پاکبانان نظافت مـعابــر، جــدارههــا و المانهای شــهـــر و سـامــاندهــی تابلوهای شهری را انجام میدهند و برای رنگآمیزی جداول خیابانها و نردههای میادین شهر نیز اقدامات لازم انجام میشود. شهرداری در روزهای پایانی سال اقدامات دیگری همچون رنگآمیزی دیوارهای شهر، لکهگیری آسفالت معابر، گلکاری بلوارها و میادین، جمعآوری نخالههای ساختمانی و نصب المانهای نمادین عید نوروز متناسب با فرهنگ و آیین مردم را نیز اجرا میکند. کاشت گلوگیاه یکی از موضوعهایی است که از دیرباز توسط ایرانیها برای آغاز سال نو اجرا میشده است. این اقدام در شهرها و خانهتکانی شهر در حوزه فضای سبز توسط مدیریت شهری انجام میشود و اصفهان نیز از این قاعده مستثنا نیست؛ بهطوریکه سازمان پارکها و فضای سبز شهرداری این کلانشهر برای آراستن و پیراستن شهر آستین بالا زده است. مجید عرفانمنش، مدیرعامل سازمان پارکها و فضای سبز شهرداری اصفهان، میگوید: با توجه به سنت دیرینه ایرانیان و فارسیزبانان جهان برای شروع خانهتکانی شهر در اسفند، اقدامات سازمان پارکها و فضای سبز و بسترسازی برای کاشت درختان و گیاهان بهعنوان ساکتترین، پرمنفعتترین، بیضررترین و آرامترین موجودات شهر، فراخور حال گونه گیاهی و به صورت تخصصی در مباحث شیمی خاک و بسـتــرســـازی کاشت از دی آغاز شده است. او ادامه میدهد: در فصل سرما و از اواخر آذر بر اساس تقویمهای سازمان هواشناسی و هماهنگی با بخش هواشناسی کشاورزی این سازمان، آبیاری شدید برای «یخاب زمستانه» بهعنوان یکی از روشهای مدیریت تلفیقی آفات انجام میشود. در حال حاضر مبارزه مکانیکی با آفات و بیماریها انجام شده است؛ همچنین مبارزه شیمیایی با آفات و بیماریهایی که به دلیل خشکسالی و کمآبی برای درختان بهوجود آمده، در حال انجام است. مدیرعامل سازمان پارکها و فضای سبز شهرداری اصفهان با بیان اینکه خسارت آفات حاصل از خشکسالی در فضای سبز شهر بسیار زیاد شده، اما هنوز از کنترل خارج نشده است، خاطرنشان میکند: یکی از مشکلات شهر اصفهان این است که بخشی از عرصههای فضای سبز در اختیار واحدهای نظامی، دانشگاه و بخش خصوصی قرار دارد؛ ازاینرو هنگام مبارزه بیولوژیک، شیمیایی و فیزیکی با آفات، امکان ورود به آن عرصهها را نداریم، به همین جهت اگر این بخشها در مبارزه با آفات تعلل کنند، کانون آلودگی در آن نقاط باقی میماند.
او با بیان اینکه خانهتکانی شهر در زمینه فضای سبز با رعایت مسائل تخصصی، از اواخر آذر آغاز شد، اضافه میکند: اقداماتی که مشقت زیادی دارد در حال پایان است و در ادامه نیز گلکاریهای سطح شهر آغاز خواهد شد. عرفانمنش تصریح میکند: دستورالعملهای لازم علاوه بر مناطق پانزدهگانه شهرداری، به سازمان میادین میوه و ترهبار و ساماندهی مشاغل شهری، آرامستان باغرضوان، طرح ساماندهی ناژوان و سازمان پایانههای مسافربری شهرداری نیز ارسال و جلسات توجیهی و جزئیات اقدامات لازم در عرصههای فضای سبز این مناطق مشخص شده است.
او با بیان اینکه خریدهای سازمان پارکها و فضای سبز برای نوروز رو به اتمام است و حدود ۳۰درصد نیاز گلوگیاه شهر اصفهان توسط این سازمان تأمین میشود، خاطرنشان میکند: با توجه به جلسات برگزارشده با انجمن تولیدکنندگان گلوگیاه، سعی داریم با تقسیم کار، طبق فرموده مقام معظم رهبری، برای رونق تولید و مانعزدایی از تولید، گام برداریم.
