همچنین کالری بالایی دارد، اما بخشی ضروری از رژیم غذایی شماست. همه چربیها با هم برابر نیستند. از چربیهای اشباع شده (معمولا از گوشت و لبنیات) و چربی ترانس اجتناب و سعی کنید آنها را در حد اعتدال استفاده کرده یا چربیهای اشباع نشده از گیاهان یا ماهیها را جایگزین کنید. در ادامه چند مثال آورده شده است:
چربیهای غیر اشباع: نمونههای آن شامل روغنهایی مانند زیتون، کنجد، کلزا و آفتابگردان است. آووکادو، بادام زمینی، کره بادام زمینی و بسیاری از آجیلها و دانهها،چربیهای غیر اشباع دارند. نمونههای دیگر آن عبارتاند از: روغــنهــایـی مــاننــد گلرنگ، سویا،
ذرت، تخم کتان، گردو، سویا، توفو و ماهیهای چرب مانند ماهی قزلآلا.
سایر نکات مفید
آدامسجویدن: جویدن آدامس میتواند LES را شل کند، تولید بزاق را افزایش داده و میزان اسید موجود در مری را کاهش دهد.
از الکل خودداری کنید: الکل یک ماده تحریککننده شناخته شده است که میتواند LES را تضعیف کرده و علائم ریفلاکس را ایجاد کند.
در حین و بعد از غذا وضعیت درستی داشته باشید: در حین غذا خوردن بنشینید و حداقل به مدت دو ساعت بعد از غذا خوردن از دراز کشیدن اجتناب کنید.این نکته را هم بدانید که پیادهروی و کمی ایستادن بعد از غذا به هدایت آب معده در جهت درست کمک میکند. گفتنی است، خوردن غذا بلافاصله قبل از خواب، اسید معده را افزایش میدهد و هنگامی که دراز میکشید، توانایی LES برای جلوگیری از سفر به معده از مری کاهش مییابد.
به طور کلی، خوردن یک وعده غذایی کامل کمتر از سه یا چهار ساعت قبل از خواب برای مبتلایان به GERD توصیه نمیشود. خوردن درست برای GERD به معنای قطع تمام غذاهای مورد علاقه شما نیست. انجام فقط چند تغییر ساده در رژیم غذایی فعلی شما اغلب به اندازه کافی برای کاهش ناراحتیهای GERD کافی است.
