صفراوی مزاجها
افراد صفراویمزاج دارای بدنی کشیده و استخوان بندی قوی هستند. زبانشان زرد رنگ است، پی و گوشت دستشان زیاد نیست اما حکایت از ضعف هم ندارد. این افراد عصبی و تندمزاجاند، هنگام نشستن علامتهایی از بیقراری مانند تکان در پاهایشان دارند. مزه دهنشان تند و تلخ است. نبضشان تند و تیز است. حرارت بدنشان بالاست. رنگ زرد سایهای در گوشه چشمانشان هست. اگر صفرا در بدن آنها از حالت طبیعی خارج شود، ممکن است هنگام خواب پاهایشان با علامت داغشدن، میزان صفرای رسوبی را نشان دهد. جوشهای قرمز توأم با خارش در پوستشان زیاد میزند و بیشتر از دیگر مزاجها دچار بیماری کهیر میشوند. رنگ ادرار و بوی آن و عرق تنشان هم تند و بوداراست. کمخواب هستند و وزنشان چندان افزایش پیدا نمیکند و زیاد دچارآبریزشهای فصلی میشوند.
بلغمی مزاجها
صاحبان مزاج بلغم صورتی رنگپریده یا کمرنگ هستند. سفیدی چشمهایشان بیشتر از سایر مزاجهاست. در صحبتکردن آرام حرف میزنند. بار زبانشان کمرنگ بوده و نبض آنان آرام و سست است.صاحبان آن در صورت غلبه مزاج بلغم بسیار تنبل و سست میشوند. گوشت تنشان شل و لخت است. رنگ صورت و بدنشان بیشتر بیرنگ و پریده میشود. عفونتهای پایین بدن بیشتر از دیگران به سراغشان میآید. کندذهن و سرعت انتقال مفاهیم در مغزشان کم است، فراموشی دارند و حرکاتشان آرام و از روی بیحالی است. کمخون هستند و دست و پایشان سرد است، نبضشان سست میزند.برخی از آنان بسیار چاق میشوند اما این چاقی از نوع چربیهای اضافی است که در بدنشان مینشیند. تشنگی آنان کم است. از خوردن سردی زود دست و پایشان سست شده و آب دهانشان زیاد میشود. از گرما خوششان میآید و از سرما گریزاناند. فشارخون معمولا ندارند و اگر دچار سکته مغزی شوند، درون مویرگ موجب انسداد میشود. بیماریهای نزلهای از مغز در این تیپ مزاجی زیاد مشاهده میشود. همچنین مستعد بالا رفتن چربی تریگلیسیرید در خون هستند و چربی کلسترول، خونشان را کمتر درگیر میکند.
سوداوی مزاجها
سوداوی مزاجها پوستشان یا تیره رنگ است یا آنکه سفید و خشک است و به نور آفتاب بسیار حساس هستند. بافت دستهایشان سفت است و صورتشان به نور آفتاب و گرما حساس است و کک مک میزند و نوعی قرمزی توأم با خشکی و حساسیت در صورت و رنگ گونههایشان مشاهده میشود. سفیدی چشمشان با رنگ آبی و سربی اختلاط دارد. پاشنههای پاهایشان زود ترک میخورد. انسداد عروقی در آنها بیشتر از دیگر مزاجهاست. مدام از غشرفتن و خواب رفتن و سرد شدن ساق پاهایشان شکایت دارند. سر انگشتان دست و پاهایشان سرد میشود. دچار کمخونی و بی اشتهایی و تهوع میشوند. اضطراب و دلهره مدام آزارشان میدهد.گاه بسیار چاق و گاه بسیار لاغر میشوند. اشتهای نامرتب و ریزه خواری دائم و به اصطلاح نوکزدن به غذا دارند. بسیار رؤیایی و زودرنج و عاشق پیشه هستند و گاه نفرت را به جای عشق به سرعت عوض میکنند. به اگزما و زخمهای حساسیتی توأم با خارش زیاد دچار میشوند. انگشتان دستشان مرتب خشک شده و ترک میخورد و ناخنهایشان شکننده شده و ترک و خشکی برمیدارد. موهایشان ترد و شکننده میشود، داخل بدنشان لرزهای داخلی دارند.
دموی مزاجها
صورت پر گوشت و افروختگی رنگ صورت مایل به رنگ سرخ از نشانههای بارز مزاجهای دموی است. سفیدی چشم گویی با رگههای خونی رنگآمیزی شده است. با تسلط و در عین حال مهربانی حرف میزنند. نبض آنان محکم، بطئی و پر میزند. دستها و ساعد پهن ولی با گرما و نرمی همراه است و معمولا چاق هستند. بدنشان مرطوب و گرم است و مزه دهانشان به شیرینی میزند. خوشخواب هستند. بیشتر در قسمتهای بالای بدن در مزاج دموی که گرم و مرطوب است، بیماریهای عفونی و تب شکل میگیرد. مانند دیفتری و چرک گلو و غیره! سردردهای میگرنی زیاد میگیرند و زکام در آنها بیشتر است. رنگ خوابهایی که میبینند بیشتر قرمز است. جوش های بدنشان اکثرا چرکین و دمل ساز میشود. بیشتر از دیگران هنگام مسواکزدن از لثههایشان خون میآید. در سرشان احساس سنگینی دارند. معمولا با داشتن غلبه خون دچار بیماری فشار خون میشوند و در این حال خونریزی از بینی پیدا میکنند. نباید جلوی خونریزی آنان را گرفت چون ممکن است در اثر بندآوردن خونریزی دچار سکته شوند. بواسیر و خونریزی از مقعد در افرادی که غلبه خون دارند همراه با رسوب مواد سوداوی نسبت به مزاجهای دیگر نیز بیشتر است .
