خانه‌تکانی ایمن

کنون زمان خانه تکانی رسیده است؛ اما اگر با رعایت نکته‌های ایمنی همراه نباشد، ممکن است شما را با دردسر مواجه کند، دردسری که سلامت تمام اعضای خانواده را تهدید می‌کند. کمردرد، گردن‌درد، مسمومیت، تنگی‌نفس، حساسیت پوستی و درد دست‌وپا از رایج‌ترین عوارض خانه‌تکانی‌های نادرست و غیرایمن است.  با رعایت برخی اصول ساده ایمنی می‌توان احتمال بروز این عوارض را به حداقل رساند. حال به این نکته‌ها با نظر مهندس لیلا رویگری، کارشناس مسئول واحد بهداشت محیط مرکز بهداشت شماره یک،  می‌پردازیم.

تاریخ انتشار: ۰۹:۴۹ - پنجشنبه ۱۲ اسفند ۱۴۰۰
مدت زمان مطالعه: 4 دقیقه

 مواظب اجسام سنگین و عضلات بدنتان باشید

بهتر است در موقع خانه‌تکانی از بلندکردن اجسام سنگین خودداری کنید؛ بدین منظور از دیگران کمک بگیرید تا دچار دیسک کمر یا عوارض ناشی از آن نشوید. در بلندکردن اجسام توجه داشته باشید که اصول ایمنی رعایت شود. هرچه اجسام به بدن نزدیک‌تر باشد و آهسته‌تر بلند شود، آسیب کمری کمتر است.
عامل کمردرد معمولا بلندکردن اسباب و اثاثیه سنگین منزل، حمل نادرست اجسام سنگین و حرکت ناگهانی در ناحیه کمر است. گرفتگی یا اسپاسم عضلانی هم از دیگر علل شایع کمردرد محسوب می‌شود.
در بیشتر موارد، مجموعه‌ای از فشارها و استرس‌های مختلف در طول زمان بر کمر تأثیر می‌گذارد که بر اثر وقوع یک رویداد خاص‌(مثل حرکت ناگهانی یا بلندکردن یک جسم سنگین در ایام خانه‌تکانی) باعث شروع یا تشدید درد می‌شود.
در طول خانه‌تکانی، تا جایی که برایتان مقدور است، از بلندکردن اسباب و اثاثیه سنگین منزل پرهیز کنید و به جای این کار، از شیوه‌های جایگزین مانند هل‌دادن یا کشیدن استفاده کنید.
قبل از بلندکردن یک جسم سنگین، دقیق مشخص کنید که آن را می‌خواهید کجا بگذارید و همیشه هنگام حمل جسم سنگین یادتان باشد که آن را نزدیک به بدنتان نگه‌دارید.
فقط اسباب و اثاثیه‌ای را بلند کنید که وزن مناسبی دارند. اگر نیاز به کمک داشتید، تعارف را کنار بگذارید و حتما از یک یا چند نفر کمک بگیرید.
از بلندکردن یک جسم سنگین و چرخیدن به‌طور هم‌زمان خودداری کنید. اگر هنگام حمل یک جسم سنگین نیاز به چرخیدن داشتید، یادتان باشد که از کمر نچرخید؛ روی پاهایتان بچرخید.
وقتی می‌خواهید جسم سنگینی را روی زمین بگذارید، به جای خم‌کردن کمر، زانوهایتان را خم کنید و جسم را روی زمین قرار دهید.
موقع بلندکردن یک جسم سنگین از روی زمین یا موقع جابه‌جا کردن آن، پشتتان را صاف نگه‌دارید و قوز نکنید؛ زانوهایتان را خم کنید و برای تحمل وزن آن جسم، به عضلات پایتان تکیه کنید. این کار موجب می‌شود فشار ناشی از جسم سنگین، به جای کمر، به مفصل ران شما منتقل شود و گرفتگی عضلانی و درد ناگهانی عضلات به‌خصوص کمردرد به سراغتان نیاید؛ درضمن موقع بلندکردن اجسام سنگین، بهتر است اول پاهایتان را به اندازه عرض شانه‌ها باز کنید؛ سپس جسم موردنظر را بلند کنید. این کار باعث حفظ تعادل بدن می‌شود.
هیچ‌وقت نباید اشیای سنگین را به‌طور ناگهانی و سریع از زمین بلند کنید و هرگز در حالی که جسمی را با یک دستتان بلند کرده‌اید، سعی نکنید با دست دیگرتان جسم سنگین دیگری را بلند کنید. اگر اصرار دارید هر دو جسم را به‌طور هم‌زمان حمل کنید، ابتدا باری را که در یک دستتان است، زمین بگذارید؛ سپس هر دو جسم را هم‌زمان با هم بلند کنید.
وقتی در حال تمیزکردن در و پنجره یا رنگ‌کردن دیوار هستید، برای دسترسی به نقاط دورتر، به جای اینکه دست خود را به آن سمت دراز کنید، از صندلی یا نردبان استفاده کنید.
‌وقتی در حال گردگیری یا تمیزکردن وان حمام هستید، به جای خم‌شدن بیش‌ازاندازه از ناحیه کمر، سعی کنید آرام بنشینید و کار موردنظرتان را انجام دهید.