مدیرعامل سازمان پارکها و فضای سبز شهرداری اصفهان میگوید: در حوزه مدیریت گلوگیاه در استان اصفهان بینظمی داریم و متولی مرکزی ندارد که این تولیت باید در سازمان پارکها و فضای سبز مستقر شود؛ ازاینرو جلساتی با اتحادیه گلوگیاه و انجمن تولیدکنندگان گلوگیاه برگزار شده است تا به سمتی پیش رویم که سیاستگذاری کلان برای این حوزه در استان داشته باشیم.
کاشت پنج میلیون گلدان گل تا اردیبهشت سال آینده
عرفانمنش با بیان اینکه تا اردیبهشت سال آینده، حدود یک میلیون گلدان گل توسط سازمان پارکها در مناطق توزیع میشود، خاطرنشان میکند: در سطح شهر حدود پنج میلیون گلدان انواع گل تا پایان اردیبهشت کاشته خواهد شد.
او در خصوص آمار گلهایی که تا نوروز در شهر کاشته میشود، میگوید: با توجه به اینکه در مرحله خرید هستیم، نمیتوانیم آمار دقیقی در این زمینه اعلام کنیم. مدیرعامل سازمان پارکها و فضای سبز شهرداری اصفهان ادامه میدهد: برای مدیریت هزینهها به جمعبندی رسیدیم که برای کاشت در سطح شهر از گلهای فصلی به سمت گلهای دائمی حرکت کنیم و سعی کردیم در گلخانههای سازمان پارکها و فضای سبز بیشتر گلهای دائمی تولید کنیم. عرفانمنش اضافه میکند: طی صحبتهای اولیه با انجمن تولیدکنندگان گلوگیاه به این نتیجه رسیدیم که برای مدیریت هزینهها به سمت گلهای فصلی پیش رویم.
او با بیان اینکه سازمان پارکها و فضای سبز شهرداری اصفهان حدود ۱۲ هزار مترمربع گلخانههای تخصصی دارد، میافزاید: مرکز پژوهشی محمودآباد بهعنوان بانک ژنتیک گیاهی و مرکز جروکان نیز برای تولید گلوگیاه مورد نیاز شهر، دو گلخانه این سازمان هستند، در واقع به سمتی پیش میرویم که گلهای دائمی شهر توسط سازمان پارکها و فضای سبز شهرداری و گلهای فصلی توسط انجمن تولیدکنندگان گلوگیاه تأمین شود.
عرفانمنش با بیان اینکه در حال تقسیمبندی مناطق برای تولید یک یا چند گونه گیاهی توسط هر منطقه هستیم، تصریح میکند: بهعنوانمثال در صورت نیاز به نهال «اکالیپتوس» یکی از مناطق برای تولید این نهال اقدام کند و با جدا کردن سهم منطقه، سازمان پارکها نیز نیاز خود را برداشته و در سطح مناطق دیگر پخش کند؛ در صورت مبادلات مالی، مبلغ سود بین این منطقه و این سازمان تقسیم خواهد شد.
او با بیان اینکه با جایگزین کردن گیاهان دارویی با گلهای فصلی، میتوانیم از این گیاهان برداشت کنیم، خاطرنشان میکند: با توجه به وجود درختان زیتون در شهر، در حال برداشت از این درختان هستیم که برای فروش آن نیز اقدام میشود. برای تجارت چوب نیز با بخش خصوصی وارد مذاکره شدیم تا به سمت تولید چوبهای صنعتی حرکت کنیم.
مدیرعامل سازمان پارکها و فضای سبز شهرداری اصفهان میگوید: گونههای سریعالرشد برای تولید چوبهای صنعتی شناسایی شده و در نظر داریم به صورت چرخشی و چهار تا پنج ساله این گونهها کاشته شده و پس از تأثیر اکولوژیک لازم چوب آن به فروش برسد.
او ادامه مـیدهــد: بــرای احــداث گلخانههای تخصصی نیز در حال مذاکره هستیم تا با احداث این گلخانهها، مردم در کنار فضای باز بهعنوان پارکها، فضاهای گلخانهای را نیز تجربه کنند.
عرفانمنش میافزاید: احداث این گلخانهها در گذشته با احداث گلخانه گرمسیری در باغ گلها رقم خورد و در نظر داریم به همین شیوه عرصههایی را به صورت گلخانه به مردم معرفی کنیم؛ در منطقه8 تفاهمنامهای برای ایجاد یک گلخانه ژئودزیک در بوستان گلمحمدی امضا شده است که این گلخانه علاوه بر تولید گلوگیاه، محلی برای حضور مردم خواهد بود.
