بازار کاغذ در سالهای گذشته با شروع تحریمها رنگ آرامش را به خود ندید و واردکنندگان و توزیعکنندگان مدام با گرانی و کمبود عرضه دستوپنجه نرم میکردند.
بهای کاغذ تحریر و مقوا در ماههای گذشته نیز افزایش ۲۰ تا ۲۵ درصدی پیدا کرد.
درحال حاضر بیش از ۸۰درصد مواد اولیه مورد استفاده در صنعت چاپ از طریق واردات تأمین میشود و افزایش قیمت جهانی کاغذ موجب رشد بهای این کالا در کشور شده است.
از طرفی تصمیم مجلس برای جایگزینی ارز نیمایی به جای ارز چهار هزار و 200 تومانی بر جو روانی بازار اثرگذار بوده و اکنون کاغذ با قیمت بالاتری به فروش میرسد.
شاید انتشار خبر گرانی کاغذ برای بعضی از اقشار چندان مهم نباشد.
درمقابل صنعت چاپ یک صنعت پایه است و تمام بستهبندیهای محصولات عرضهشده در بازار توسط این صنعت تأمین میشود؛
بنابراین افزایش قیمت مواد اولیه در این صنعت رشد قیمت تمام شده همه کالای مصرفی را به دنبال دارد.
قیمت جهانی؛ عامل اول گرانی
قیمت جهانی کاغذ دی99 افزایش پیدا کرد و این امر به گرانی کاغذ در کشور منجر شد.
درواقع تولید کاغذ وابستگی زیادی به واردات دارد و رشد قیمتهای جهانی موجب افزایش بهای این کالای پرمصرف در داخل کشور میشود.
به گزارش ایسنا، بابک عابدینی، رئیس اتحادیه صادرکنندگان صنعت چاپ درباره تولید کاغذ تحریر و روزنامه توضیح داد:
«منابع جنگلی و آبی زیادی در کشور وجود ندارد که همه کاغذ تحریر مورد نیاز در داخل تأمین شود.
بنابراین برای تولید کاغذ تحریر باید مقدار زیادی پالپ به کشور وارد و آب موردنیاز آنها نیز تأمین شود.»
از این رو منابع لازم برای تولید کاغذ در کشور وجود ندارد؛ ولی بخشی از کاغذهای بازیافتی مثل مقوای به اصطلاح پشت طوسی در داخل کشور تولید میشوند.
در مجموع وابستگی صنعت کاغذ به واردات سبب شده قیمت انواع مقوا و کاغذ تحریر در کشور حدود ۲۰ تا ۲۵ درصد افزایش پیدا کند.
ارز؛ عامل دوم گرانی
رشد قیمت جهانی کاغذ بین 10 تا 15 درصد برآورد شد؛
ولی میزان افزایش بهای کاغذ در کشور 10درصد بیشتر یعنی معادل 20 تا 25 است که رئیس اتحادیه صادرکنندگان صنعت چاپ علت این موضوع را واردات و تأمین ارز عنوان کرد و گفت:
«خبر نگرانکننده این است که دولت تصمیم به افزایش نرخ ارز محاسباتی حقوق و عوارض گمرکی از چهار هزار و 200 تومانی به ارز نیمایی،
یعنی حدود ۲۵ هزار تومان دارد که افزایش قیمت شدید در نقطه فروش به مصرفکننده ایجاد خواهد کرد.»
بنابراین قیمت کاغذ با جایگزینی ارز چهار هزار و 200 تومانی به ارز نیمایی چند برابر بیشتر میشود؛
برای نمونه کاغذ A4 کپی مکس بسته 500 عددی که اکنون حدود 82 هزار تومان قیمت دارد،
در صورت اجرای این تصمیم با بهایی حدود 200 هزار تومان به فروش خواهد رسید.
شایعه؛ عامل سوم گرانی
بررسیها از واردات بیش از ۸۰درصد مواد اولیه مورد استفاده در صنعت چاپ حکایت دارد و با توجه به این وابستگی،
انتشار اخبار جایگزینی ارز نیمایی برای واردات به گرانی کاغذ در بازار دامن میزند؛
به عبارت دیگر، انتشار جزئیات تصمیم جدید دولت جهت واردات کاغذ، جو روانی نابسامانی در بازار ایجاد کرده است و توزیعکنندگان و خردهفروشان کاغذ را با بهایی بیشتر عرضه میکنند.
عابدینی در اینباره گفت: «با وجود اینکه هنوز مصوبه یادشده اجرا نشده، شایعه آن باعث ایجاد التهاب در بازار مواد اولیه شده است.
بنابراین اگر این مصوبه اجرا شود تولیدکنندگان و توزیعکنندگان مجبورند افزایش قیمت را بر قیمت تمامشده کالا لحاظ کنند.»
مشابه این اتفاق در بازارهای دیگر مانند لوازم خانگی و دخانیات نیز رخ داده
و اجرای مصوبه جایگزینی ارز نیمایی برای واردات مواد اولیه، افزایش قیمتها را به دنبال داشته است.
هرچند وزارت صنعت، معدن و تجارت در اردیبهشت سال جاری از اضافهکردن اصلاحیه یا متممی به قانون بودجه کشور در رابطه با حقوق ورودی خبر داد
تا بدینصورت سود بازرگانی کاهش یابد و میزان افزایش قیمت ناشی از بالا رفتن حقوق ورودی در پی اجرای مصوبه مجلس چندان زیاد نباشد.
باوجوداین، هنوز وزارت صمت اصلاحیه یا متممی به این مصوبه مجلس اضافه نکرده است و وضعیت مواد اولیه وارداتی کاغذ در هالهای از ابهام قرار دارد.
ولی انتشار چنین خبری که به عقیده کارشناسان به شایعه بیشتر شبیه است تا خبر، به خودی خودی باعث گرانی و کاهش عرضه کاغذ در بازار شده است.
رفع محدودیتهای کرونایی؛ عامل چهارم گرانی
اکنون تقاضا برای کاغذ در بازار به دلیل محدودیتهای کرونایی مانند آنلاینشدن مدارس، کاهش چاپ و انتشار کتب و… زیاد نیست؛
ولی به گفته رئیس اتحادیه صادرکنندگان صنعت چاپ در ماههای آینده
و بعد از خروج از محدودیتهای کرونایی کمبود کاغذ در بازار حس میشود و با رفع محدودیتها تقاضا افزایش پیدا میکند.
براساس گفته این مقام مسئول، موجودی کنونی کاغذ به اندازه کافی نیست و بازار کاغذ با مشکلات و التهاب جدید روبهرو خواهد شد.
