اما در کنار این مزایای انکارناشدنی جنبههای گمراهکنندهای نیز در استفاده از فضای مجازی وجود دارد که شایسته توجه است. یکی از این جنبههای گمراهکننده و گاه فلجکننده، هجوم اطلاعات انبوه با امکان اظهارنظر گسترده کاربران در موضوعاتی است که گاه هیچ تخصصی در آن ندارند.البته مشورت و استفاده از نظر متخصصان در هر زمینه معقول و مطلوب است؛ ولی این مربوط به زمانهای است که تلفن همراه دست هرکسی نبود و سبزیفروش سرکوچه ما صفحه توصیههای اخلاقی عرفانی و اشعار ناب و مدیتیشن و یوگا و غیره با سیصدهزار فالوور و شهنار خانم همسایه کوچه بالایی صفحه آشپزی و رازهای زندگی با دویست هزار فالوور نداشت.امروزه در جامعه ما با فراگیری هر بحث، آحاد مردم هرروز کارشناس یک موضوع میشوند؛ یک روز متخصص محیطزیست، یک روز واکسن کرونا، روز بعد آبله میمونی، روز بعد جنگ اوکراین و غیره! البته در این بین فوتبالیستها، بازیگران و سلبریتیهایی هستند که بحمدالله در همه این موارد متخصص و صاحبنظر هستند.تصور دامنه گسترده برخی از این بحثهای تمامناشدنی و اظهارنظرهای کلافهکننده در خصوص سادهترین مسائل میتواند روشن کند که این بحثهای استادیومی چگونه میتواند بهجای مقصد فرضی روسیه شما را به ترکستان، قرقیزستان و حتی مغولستان ببرد.فرض کنید شما صفحه پرطرفداری دارید و تصمیم بگیرید بروید از مغازه سر کوچهتان ماست بخرید و در فضای مجازی آن را به بحث بین کاربران بگذارید.ممکن است از شدت نظرات متناقض دراینباره اصلا بیخیال خریدن ماست بشوید.نظرات ابرازشده از سوی کاربران میتواند از اظهارنظر درباره سردی و گرمی و مصلح ماست باشد تا قیمت ماست و تفاوت ماست سنتی و کارخانهای و غیره، تا مداخله برندهای لبنیات و فروشگاههای زنجیرهای مختلف در کمپین ذیل پست شما برای فروش محصول خودشان.گستره اظهارنظرهای احتمالی در مباحث روز جامعه که اغلب پیچیدهتر از مقوله خرید ماست از مغازه سر کوچه شماست، میتواند بسیار گستردهتر باشد؛ به نحوی که اصلا نتوان آن را جمعبندی کرد و فقط سبب پریشانی و «در این شب سیاهم گمگشت راه مقصود» شود. قرآن کریم به ما توصیه میکند که چیزی را که در خصوص آن علم نداری دنبال نکن. در توصیههای اخلاقی فرهنگ دینی ما نیز، درباره کنترل زبان و فضیلت سکوت حکیمانه زیاد صحبت شده است. مثلا سعدی باب چهارم گلستان را به این موضوع اختصاص داده و آن را «در فواید خاموشی» نامیده است.اگر به این توصیهها در خصوص کنترل زبان توجه کنیم، شهوت اظهارنظر در هر موضوع و خودمتخصصپنداری در همه مقولات عالم کمی مهار شده و بلانسبت شما، وراجیهای بیهوده کمتر میشود.البته باید کنترل دست و انگشتان نیز را به مقوله کنترل زبان در اخلاق فضای مجازی اضافه کرد. چون اغلب پیامها در فضای مجازی با انگشتان تایپ و ارسال میشود!
ماست را از اصغرآقا بخریم یا روسیه؟
بر همگان واضح و مبرهن است که با استفاده از فضای مجازی، اطلاعات گستردهای در اختیار همان همگان قرار میگیرد. ارتباط با دیگران در هرجای دنیا به سهولت برقرار میشود و دهها مزیت ریز و درشت دیگر که میتوان بر همین سیاق بیان کرد.
-
اصفهان زیبا
اصفهان زیبا