بازآفرینی و رویداد محور شدن باغ گلها
او با بیان اینکه یکی از اقداماتی که توسط سازمان پارکها و فضای سبز در حال انجام است، بازآفرینی باغ گلهاست، میگوید: با توجه به اینکه باغ گلها در سال ۱۳۷۵ افتتاح شد و از آن زمان تاکنون اقدامات زیربنایی کمی در آن انجام شده است، سن گونههای گیاهی آن بالا رفته و به مراقبتهای خاص نیاز دارند؛ یکی از درختان«سکویا» از بین رفت، ازاینرو به شدت از دیگر گونه باقیمانده این درخت محافظت میکنیم.
مدیرعامل سازمان پارکها و فضای سبز شهرداری اصفهان خاطرنشان میکند: با توجه به اینکه باغ گلها یک باغ ایرانی بوده و از مشخصههای باغهای ایرانی وجود آبنماست، به دلیل اینکه برای ساخت آبنمای باغ گلها از سرامیک غیرایرانی استفاده شده بود، با بررسی باغهای شاخص کشور همچون باغ فین کاشان و باغ شاهزاده کرمان، کاشی ایرانی و با رنگ خاص سفارش داده شد که در حال حاضر بازسازی آبنمای طولی باغ گلها رو به اتمام است.
او با بیان اینکه برای افزایش ساعتهای مراجعه شهروندان به باغ گلها، سیستم روشنایی آن اصلاح شد و شهروندان در ایام نوروز میتوانند تا پاسی از شب، اوقات خود را در این باغ سپری کنند، میافزاید: با همکاری معاونت فرهنگی شهرداری در حال تلاش برای رویداد محور شدن باغ گلها هستیم تا شهروندان تا چهار ساعت از زمان خود را در این باغ صرف کنند. عرفانمنش خاطرنشان میکند: در باغ گلها یک سکوی آبشار گل وجود دارد که امیدواریم بتوانیم با حضور گروههای هنری از این ظرفیت استفاده کنیم؛ وجود مکانی برای پذیرایی شهروندان نیز در این مجموعه ضرورت دارد و باید این مکان توسط بخش خصوصی ایجاد شود.
او با بیان اینکه برای اضافهکردن تابلوهای شناسایی به گلهای باغ گلها و حضور راهنما در ساعتهای خاص در این مجموعه در حال تلاش هستیم، میگوید: کاشت گلهای خاص و لوکس در این مجموعه باید انجام شود؛ زیرا در دیگر نقاط شهر گلهای مختلف کاشته شده است.
مدیرعامل سازمان پارکها و فضای سبز شهرداری اصفهان با بیان اینکه تنها رگههایی از باغشهر اصفهان باقیمانده است، خاطرنشان میکند: ما باید درختان کهنسال را از نظر موقعیت مکانی شناسایی کنیم تا بدانیم در کجا چه گیاهی داریم. در حال تکمیل نقشههای مکانمند فضای سبز هستیم و امیدواریم با همکاری واحد «جیآیاس» شهرداری مرکزی این نقشهها کامل شود.
او با بیان اینکه یکی از مشکلات اساسی سازمان پارکها و فضای سبز، بازنشستهشدن باغبانان قدیمی است بهطوریکه سرمایههای شهر در حوزه منابع انسانی از دست میرود و جایگزین نمیشود، میگوید: باید سازوکاری ایجاد کنیم که جوانان علاقهمند به باغبانی با همکاری باغبانان باتجربه، باغبانی را بیاموزند و تحویل و تحول در این حرفه اتفاق بیفتد.
وظیفه یا عشق؟
عرفانمنش با بیان اینکه از نظر اقتصادی یکهزار میلیارد تومان بودجه شهر در حوزه فضای سبز است و همه آن در سازمان پارکها رقم میخورد، میگوید: در حوزه فضای سبز به لحاظ منابع انسانی دچار خسران شدهایم که این هشدار جدی به مدیریت شهری اصفهان است و میتوان گفت که دیگر باغبان گلکار تقریبا در شهر نداریم؛ برخی از باغبانان تنها وظیفه خود را انجام میدهند و متأسفانه به گلکاری عشق نمیورزند.
