سواد مرگ و چرایی آن

صحبت‌کردن آشکارا و بی‌پرده درباره مرگ می‌تواند دشوار باشد. 

تاریخ انتشار: 10:07 - سه‌شنبه 8 آذر 1401
مدت زمان مطالعه: 2 دقیقه
بااین‌حال بررسی‌ها نشان داده است کسانی که برای مدتی از بیمار در حال احتضاری پرستاری کرده‌اند، راحت‌تر از بقیه می‌توانند درباره این موضوع حرف بزنند؛ چراکه این تجربه به آن‌ها کمک می‌کند بر موانع روانی موجود غلبه کنند.
 
چرا درباره مرگ حرف نمی‌زنیم؟
در سال 2019 پژوهشی روی 381 بزرگ‌سال اهل ایرلند شمالی انجام و از آن‌ها پرسیده شد به نظرشان چه چیزی مانع از صحبت کردن درباره مرگ می‌شود. نتایج نشان داد بسیاری از افراد مهارت کافی برای حرف‌زدن درباره این موضوع را ندارند. برخی نگرانند مبادا حین صحبت‌کردن با فرد بیمار حرف بدی به زبان بیاورند و موجبات آزردگی او را فراهم کنند. برخی دیگر نیز می‌ترسند اگر سر این بحث باز شود، نتوانند احساسات خود یا فرد بیمار را مهار و مدیریت کنند. اگر دوقطبی تولد و مرگ را در نظر بگیریم، می‌بینیم که تا چه اندازه به موضوع تولد پرداخته می‌شود، درحالی‌که همه از بحث مرگ فرار می‌کنند و این خیلی عجیب است؛ چون مرگ هم بخش دیگری از زندگی است و درست به‌اندازه تولد مهم است. شاید اگر بتوانیم آن را با آغوش باز بپذیریم و درباره‌اش حرف بزنیم، دیگر تا این اندازه تاریک و ترسناک نباشد.
 
 سواد مرگ چیست؟
به‌طور خلاصه می‌توان گفت «سواد مرگ» (death literacy) مجموعه‌ای از دانش، مهارت و دستورالعمل‌های کاربردی است که به کمک آن می‌توان برای روزها و ماه‌های قبل و بعد از مرگ برنامه‌ریزی مناسبی انجام داد. اگر از فوت‌وفن سواد مرگ آگاه باشیم، بهتر می‌توانیم شرایط دوران پایانی عمر و همچنین ملزومات پس از مرگ را درک کنیم و درباره آن‌ها تصمیم‌های آگاهانه‌تری بگیریم. اجازه دهید برای روشن‌شدن موضوع، چند پرسش مرتبط را مطرح کنیم. آیا از گزینه‌های مراقبتی برای بیمارانی که در حال احتضار هستند، اطلاعی دارید؟ آیا می‌دانید اگر عزیزی را از دست دادید، چطور باید برای مراسم‌های مختلف ترحیم و غیره برنامه‌ریزی کنید؟ اگر فرد بیمار سرپرستی نداشته باشد، چه می‌توان کرد؟ اگر فرد متوفی وصیت‌نامه‌ای به جا نگذاشته باشد، چه اقدامی باید انجام داد؟ سواد مرگ به شما کمک می‌کند تا پاسخ چنین پرسش‌هایی را بیابید و بتوانید در شرایط حساس پیش و پس از مرگ، هم از خودتان و هم از دیگران بهتر مراقبت کنید.
 
 چرا سواد مرگ مهم است؟
در سال 2021 مطالعه‌ای روی بیش از هشت هزار بزرگ‌سال بریتانیایی انجام و از آن‌ها خواسته شد اولویت‌هایی را که برای روزهای پایانی عمرشان دارند، مطرح کنند. بیشتر این افراد گفتند اولویت آن‌ها رهایی از درد و علائم دیگر بیماری، بودن در کنار عزیزان و حفظ احترام و کرامت انسانی‌شان است. بااین‌حال، بیشتر آن‌ها گفتند هرگز درباره این خواسته‌ها با کسی صحبت نکرده‌اند. می‌دانیم که با بالا رفتن سن و بیمار‌شدن افراد، این احتمال وجود دارد که توانایی لازم برای تصمیم‌گیری درباره مراقبت‌های پایانی عمر و مراسم‌های پس از مرگشان را از دست بدهند؛ پس اینکه پیش از رسیدن به چنین مرحله‌ای درباره این مسائل صحبت کنند، بسیار حیاتی است. از آن گذشته، امروزه بسیاری از کشورها با معضل پیری جمعیت روبه‌رو هستند و هرچه جمعیت پیرتر می‌شود، فشار بیشتری به نظام‌های بهداشت و درمان وارد خواهد شد و آمار مرگ‌ومیر نیز بالا خواهد رفت؛ بنابراین شاید در شرایط کنونی جهان، موضوع سواد مرگ از هر زمان دیگری اهمیت بیشتری پیدا کرده باشد. مرگ و فقدان بخشی جدایی‌ناپذیر از رفتار جامعه است و جوامع امروزی باید به دنبال راه‌هایی برای اطلاع‌رسانی درباره مرگ و مأنوس‌شدن با آن باشند.
منبع: linkedin.com / theconversation.com