از زمان شیوع کرونا در سال99 حدود هزار و 114 فقره پروانه کسبوکار مجازی صادر شده است. تعداد پروانههای صادرشده در زمستان99 از سایر فصلهای سال گذشته سبقت گرفته است. در بهار99 حدود 272 فقره کسبوکار، در تابستان 180 فقره، در پاییز 262 فقره و در زمستان 391 فقره کسبوکار مجازی صادر شده است. بر اساس آمار و ارقامی که از سوی اتحادیه کسبوکارهای مجازی در اختیار اصفهانزیبا قرار گرفته، بیشترین تعداد پروانههای صادرشده برای کسبوکارهای مجازی مختص پایتخت است. در سال گذشته 590 کسبوکار مجازی در تهران راهاندازی شده است. بعد از آن اصفهان دومین استانی است که بیشترین تعداد کسبوکارهای مجازی را به خود اختصاص داده است. در سال99 حدود 92 پروانه کسبوکار در اصفهان صادر شده است. بعد از اصفهان به ترتیب استانهای خراسان، فارس، البرز، مازندران، آذربایجان شرقی، آذربایجان غربی، خوزستان، قزوین، هرمزگان و گیلان قرار دارند. استانهای هرمزگان و گیلان کمترین تعداد کسبوکارهای مجازی را به خود اختصاص دادهاند. در سال گذشته بیشترین کسبوکارهای مجازی در سطح کشور از آن فروشگاههای بزرگ بوده است. در واقع 22/32درصد مجازیها فروشگاههای بزرگ بودند. بعد از آن، فروشندگان محصولات دیجیتال و لوازم برقی حضور فعالتری در فضای مجازی داشتهاند؛ تا جایی که 01/17درصد کسبوکارهای مجازی در سطح کشور از آن این رسته شغلی است. پس از آن، عرضهکنندگان خدمات وب و فناوری اطلاعات با 15/7درصد در جایگاه بعدی قرار گرفتهاند. فروشندگان محصولات آرایشی و بهداشتی و طبی نیز با 33/6درصد و فروشندگان ابزارآلات لوازم صنعتی با 52/5درصد در رتبههای بعدی رستههای شغلی قرار دارند که به ترتیب حضور فعالتری در فضای مجازی داشتهاند. کرونا باعث شد طی دو سال اخیر بیشتر مشاغل، فروش آنلاین و فعالیت در فضای مجازی را تجربه کنند. در این میان آقایان استقبال بیشتری از راهاندازی کسبوکار در فضای مجازی داشتهاند. در سال99 آقایان بیشتر به سمت راهاندازی کسبوکارهای مجازی رفتهاند؛ تا جایی که 91درصد کسبوکارهای مجازی به اسم آقایان به ثبت رسیده است. درواقع از 1114 فقره صادرشده برای کسبوکارهای مجازی، 1005 فقره برای آقایان و فقط 100 فقره برای بانوان به ثبت رسیده است. درواقع 9درصد افرادی که کسبوکارهای مجازی راهاندازی کردهاند، از بانوان بودهاند. بیشترین شکایتهایی که در سال99 از کسبوکارهای مجازی انجام شده برای عدم تأمین کالا بوده است. درواقع 21درصد شکایتها با عنوان تخلف «عدم تأمین کالا» برای مجازیها به ثبت رسیده است. 4/15درصد شکایتهای مردم از کسبوکارهای مجازی به خاطر تحویلندادن بهموقع کالا بوده است. 83/8درصد شکایتهای مردم از کسبوکارهای مجازی به خاطر گرانفروشی و 27/7درصد از شکایتها نیز بهخاطر پاسخگونبودن به نیازهای مصرفکنندگان بوده است. در شش ماه ابتدایی1400 حدود 649 فقره کسبوکار مجازی در سطح کشور صادر شده است. تهران همچنان صدرنشین استانها در تعداد صدور پروانههای کسبوکار مجازی است. در پایتخت 338 فقره کسبوکار مجازی صادر شده است. پس از آن، در اصفهان بیشترین کسبوکارهای مجازی صادر شده است. تعداد 59 فقره کسبوکار مجازی برای اصفهان است. پس از آن به ترتیب استانهای خراسان، فارس، البرز، آذربایجان شرقی، گیلان، مازندران، قم، خوزستان و آذربایجان غربی قرار دارند. در شش ماه ابتدایی سال، 86درصد آقایان کسبوکار مجازی راهاندازی کردهاند. در نیمه اول 1400 نیز بیشترین تعداد کسبوکارهای مجازی یعنی 4/26درصد از آن فروشگاههای بزرگ است. بعد از آن فروشندگان محصولات دیجیتال و لوازم برقی با 7/21درصد بیشترین تعداد کسبوکارهای مجازی را به خود اختصاص دادهاند. 9/6درصد کسبوکارهای مجازی نیز از آن فروشندگان آرایشی، بهداشتی و طبی است. فروشندگان طلا و زیورآلات در سال1400 حضور فعالتری در فضای مجازی داشتهاند؛ این در حالی است که در سال 99 تعداد آنها در لیست بیشترین رستههای مجازی دیده نمیشود. 6/6درصد کسبوکارهای مجازی از آن فروشندگان طلا و جواهر است. بعد از آن 8/5درصد کسبوکارهای مجازی برای رسته خردهفروشان موادغذایی و 1/5درصد کسبوکارهای مجازی برای رسته فروشندگان خدمات وب و فناوری اطلاعات است. 28درصد شکایتهای مردم از کسبوکارهای مجازی در نیمه نخست امسال به خاطر تحویلندادن بهموقع کالاهاست. 18درصد شکایتها به خاطر تأمین نکردن کالا و ارائه ندادن خدمت و 5/5درصد از شکایتها به خاطر عدم پاسخگویی به نارضایتی مصرفکنندگان است. در سال جاری همچنان آقایان حضور فعالتری برای راهاندازی کسبوکارهای مجازی داشتهاند؛ تا جایی که 559 نفر از تأسیسکنندگان کسبوکارهای مجازی یعنی 86درصد جنس مذکر و 90 نفر یعنی 14درصد جزو بانوان هستند.
اصفهان در رتبه دوم کاسبان مجازی کشور
از زمان شیوع کرونا تعداد کسبوکارهای مجازی در سطح کشور رشد داشته است. تعداد پروانههای صادرشده برای کسبوکارهای مجازی در سال 99 حدود هزار و 114 فقره و در شش ماه نخست سال1400 حدود 649 فقره برآورد شده است. در مجموع از زمان شیوع کرونا تاکنون، هزار و 763 فقره پرونده برای کسبوکارهای مجازی در کل کشور صادر شده است. در سال99 و نیمه نخست امسال، بیشترین تعداد کسبوکارهای مجازی در تهران راهاندازی شده و پس از آن اصفهان در جایگاه دومین استان از حیث فعالیت در کسبوکارهای مجازی قرار گرفته است. فروشگاههای بزرگ در سال99 همزمان با شیوع کووید19 و در نیمه نخست امسال حضور فعالتری در فضای مجازی داشتهاند. در سال 1400 فروشندگان طلا و جواهر نیز در لیست کسبوکارهای مجازی که بیشترین فقره پرونده برایشان صادر شده است، قرار گرفتهاند.
-
مینا ایزدی
دبیر گروه اقتصاد



