چالش‌های خرید واکسن در ایران

چنگیز با اشاره به اینکه واکسیناسیون صرفا اقدامی یکباره نیست، بیان کرد: این اقدام باید چندین بار تکرار شود. او تصریح کرد: منابع، گلوگاه واکسیناسیون کووید 19 در کشور به شمار می‌رفت. نقاط قوت بسیار خوبی در کشور در رابطه با منابع وجود دارد، ولی منبع اصلی که واکسن برای تزریق است، گلوگاه است.

انتقال پول؛ مشکل اصلی تأمین واکسن

به گفته چنگیز، یکی از مهم‌ترین مشکلات برای تأمین واکسن انتقال پول است؛ چرا که با اینکه منابع مالی برای خرید واکسن فراهم شد، اما برای انتقال پول مشکل داشتیم و از آن مهم‌تر بحث موجودی واکسن برای خرید بود. در گزارشی که اعلام شده ۸۵ درصد واکسن تولید‌شده در دنیا در هشت کشور درحال تزریق است و به خاطر همین مشکل کمبود واکسن در تمام دنیا وجود دارد؛ یعنی حتی اگر پول وجود داشته باشد، واکسنی برای خرید وجود ندارد؛ برای مثال، اسپوتینک در ماه، پنج‌میلیون دز تولید دارد، درحالی‌که این میزان تولید پاسخ‌گو نیست.
در رابطه با واکسن‌های چینی هم ملاحظاتی وجود دارد؛ چرا که داده‌های آن را در اختیار کشور قرار نمی‌دهند و به خاطر همین هم واکسن مورد تأیید برای استفاده عموم در کشور نیست.
او در ادامه با بیان اینکه این مشکلات سبب شده تا به سمت و سوی تولید واکسن داخلی پیش برویم، بیان کرد: این واکسن‌ها دو نوع هستند؛ واکسن‌هایی که به طور مستقیم در ایران تولید می‌شوند و واکسن‌هایی که به صورت مشترک با سایر کشورهای دیگر قرار است تولید شوند.
 یکی از نمونه‌های واکسن‌های تولید مشترک، واکسن سوبراناست که در حال طی کردن فاز سوم کارآزمایی بالینی در ایران و کوباست.
 اکتوور و شفا نیز دو شرکت ایرانی با اسپوتنیک و یک شرکت استرالیایی تفاهمی امضا کرده‌اند که واکسن‌های مورد تأیید آن‌ها را در ایران تولید کنند و از زیرساخت‌های موجود در ایران برای تولید این واکسن‌ها استفاده شود.
علاوه بر این، واکسن کووبرکت، رازی، فخرا و پاستور نیز از جمله واکسن‌های مستقلی هستند که در کشور در حال تولید هستند.

نیاز به 160 میلیون دز واکسن

به گفته چنگیز، کشور حداقل به ۱۶۰ میلیون دز واکسن نیاز دارد که ظرفیت تولید تا پایان سال هم به این زمان نمی‌رسد، پس در برخی موارد باید واکسن از خارج از کشور وارد شود، در عین حال که برخی شرکت‌های دانش بنیان درحال فعالیت هستند تا اقدامات لازم برای تولید واکسن را فراهم کنند پس مجبوریم درهای ورود واکسن را هم نبندیم.

مداخلات غیرفنی می تواند بر نامه واکسیناسیون را با مشکل مواجه کند

او در لابه‌لای سخنانش به چالش‌های پیش روی واکسیناسیون نیز اشاره کرد و آن را پیک‌های کرونا در دنیا دانست: به عنوان نمونه ایران از کوواکسین بهارات هند که جزو واکسن‌های خوب بود و توانستیم حجم قابل توجهی خریداری و پول آن را پرداخت کنیم و یک محموله از آن هم وارد کشور شد، اما پیک کرونا در هند اتفاق افتاد و خروج هر نوع واکسن از هند ممنوع شد؛بنابراین عملا تمام تعهدات خارجی معلق ماند. علاوه بر این، مداخلات غیرفنی نیز می‌تواند برنامه واکسیناسیون را با مشکل روبه‌رو کند؛ برای مثال، یکی از این مداخلات غیر فنی بحث ورود بخش خصوصی به واردات واکسن است. خرید و تأمین واکسن که مسئله کاملا فنی، تخصصی و سیاستی است، دست‌مایه این شد که عده‌ای در مذاکره با طرف خارجی برای خرید واکسن حتی قیمت را بالا ببرند و بخواهند رقیب دولت شوند.