به گزارش اصفهان زیبا؛ کاوشی نظری در آثار شهید صدر و بازسازی اندیشه مقاومت اسلامی چنین مینماید که مقاومت، تمهیدی راهبردی برای حرکت از وضعیت «موجود» بهسوی وضعیت «مطلوب» است. این راهبرد را باید راهبردی انتقالی و منطبق با وضعیت جامعه در حال گذار قلمداد کرد. شهید صدر معتقد است که بهطورکلی برای رهایی جهان اسلام از استعمار و نیل به جامعه توحیدی، ضروری است که تمشیت امور به حکومت اسلامی سپرده شود و این حکومت از پیدایی تا پایایی، باید متکی بر اندیشه مقاومت باشد؛ غایت مقاومت هم رسیدن به جامعه آرمانی، جامعه توحیدی و حکومت اسلامی است. صدر توصیه میکند که باید در این مسیر با تحلیل درست از ابعاد ضعف و افول جوامع مسلمان کنونی نسبت به اوج شکوفایی تمدن اسلامی در گذشته، بهخصوص قرون چهارم و پنجم، رهایی از سلطه استعمار با قوت دنبال شود.
شهید صدر ایجاد تغییر نگرش در برخی از مفاهیم دینی را نیز در بروز وضعیت کنونی مسلمانان مؤثر میداند و بیان میکند که این موضوع موجب آن شده که امت اسلامی دچار انحطاط شود و از معنای امت بودن فاصله بگیرد. دراینمیان ارزشها به ضد ارزشها تبدیل شده و از معنای اصلی خود فاصله میگیرد. او بهعنوان نمونه به استحاله مفهوم صبر در این زمینه اشاره میکند که بر اثر عقبماندگی فکری جوامع مسلمان، مفهوم صبر بهطرز مخربی تبدیل به دستاویزی برای بیتفاوتی و پذیرش هرگونه ظلم و ذلت شده است.
به طور کلی میتوان گفت که اندیشه مقاومت در نظر شهید صدر، دارای ابعاد مختلفی است که از درون انسان تا مناسبات اجتماعی، از خودسازی تا نظام سازی، از جهاد اکبر تا جهاد اصغر، از باور قلبی تا مبارزه علنی، از اصلاح تا انقلاب، از تشکیل حکومت اسلامی تا صیانت از آن و از قلمروی حاکمیتی تا مرزهای تمدنی را دربرمی گیرد؛ بنابراین، بازتاب اصولی همچون فراگیری، جامعیت، استمرار، واقعنگری، بنیادیبودن و مصلحت محوری در تعریف شهید صدر از مقاومت، نشان میدهد که او نگاهی همهجانبه به اندیشه مقاومت اسلامی داشته و آن را به نوع خاصی از مبارزه یا کنش سیاسی محدود نکرده است. شالوده اندیشه مبارزاتی شهید صدر بر پایه «نظریه مقاومت همهجانبه» بنا شده و از منظر او مقاومت اسلامی در تمام ابعاد حیات انسانی بسط یافته است.
