آمار بانک مرکزی و مرکز آمار کشور نشان میدهد نرخ تورم در طول سالهای گذشته همیشه براساس یک الگو حرکت میکند.
سه سال پایانی دولت دوم هر رئیسجمهور تورم اوج میگیرد و سال اول دولت بعدی نزولی میشود
و حالا با فرض اینکه این الگو در دولت بعدی نیز تکرار خواهد شد، تورم احتمالی سال 1401 در بدبینانهترین حالت 33.1% و در خوشبینی کامل به 16.1% میرسد.
اگرچه عواملی مانند مذاکراتسیاسی، تحریمها، اقتصاد جهانی و مسائلی شبیه به این نیز در نرخ تورم مؤثرند، ولی نمودارها از کاهش تورم در سال اول دولت رئیسی خبر میدهند.
با انتخابات ریاستجمهوری ایران در سالهای 68، 76، 84 و 92، رئیسجمهور جدیدی از میانه تابستان سکاندار اجرایی کشور شده است.
نرخ تورم در سال انتخابات متأثر از تصمیم هم دولت قدیم و هم دولت جدید است و اگرچه نرخ تورم در سال انتخابات بیشتر بر گردن دولت قدیم است،
ولی طی سالهای گذشته هیچکدام از دولتها زیر بار آن در سال انتخابات نمیرفتند.
ضمن اینکه تعدادی از کارشناسان آمارهای اقتصادی در سال انتخابات را دقیق نمیدانند
در نتیجه برای مقایسه تورم در دولتهای گذشته نرخ تورم در سه سال آخر هر دولت با سال اول دولت بعدی مقایسه شد.
تکرار الگوی تورم از 68 تا 1400
دادههای بانک مرکزی از نرخ سالانه تورم در طول 30 سال گذشته نشان میدهد سه سال آخر هر رئیس جمهور
نرخ تورم به شکل عجیبی افزایش پیدا میکند و بلافاصله با رویکار آمدن دولت بعدی تورم نزولی میشود.
بانک مرکزی سال 65 نرخ تورم را 23.7% اعلام کرد، در سال 66 به 27.7% و سال 67 به 28.9% رسید
ولی با شروع دولت سازندگی در سال 68 نرخ تورم با کاهش بیش از 10 درصدی به 17.4% و سپس در سال 69 تنها به 9% رسید
یعنی کاهش 19.9% در این مدت رقم خورد تا اینکه سه سال آخر دولت هاشمی رفسنجانی تورم به بالاتر از 30 درصد رسید.
سال 73 نرخ تورم 35.2% بود، یک سال بعد بانک مرکزی خبر از تورم 49.2% داد
ولی در سالهای 75 و 76 نرخ تورم به ترتیب برابر با 23.2% و 17.3% بود.
سال 76 با آغاز کار دولت اصلاحات تورم پس از شش سال کمتر از 20 درصد شد و در سال 77 برابر با 18.1% بود.
نرخ تورم در دولت اصلاحطلبان
با این حساب سال اول دولت خاتمی نرخ تورم نسبت به سال آخر دولت هاشمی رفسنجانی 5.1% کاهش پیدا کرد.
تورم در دولت اصلاحطلبان به بالاتر از 20% نرسید و سه سال آخر نیز با وجود رشد تورم ولی بالاترین نرخ در سال 81 برابر با 15.8% بود.
سال 82 و 83 نیز نرخ تورم به ترتیب 15.6% و 15.2% بود و در سال 84 به 10.4% رسید. سال 85 نخستین سال ریاستجمهوری احمدینژاد بود که نرخ تورم به 11.9% رسید.
نرخ تورم در سال اول دولت احمدینژاد نسبت به سال آخر دولت خاتمی نزدیک به 3.3% کاهش یافته بود،
ولی از سال دوم دولت پاکدستان روند صعودی جدیدی را آغاز کرد.
تورم در سال 86 پس از هفت سال به بالاتر از 16% برگشت و در سال 90 بالاتر از 21% بود. سال 91 تورم 30% را رد کرد و 92 برابر با 34.7% شد
ولی در سال اول دولت روحانی به 15.6% رسید. نرخ تورم در سال اول دولت تدبیر و امید نسبت به سال آخر دولت احمدینژاد 14.9% کاهش یافت. </p>
این الگو نشان میدهد تورم همیشه در سالهای پایانی هر رئیس جمهور افزایش پیدا میکند و سپس در سال ابتدایی دولت بعدی تورم
کاهشی خواهد شد.
تورم احتمالی در سال اول دولت رئیسی
جدول زیر نرخ تورم در سال اول هر دولت در مقایسه با سال آخر دولت قبلی بدون درنظرگرفتن سال انتخابات را نشان میدهد:
جدول نشان میدهد تورم در هر دولت جدید نسبت به دولت قبلی کاهش یافتهاست. کمترین کاهــــــش تورم 3.3% و بیشترین 19.9% است.
اگر نرخ تورم در سال 99 براساس گزارش مرکز آمار برابر با 36.4% باشد در سال 1401 یعنی نخستین سال دولت رئیسی، تورم میتواند بین 3.3% تا 19.9 % کاهش پیدا کند.
اگرچه کاهش نرخ تورم به عوامل زیادی بستگی دارد، ولی اگر آنچه در 32 سال گذشته اتفاق افتاده است بار دیگر تکرار شود، در سال 1401 باید منتظر نرخ تورم بین 16.5% تا 33.1% باشیم.
