وقتی معاویه تصمیم گرفت برای ولایتعهدی پسرش، یزید بیعت بگیرد، صد هزار درهم برای جعده (همسر امام) فرستاد تا امام را مسموم کند. گفتهاند امام حسن(ع) ۴۰ روز پس از مسموم شدن به شهادت رسید.در وقوع شهادت سبطاکبر پیامبر(ص)، امام مجتبی(ع) در ماه صفر، بین علمای شیعه اختلافی نیست؛ ولی سهقول معروف در اینباره وجود دارد.
قول اول: (آخر ماه صفر)
روز آخر ماه صفر که قائل آن شیخ کلینی (قدسسره) است و لازم به ذکر است که این قول را تنها ایشان ذکر کرده و قول منفردی است، که با تمام وجاهت و بزرگی او، هیچیک از علمای شیعه تا این زمان از او تبعیت نکردهاند (لذا از بررسی این قول صرفنظر میکنیم).
قول دوم: (28 صفر)
اولین قائل آن شیخمفید «قدسسره» در کتاب «مسار الشیعه» است؛ این در حالی است که خود شیخمفید در کتاب دیگرش بهنام «الارشاد» از ذکر این روز بهعنوان روز شهادت خودداری نموده و تنها به ذکر ماه صفر اکتفا کرده است. دومین قائل به این قول شیخطوسی (قدسسره) در کتاب «تهذیب الاحکام» است. باتوجه به اینکه شیخکلینی و شیخمفید (قدس سرهما) در شمار مشیخه او قرار داشتهاند، تنها از کلام شیخمفید (قدسسره) در کتاب «الارشاد» تبعیت کرده و روز خاصی را معین نکرده است که از عدمالتزام و تعییننکردن او بهروز خاصی در ماه صفر، میتوان استفاده کرد که کلام شیوخ خود (کلینی و شیخمفید) در بیستوهشتم و آخر ماه صفر را نپذیرفته است؛ البته لازم به ذکر است که قول بیستوهشتم صفر ازسوی برخی مثل شیخطبرسی و ابنشهرآشوب مازندرانی (قدسسرهما) مورد تأیید قرار گرفته؛ لکن پس از قرن ششم تا این زمان قائلی ندارد.
قول سوم: (7 صفر)
این قول مشهور است و در کتب شیعی اسناد معتبری برای آن ذکر شده است:سند اول، «تثبیت الامامه»: قدیمیترین منبعی که در این زمینه تابهحال یافت شده، کتاب « تثبیت الامامه» تألیف «سید قاسم بن ابراهیم الرسی» است که در سال 246 وفات یافته است. او که خود از نوادگان حضرت امامحسن مجتبی (ع) است، از زهاد و عباد و علمای زمان خویش بود که دارای تألیفات فراوانی است. گفتنی است، او از روات احادیث هم بوده و بدونواسطه از حضرت موسیبنجعفر (ع) روایت نقل میکرده است.سند دوم، «قول شهید اول»: یکی دیگر از کسانی که قائل بودند شهادت سبطاکبر حضرت امام حسن مجتبی (ع) در هفتمماه صفر واقع شده، شهید اول (متوفای 786) است.سند سوم، «مرحوم کفعمی»: یکی دیگر از کسانی که قائل به شهادت امام حسن مجتبی(ع) در هفتم ماه صفر شده، علامه بزرگوار و محدث کبیر، مرحوم کفعمی، صاحب کتاب شریف «مصباح» است.
سند چهارم: پدر بزرگوار شیخبهایی
یکی دیگر از بزرگانی که قائل به شهادت امام حسن مجتبی (ع) در هفتم صفر است، مرحوم علامه شیخ حسین، والد مکرم شیخبهایی در کتاب «وصول الاخبار الی اصول الاخبار» است. او در سال 984 هجری وفات یافت.باتوجه به نزدیکتربودن ازلحاظ زمانی افرادی که در قول سوم ذکر شدهاند، میتوان نتیجه گرفت روز دقیقتر برای شهادت امام حسن مجتبی(ع) هفتم صفر است.منبع: شفقنا
