تدابیر بهاری

بهار، فصل خوشایندی است؛ اما می‌تواند روی بدن انسان دگرگونی‌هایی ایجاد کند که هم مثبت و هم منفی است. برای برطرف‌کردن تغییرات منفی و به‌طورکلی تــدابیــر بــهــاری، دکتر مهدی فهیمی، متخصص طب سنتی، راهکارهایی ارائه می‌دهد که مطالعه آن توصیه می‌شود.

تاریخ انتشار: 16:07 - چهارشنبه 17 فروردین 1401
مدت زمان مطالعه: 3 دقیقه
با تغییر فصل، عمدتا دگرگونی‌هایی در بدن هر فرد ایجاد می‌شود. در بهار شیب افزایش حرارت به سمت تندشدن است که سبب بروز تغییراتی در بدن می‌شود.
 
احساس عطش
در این فصل با غلبه دم، عطش فرد به نوشیدنی‌های خنک افزایش می‌یابد؛ ولی از آب یخ که برای بدن ضرر دارد، استفاده نکنید و آب را با دمای معتدل یا گرم بنوشید.
تغییرات پوستی
افزایش غلبه دم و تری در بهار باعث حالت تعریق در پوست شده و گرمی، نرمی و لطافت پوست بیشتر می‌شود؛ اما یکی از اختلال‌های پوستی، اگزما است. کسانی که در بهار مشکل اگزما و خارش دارند، دو دسته هستند: یکی، گروهی که دارای پوست سرد و تیره‌اند و هم‌زمان اگزما هم دارند. برای این افراد زیادماندن در حمام (بیش از ۴۵ دقیقه) به‌خصوص حمام‌های سنتی، باعث بازگشت رطوبت به پوست می‌شود و درجه اگزما کاهش می‌یابد؛ همچنین استفاده موضعی از روغن بادام و روغن سیاه‌دانه کمک‌کننده است.گروه دیگر، افرادی هستند که بروز اگزما در آن‌ها همراه با قرمزی و التهاب و داغی پوست است. توصیه‌های زیر برای این گروه به‌کار می‌آید:حجامت‌کردن؛نوشیدن آب انار و آب‌زرشک؛استفاده موضعی از روغن‌های خنک‌کننده مثل روغن بنفشه و روغن‌های معتدل مثل بادام شیرین؛مصرف مسهل‌های صفرا و دم.از دیگر تغییرات پوستی در این فصل، بروز اگزما و ضایعات خارش‌دار در کودکان است. برای رفع این اختلال، پختن ۳۰۰ گرم کاهو در یک لیتر آب و شست‌وشوی بدن با آب آن در حمام مؤثر است؛ همچنین ماساژ با تفاله کاهو و روغن‌زیتون بر بدن تأثیر خوبی دارد.
احساس کسالت و بی‌حالی
در بسیاری از مواقع احساس کسلی و بی‌حالی در بهار مربوط به مشکلات مزاجی افراد است.افراد دارای مزاج سرد و تر (مزاج بلغمی) و افراد دارای مزاج گرم و تر (مزاج دموی) احساس خواب‌آلودگی بیشتری نسبت به سایر مزاج‌ها دارند؛ زیرا رطوبت و تری بدن موجب افزایش خواب می‌شود؛ همچنین خمیازه‌کشیدن و کش‌وقوس‌دادن به بدن که در بهار بیشتر از قبل تجربه می‌شود، به دلیل غلبه دم یا خون است. در این صورت بهتر است تنفس عمیق داشته باشید تا بتوانید بهتر با اختلال‌ها برخورد کنید.جالب است بدانید که اکسیژن بافتی، اصلی‌ترین عامل جوان‌ماندن است. در بهار حجم اکسیژن به‌شدت بالا می‌رود و لطافت هوا بالاست؛ بنابراین بهتر است از این فصل به‌خوبی بهره بگیرید و اکسیژن دریافت کنید.
یبوست
عامل بسیاری از بیماری‌ها، یبوست است. اگر شما دچار آن هستید، حال خوبی نخواهید داشت و جسم و روحتان درگیر خواهد شد؛ بنابراین با خوردن بیشتر غذاهای ملین، میوه و سبزی و نان و برنج سبوس‌دار از این بیماری پیشگیری کنید.
گرفتگی عضلانی
