مهاجربودن به طور بالقوه فرد را با شکلهای متنوع و گاه پیچیدهای از نابرابری و تبعیض روبهرو میسازد. از تبعیض نژادی بر پایه صورت، لهجه و زبان تا تبعیض سیستماتیک که در عین پنهان بودن گاه میتواند مخربتر باشد. براساس گزارشی که توسط سازمان ملل (دفتر آسیا و اقیانوسیه) منتشر شده است، زنان مهاجر شاغل در بخشهای ضروری علاوه بر کشور مقصد، در خانه (کشور مبدأ) هم به کرّات با این اتهام روبهرو شدهاند که دلیل انتشار این بیماری آنها هستند. گاهی حتی به همین دلیل با رفتارهای خشونتآمیز مواجه شدهاند. همچنین زنان مهاجر به دلیل آنکه جزو ارزانترین نیروهای کار به شمار میآیند در برخی کشورها، بدون درنظرگرفتن پروتکلهای بهداشتی در خط مقدم مبارزه با بیماری کرونا قرار گرفتهاند یا همچنان وادار شدهاند علیرغم قوانین در محل کار خود حاضر شده و در محیطی غیر بهداشتی به کارشان ادامه دهند. این شرایط ممکن است برای زنان پناهجو که به صورت غیرقانونی مشغول به کار هستند بیشتر از دیگر زنان صادق باشد. براساس آمار دفتر مهاجرت سازمان ملل تقریبا زنان مهاجر ۷۴درصد جمعیت شاغلان صنعت گردشگری و خدمات را شامل میشوند. این در حالی است که با شروع همهگیری تمامی فعالان صنعت گردشگری مجبور به ترک کار شده و تعداد چشمگیری ورشکست شدهاند.
در خانه هم زنان مهاجر شرایط پیچیدهتر وگاهی خطرناکتری را تجربه کردهاند.
ناآگاهی کافی از نهادهای حمایتی در هنگام مواجهه با خشونت خانگی و عدم دسترسی به خدمات پزشکی اضطراری در شرایط مواجهه با بیماریهای مربوط به زنان از جمله موقعیتهایی هستند که زنان مهاجر در یک سال گذشته تجربه کردهاند. موانع زبانی، روند طولانی ادغام با فرهنگ کشور مقصد و عدم آگاهی نسبت به قوانین میتواند زنان مهاجر را بیشتر از دیگر گروهها آسیبپذیر کند.
براساس گزارشی که دفتر آمار ملی بریتانیا بهتازگی منتشر کرده زنان و دختران بین ۱۴ تا ۲۴ سال نقش بیشتری از وظایف خانه را در مقایسه با مردان در گروه سنی مشابه به عهده داشتهاند. براساس این گزارش این زنان بودهاند که وقت بیشتری را صرف آشپزی، نظافت و رسیدگی به تحصیل کودکان کردهاند. در ایران زنان مهاجر افغانستانی نقش پررنگی در بخش خدمات ایفا میکنند. این زنان تلاش کردهاند همواره در کنار مردان فشار اقتصادی حاکم بر زندگی یک خانواده مهاجر را که ادغام در جامعه مقصد تا حدودی برایش غیر قابل دسترسی است کاهش بدهند. نبود نهادهای حمایتی باعث شده این زنان در تنگنای اقتصادی بیشتری نسبت به قبل قرار بگیرند و تجربههایی بیرحمانهتر از فقر داشته باشند.
این وضعیت در شرایطی که نهادها و سازمانهای مردم نهاد کمی برای پیگیری و رسیدگی به امور این افراد وجود دارد و اندک سمنهایی هم که رسیدگی میکنند یا با کمبود منابع مواجهاند یا گزارش میشود که ترجیح با ارائه خدمات به ایرانیان است، به نظر میرسد فشارها از قبل هم بیشتر شده باشد. به ویژه که با شیوع بیماری کرونا و به دلیل محدودیتهای ایجاد شده بسیاری از این زنان شغلهای موقت خود را هم از دست دادهاند.
زن، مهاجر، کرونا
در یک سالی که گذشت، زندگی هر روز صبحی که از خواب برخاستیم غیرقابل پیشبینیتر و سختتر از روز قبل بود. چه برای کسانی که کرونا را باور کردند و به محدودیتها تن دادند؛ چه برای کسانی که از اساس با وجود ویروسی همهگیر کنار نیامدند و به زندگی روزمره خود مثل گذشته ادامه دادند. اما این سختی و نامطمئنبودن برای همه به یک اندازه نبود. برای کادر درمان، سالمندان، خانوادههایی که عزیزی را از دست دادند و بیشمار افرادی که رکود اقتصادی ناشی از همهگیری توانست آسیبهای جدی به آنها وارد کند زندگی روی سختگیرانهتری به خودش گرفت. تجربه زنان اما در این یک سال تجربهای منحصر به فرد بود. در این نوشتار نگاهی خواهیم انداخت به زندگی زنان مهاجر دریک سالی که گذشت. از زنان مهاجر افغانستانی در ایران تا زنان مهاجر در آن سوی آبها.
-
اصفهان زیبا
اصفهان زیبا



