نشانههای کمخونی
کمخونیهای خفیف، در مراحل اولیه علامتی ندارند، ولی بهتدریج عوارض مربوطه ظاهر میشود. اولین و مهمترین عارضه کمخونی، خستگی است. فعالیت حیاتی افرادی که هموگلوبین خون آنها پایین است، کاهش یافته و زود خسته میشوند.ضعف و رنگپریدگی، التهاب و سوزش زبان، زخم کناره دهان و شکنندگی ناخنها و همچنین سردرد و سرگیجه از عوارض بعدی کمخونی است. تمایل غیرطبیعی به خوردن مواد غیرغذایی مانند خوردن یخ، نشاسته خام یا برنج خام نیز از نشانههای کمخونی فقر آهن است. این مشکل در کودکان بیشتر دیده میشود. کودکانی که به خوردن خاک تمایل پیدا میکنند، به طور غیرمستقیم از کمخونی خود خبر میدهند. کودکان کمخون، اشتهای خود را به غذا از دست میدهند و مقاومتشان در برابر عوامل عفونی کاهش مییابد.
به طور خلاصــــــه، علائــــــم و عوارض کمخونی عبارتاند از:
رنگپریدگی پوست و زبان و نیز مخاط داخل لب و پلک چشمها، ضعف بنیه و خستگی زودرس، سرگیجه، بهخصوص به هنگام بلندشدن از زمین، بیحوصلگی، افسردگی و سایر اختلالات خلقی، سردرد، خواب رفتن و سوزنسوزن شدن دست و پاها، حالت تهوع، کاهش حافظه و توان یادگیری، تیرگی دور چشم، دست و پاهای سرد، ریزش مو و گودشدن روی ناخن (یا ناخن قاشقی که در کمخونیهای شدید دیده میشود)
البته ذکر علائم فوق به این معنا نیست که هر کس کمخونی دارد تمام علائم فوق را نشان میدهد و همچنین به این معنا هم نیست که اگر فردی بعضی علائم فوق را داشت، حتما کمخون است.
درمان
راهکار مقابله با کمخونی و کمک به تولید خون باکیفیت و خوب، استفاده از خونسازها یا از دید طب سنتی انجام تدابیری برای گرم و تری مزاج است و یا اینکه در مزاجهای خشک و دارای غلظت خون، روان و ترکردن بیشتر خون است تا غلظت خون کاهش یابد و مشکلات پاییزی از بین رود. اول از همه باید بدانید که خون صالح با تغذیه سالم، خواب نیکو و ورزش و تحرک خوب ایجاد میشود. این خون در حالی تولید میشود که بدن در وضعیت آرامش باشد و از اعراض نفسانی یا همان شرایط روحی و روانی نامناسب دور باشد و یا آنها را کنترل کند. پس در این شرایط، هضم را بهبود بخشید و غذاهای خونساز با هضم راحت میل کنید.
از جمله استفاده از گوشت گوسفند یا جایگزینهای گوشت قرمز برای افزایش خونسازی توصیه میشود. جایگزینهای گوشت شامل میوههای خشک بهخصوص مویز، سیب، گلابی، به، انجیر و آلو است که غنی از آهن و اسید فولیک هستند.
زرده تخم مرغ عسلی و آش حبوبات با اسفناج و زردچوبه و دارچین که با طعم ملس طبخ شده باشد، مفید است.
نصف استکان عرق یونجه را با یک لیوان شیره انگور مخلوط و روزی سه مرتبه (هر بار یک قاشق غذاخوری) میل کنید.
سبزی یونجه خرد شده با لیموترش تازه به عنوان چاشنی غذا یا عصرانه یک پیاله کوچک مصرف کنید.
یونجه، یک سبزی خوراکی است که به منزله گوهری گرانبهاست، ولی هیچکس به آن توجه ندارد، این سبزی خوراکی، دارای مزاج گرم و تر است. دارای آهن به اندازه دو برابر آهن موجود در اسفناج، کلسیم به مقدار سه برابر کلسیم شیر، ویتامین «ث» به اندازه چهار برابر شیره لیموترش است. همچنین سرشار از پروتئینهای مقوی، مغذی و خونساز از قبیل لیزین، فنیل آلانین، آسپارازین و سیستین است. بهطور کلی یونجه در تقویت عمومی بدن بینظیر و در رفع کمخونی بی بدیل است.
مربای هویج با عسل یا شیره انگور و نیز بادام و فندق بخورید که از خونسازهای عالی هستند.
خوردن انار باعث سلامت جریان خون شده و به دلیل برخورداری از مقادیر بالای آهن برای مبتلایان به کمخونی مؤثر است. همچنین مصرف این میوه پاییزی، تعداد هموگلوبینهای سالم را افزایش میدهد.
سایر موا غذایی خونساز عبارتاند از: شیره انگور، شیره توت، برگه زردآلو، مویز، کشمش، توت خشک، انجیر، بادام، پسته، جوانه ماش، جوانه گندم، سبوس برنج، نخودآب و …
اگر هر کدام از اینها در دسترس نبود، با خوب جویدن غذا و اصلاح هضم و مواردی که ذکر شد، میتوان از کم خونی پیشگیری کرد.