در استفاده از شوینده‌ها دقت کنید

‌تنگی نفس، آلرژی و حمله آسم ازجمله اختلال‌هایی است که در اورژانس‌های این ایام، بیشتر از سایر روزهای سال، دیده می‌شود.
بسیاری از زنان خانه‌دار برای شست‌و‌شوی سرویس بهداشتی از مایع‌های شیمیایی نظیر انواع سفیدکننده و جوهرنمک استفاده می‌کنند و از آنجا که سرویس‌های بهداشتی معمولا در فضاهایی بسته و کوچک قرار دارند، قرارگرفتن در این فضاهای بسته برای مدتی طولانی ممکن است آسیب فراوانی به ریه‌های این افراد وارد کند. استفاده از این شوینده‌ها همچنین باعث تشدید بیماری در افراد مبتلا به بیماری‌های آسم و آلرژی می‌شود؛ ضمن اینکه بسیاری از مواد شوینده از اسیدیته استاندارد و مناسبی نیز برخوردار نیستند و ممکن است سبب تحریک چشم، پوست و ریه‌هایتان شوند.
با این اوصاف، از مصرف مواد شوینده در فضاهای بسته خودداری کنید. البته وجود هواکش و بازکردن در و پنجره نیز می‌تواند تا اندازه زیادی از بروز خطرهای احتمالی جلوگیری کند.
 توصیه می‌شود هنگام استفاده از شوینده‌های شیمیایی، حتما ماسک بزنید یا از دستمالی ضخیم روی دهان و بینی‌تان استفاده کنید.بخار متصاعدشده از ترکیب جوهرنمک و سفیدکننده بسیار خطرناک است؛ به‌ویژه برای چشم، پوست و ریه توصیه می‌شود از ترکیب این دو ماده خودداری کنید.
بهترین اقدام برای مسموم‌شده‌های ریوی، خارج‌کردن سریع فرد از محل سربسته و استفاده از هوای آزاد و تماس با اورژانس برای تجویز اکسیژن و مصرف داروهای ضدالتهابی است.
معمولا مواد شوینده دارای پی اچ استاندارد نیست و کار با آن‌ها باعث تحریک‌های پوستی می‌شود. بهتر است برای پیشگیری از آسیب به دست‌ها، از دستکش استفاده کرد و زیر دستکش لاستیکی، دستکش نخی به دست کرد.
‌مواد شوینده و سفید‌کننده را در دسترس کودکان قرار ندهید و خانه‌تکانی را در زمانی انجام دهید که کودکان نیستند یا آن‌ها را به محل دیگری منتقل کنید؛ چون یکی از مشکلاتی که خانه‌تکانی ایجاد می‌کند‌، ایجاد حادثه برای کودکان است.

سایر توصیه‌ها

‌اگر به مدت طولانی مشغول کار در منزل هستید، مرتب و در فواصل منظم استراحت کنید و تا جایی که برایتان مقدور است، به‌طور متناوب تغییر وضعیت دهید.
برای کاهش و پیشگیری از میزان حوادثی مانند سقوط از ارتفاع و شکستن دست و پا، بهتر است در هنگام نظافت پنجره‌ها و سقف‌ها
از نردبان‌های اصولی و استاندارد و چهارپایه‌هایی که سطح اتکای مناسبی دارند، استفاده شود. برای نظافت پنجره‌ها از بالا رفتن روی نرده یا لبه پنجره‌ها و قرنیز خودداری شود.
‌خانم‌ها در هنگام خانه‌تکانی از جمله افرادی هستند که فشار جسمی و روحی زیادی را تحمل می‌کنند؛ لذا توصیه می‌شود به جای شستن پرده‌ها و لباس‌ها و انجام فعالیت در یک زمان کوتاه، در چند روز این کارها را انجام دهند و از فشار به بدن خودداری کنند.
 برای رفع برق‌گرفتگی‌‌ ‌در هنگام شست‌وشو و تمیزکردن لوازم برقی مانند لوستر، چراغ روشنایی و مهتابی توصیه می‌شود برق منزل در آن مدت قطع شود.
‌در هنگام تمیزکردن اجاق گاز و وسایل گازسوز از قطع‌بودن جریان گاز مطمئن باشید و هنگام وصل مجدد تمام اتصال‌های مربوط به گاز، اعم از شهری و سیلندر گاز را با آب و صابون کنترل و حتی‌الامکان شیلنگ‌های فرسوده را تعویض کنید. حداکثر طول شیلنگ از 5/1 متر بیشتر در نظر گرفته نشود.
‌به جای استفاده از پارچه‌های تنظیف نا‌مناسب، از پارچه‌های میکروفیبر یا الکترو استاتیکی برای جمع‌کردن خاک استفاده کنید. جنس پارچه‌های مذکور طوری است که خاک به این پارچه‌ها می‌چسبد و خاک دوباره بلند نمی‌شود. بعد از گردگیری پارچه‌های تنظیف را بشویید و خشک کنید. بهتر است پارچه‌های تنظیف با آب سرد شسته شود؛ همچنین پارچه‌های تنظیف مرطوب بهتر از خشک است. بهتر است ابتدا خانه را با جارو برقی(با سر مخصوص) تمیز کنید و سپس به نظافت شیشه‌ها بپردازید.
هیچ‌گاه برای ازبین‌بردن لکه‌های لباس، از مایعات قابل اشتعال مثل بنزین و تینر، به خصوص در محیط بسته، استفاده نکنید؛ زیرا علاوه بر خطر انفجار و اشتعال، استنشاق بخار این‌گونه مایعات باعث کاهش هوشیاری و گاه بیهوش‌شدن فرد می‌شود.