در فصل بهار و با گرم‌شدن هوا، بخارهای ناشی از بلغم که در زمستان رسوب کرده است، در بدن به حرکت درمی‌آید. قرارگرفتن این بخارها در بین عضلات و مفاصل باعث بروز گرفتگی‌های گذرا یا حتی شدید در عضلات خواهد شد.راه فرار از این اختلال، روغن‌مالی‌کردن بدن (هفته‌ای یک‌بار) با روغن‌های گرم یا قراردادن بادکش روی قسمت‌های درگیرِ درد است.با این شیوه، بخارها از بدن خارج می‌شود و دردهای عضلانی کاهش می‌یابد.
گرفتگی بینی
زمانی که بخارهای حاصل از کبد به سمت سر حرکت می‌کند، باعث بروز گرفتگی بینی می‌شود. این بخارها گذرا و غیرعفونی است و به التهاب در سینوس‌ها منجر می‌شود.در این مواقع، بسیاری از افراد اقدام به شست‌وشوی بینی جهت رفع التهاب می‌کنند؛ اما ازآنجایی‌که این کار را با شیوه اشتباه انجام می‌دهند، نه‌تنها تأثیری نمی‌بخشد، بلکه ضرر هم دارد.
بهتر است بدانید مواد باید از دهلیز بینی که آلوده‌ترین قسمت بینی است، رد شود؛ اما با شیوه غلط، آلودگی به سمت سینوس‌ها هدایت می‌شود و در این حالت، یک التهاب ساده به عفونت سینوسی تبدیل خواهد شد. یادتان باشد زمان شست‌وشوی بینی، نباید فشار منفی ایجاد کنید. محتوای شست‌وشودهنده را جلوی بینی نگه‌دارید و با نفس عمیق آن را به سمت بالا بکشید. روش صحیح این است که مواد شست‌وشودهنده را داخل قطره‌چکان بریزید و درعین‌حال که سر را بالا نگه‌داشته‌اید، آن را داخل بینی بچکانید؛ سپس اجازه دهید محلول مسیر خود را طی کند و نیروی ثقل مایع را به حرکت درآورد. روش دیگر این است که محلول را کف دست‌هایتان بریزید و بینی را به آن نزدیک کنید و سر را به سمت عقب، ملایم حرکت دهید.
تغییرات خلقی
در افرادی که دچار مشکلات ناشی از افزایش سودا هستند، گرم‌شدن هوا در بهار سبب حل‌شدن سودا در خون می‌شود؛ بدین ترتیب و به‌مرور حجم سودا در خون بالا می‌رود و ممکن است تغییرات خلقی ایجاد شود.در این شرایط استفاده از خوراکی‌هایی که می‌تواند دافع سودا باشد، بسیار کمک‌کننده است؛ مثلا غذاهایی که دارای سبزی‌های گرم و معطر هستند و ترش‌کردن غذا با آب‌غوره، آب‌نارنج یا سرکه می‌تواند سودا را از بدن دفع کند.
سایر توصیه‌ها
خوردن: در این فصل هوا رو به گرمی است. جرم‌هایی که در فصل سرد غلیظ شده‌اند، برای نرم‌شدنشان باید مایعات کافی و غذاهای رقیق و مناسب مثل کاهو و سکنجبین خورد؛ حتی اگر دارای مزاج بلغم هستید و در زمستان از مواد غذایی مثل کاهو منع شده‌اید، در این فصل به‌خاطر طبع آن که گرم است، می‌توان از کاهو با سکنجبین یا سرکه‌انگبین به‌وفور استفاده کرد.ضمنا در بهار، از مصرف غذاهای سنگین مثل برنج و نانِ فاقد سبوس و گوشت خودداری کنید و بیشتر میوه و سبزی بخورید.حرکت: فعالیت جسمانی در این فصل بسیار مهم است؛ تا حدی که به تعریق بینجامد. تعریق کمک مهمی به خروج مواد زائد از بدن می‌کند.خواب‌وبیداری: خواب کافی لازمه سلامت است؛ بنابراین سعی کنید به خواب یکدیگر احترام بگذارید؛ شب‌ها زودتر بخوابید و صبح‌ها زودتر بیدار
شوید.حجامت: امروزه با افزایش فشارخون، دیابت و… روبه‌رو هستیم که علت اصلی آن، پاکیزه‌نبودن سیستم درونی بدن است؛ در این صورت حجامت می‌تواند کمک مؤثری باشد.