او با بیان اینکه اغلب گلخانهداران در حال بازنشسته شدن هستند و بهرغم اینکه برای آنها کلاسهای آموزشی برگزار میکنیم، نیرویهای جدید با ادبیات گلخانهای آشنا نیستند، میگوید: در زمینه هرس درختان مشکلاتی در سطح کشور وجود دارد. در برخی از دانشگاهها اساتید هرس حضور دارند؛ اما مهم فرد باغبان است که باید هرس را انجام دهد. مدیرعامل سازمان پارکها و فضای سبز شهرداری اصفهان اضافه میکند: افراد بسیار کمی در زمینه هرسهای فرمدهی مانند درختان «سرو لاوسون» در میدان امام (ره) فعال هستند که بر مشکلات سازمان پارکها و فضای سبز میافزاید. او با بیان اینکه برای بحث تغذیه درختان کهنسال در حال فعالیت هستیم، ادامه میدهد: خیابان عباسآباد یکی از خیابانهایی است که تعداد زیادی درخت چنار با قدمتی حدود ۱۰۰ سال دارد؛ اما در حوزه شهرسازی اجازه ساخت شش طبقه داده میشود و به همین دلیل نور کافی به درختان کهنسال نمیرسد.
عرفانمنش با بیان اینکه پیشبینی میشود خیابان عباسآباد تا ۲۰ سال آینده حال و هوای مناسبی نداشته باشد، خاطرنشان میکند: بهرغم نگهداری تخصصی فضای سبز و برداشتهای مکانمبنا (جیآیاس)، در حوزه فرهنگسازی ضعیف عمل کردیم.
او ادامه میدهد: مردم فضای سبز را میشناسند، از آن بهرهبرداری میکنند و بخش زیادی از آنها همراه ما برای حفظ این عرصهها هستند؛ اما تعداد کمی خسارتهای زیادی به فضای سبز میزنند.
مدیرعامل سازمان پارکها و فضای سبز شهرداری اصفهان اضافه میکند: طبق قانون حفظ و گسترش فضای سبز شهرها و آییننامه حفظ و گسترش فضای سبز در شهرها، افرادی که به صورت عمدی به عرصههای فضای سبز آسیب بزنند در دادگاه محاکمه شده و جریمه میشوند. او میگوید: آماربرداری مکانمبنا تا پایان سال آینده به اتمام خواهد رسید. نگهداریهای تخصصی در زمینه حاصلخیزی خاک برای گونههای خاص مانند چنار اصفهان، سرو لاوسون و برگبو آغاز شده است؛ البته رفتار نامهربانانه شهرنشینان اصفهان که با روشهای مختلف به خشککردن درختان اقدام میکنند، تهدیدی برای صیانت از میراث سبز شهر به شمار میرود.
درختبانی جایگزین درختکاری
عرفانمنش با بیان اینکه مــقـــرر شد پویش «درخــــتبــانــــی» را جایگـزین «درخـــتکــاری» کــنـیـــم، میافـزاید: یکی از دلایلی که پویش درختبانی را اجرا کردیم این بود که برای حفظ داشتهها در زمینه عرصههای فضای سبز فرهنگسازی کنیم؛ اگر درختان توزیعشده برای طرحهای درختکاری درست مستقر شده بود تراکم تعداد درختان اصفهان مانند جنگلهای آمازون شده بود و میدانیم که این موضوع درست انجام نشده است.
او با بیان اینکه کمتر از ۱۰درصد درختان توزیعشده برای درختکاری مستقر شده است، میافزاید: با توجه به این موضوع، به دلایل دیگر همچون افت کیفیت درختانی که شهرداریها برای توزیع درخت خریداری میکنند به دلیل استفاده از خزانه، درختبانی را جایگزین درختکاری کردیم؛ حتی ممکن بود با این افت کیفیت درختانی که کاشته میشوند خشک شوند.
مدیرعامل سازمان پارکها و فضای سبز شهرداری اصفهان اضافه میکند: ما در سازمان پارکها و فضای سبز در نظر داریم درختکاری را به صورت هدفمند انجام دهیم که با درختبانی علاوه بر اینکه یک واژه جدید ساخته شد، فرهنگ توجه به فضای سبز موجود را زنده نگهداشتیم. او با بیان اینکه پویش درختبانی راهاندازی شده است تا بیش از سه میلیون و ۶۰۰ هزار اصله درخت را درختبانی کنیم، میگوید: در حال حرکت به سمتی هستیم که درختان کهنسال به مردم معرفی شده و درختبانی بهعنوان یک فرهنگ شهروندی در قالب رویدادهایی در مناطق پانزدهگانه و یک رویداد شاخص در ابتدای خیابان سپاه در مجاورت شهرداری مرکزی به شهروندان شناسانده شود. عرفان منش خاطرنشان میکند: استفاده از گلوگیاه آپارتمانی علاوه بر طراوت منزل، گاز «رادون» را که از مصالح ساختمانی متصاعد شده است و باعث میشود شهروندان از نظر روحی و روانی حال مناسبی نداشته باشند، دریافت کرده و خنثی میکند.
