به گزارش اصفهان زیبا؛ چاقی و دردسرهایش دست از سر شهروندان برنمیدارد. روزی نیست که تیترهای ریزودرشت رسانهها یا محتوای کانالهای تلگرامی به چاقی اختصاص نیابد و کارشناسان از مضرات آن نگویند و از مردم نخواهند بیشازپیش مواظب خود باشند.
تعداد چاقها در کشور روزبهروز بیشتر میشود؛ بهطوریکه چاقی این روزها به دانشآموزان نیز رسیده و آنها را هم در سنین کودکی درگیر کرده است. بر اساس آخرین پیمایش انجامشده، میزان شیوع چاقی و اضافهوزن در گروه سنی زیر ۲۰ سال حدود ۲۸ درصد و شیوع اضافهوزن و چاقی در گروه ۶ تا ۱۱ سال ۱۹درصد است. مطالعات نشان میدهند که میزان بروز چاقی در بین پسران بیشتر از دختران است. بررسیها نشان میدهند که کودکان ۷ تا ۹ ساله در معرض خطر ابتلا به چاقی بیشتری در مقایسه با کودکان ۱۱ ساله قرار دارند. اعداد و ارقام موجود از شیوع چاقی در اصفهان هم خبر میدهد. طبق آخرین آمارها شیوع چاقی شکمی، 51.2 درصد و اضافهوزن و چاقی میانسالان ۶۳ درصد در استان اصفهان ثبت شده که این شاخص در نوجوانان و جوانان به ترتیب ۲۰ و 35/4 درصد است؛ همچنین در کودکان، کوتاهقدی و کموزنی به ترتیب 6.4 درصد و 7.6 درصداست. طبق آخرین آمار استخراجشده 21/2 درصد دانشآموزان نوجوان و ۲/۲ درصد کودکان استان دارای اضافهوزن و چاقی هستند.
دردسرهای چاقی
خیلی از چاقها از بدن خود ناراضی هستند و به همین خاطر هم به هر دری میزنند تا از شر آن خلاص شوند؛ از مصرف انواع و اقسام قرصها و مکملها تا رویآوردن به داروهای گیاهی و تندادن به عمل و خوابیدن زیر تیغ جراحی. دردسرهای چاقی، البته فقط به این مسائل ختم نمیشود؛ بلکه این معضل، پیامدهای دیگری نیز با خود دارد. به گزارش ایسنا، محمد هاشمی، دبیر انجمن علمی پیشگیری و درمان چاقی، با بیان اینکه چاقی زمینهساز ابتلا به بیماریهای غیرواگیر میشود، میگوید: «چاقی، پدیدهای است که بهخودیخود یک بیماری اطلاق میشود و میتواند زمینهساز طیف گستردهای از بیماریهای غیرواگیر مانند فشارخون، بیماریهای قلبیعروقی، سکتههای قلبی، مشکلات ارتوپدی و برخی سرطانها شود. دهههای گذشته، افراد در دهه پنجم زندگی (۴۰ تا ۵۰سالگی) به اضافهوزن و چاقی مبتلا میشدند. ابتلا به چاقی و اضافهوزن در سنین ۴۰ تا ۵۰سالگی میتوانست منجر به بروز دیابت در دهه ششم زندگی شود؛ یک دهه پس از ابتلا به دیابت نیز چاقی میتوانست زمینهساز بیماریهای قلبیعروقی و پس از ۷۰سالگی نیز منجر به سکتههای قلبی شود.»
به گفته او، چاقی کودکان و نوجوانان، بهعنوان یک بیماری در سطح جهان مطرح است. بررسی وضعیت ابتلا به چاقی کودکان و نوجوانان بیانگر این است که این گروه از افراد جامعه نسبت به گذشته، بیشتر به چاقی مبتلا میشوند. چاقی در کودکان و نوجوانان سبب میشود بروز عوارض ناشی از چاقی مانند دیابت و بیماریهای قلبیعروقی، چند دهه زودتر اتفاق بیفتد؛ بهطورمثال، احتمال ابتلا به دیابت در دهه سوم زندگی و احتمال ابتلا به بیماریهای قلبیعروقی در سنین ۳۰ تا ۴۰سالگی وجود دارد.
دبیر انجمن علمی پیشگیری و درمان چاقی بیان میکند: «اگر ابتلای زودهنگام به بیماریهای ناشی از چاقی را در میان جمعیت مبتلا به چاقی به ضریب برسانیم، به این نتیجه میرسیم که جامعه در دهههای آینده با افت بهرهوری مواجه میشود. منظور از افت بهرهوری جامعه این است که تعداد زیادی از افراد جامعه به بیماریهای غیرواگیر ناشی از چاقی مبتلا شوند.»
فست فودهای چاقکننده
روزبهروز بر تعداد فستفودیها در سطح شهر افزوده میشود تا با انواع و اقسام تبلیغات پررنگ و لعاب، پای مشتریها را بیشتر از پیش به رستوران یا کافه خود باز کنند و باعث افزایش تعداد چاقها شوند؛ چراکه به گفته کارشناسان، مصرف فستفود یکی از عواملی است که میتواند منجر به چاقی و بالارفتن وزن شود: «وضعیت عرضه و فروش فستفودها به نحوی است که تمام افراد میتوانند به غذاهای ارزانقیمت و با کالری بسیار بالا بهراحتی دسترسی داشته باشند. وضعیت فروش فستفودها به نحوی است که افراد در هر کوچه و خیابان میتوانند به فستفودها دسترسی داشته باشند. مصرف فستفودها که اغلب ناشی از افزایش دریافت کالری بیشتر در حجم مساوی است، سبب شیوع چاقی و اضافهوزن در افراد شده است. اگرچه ارزش غذایی فستفودها کم است، کالری فراوانی برای بدن فراهم میکنند. میزان این کالری از میزان نیاز بدن بیشتر است. دریافت کالری اضافه ناشی از مصرف فستفودها بهصورت بافت چربی ذخیره میشود و چاقی را رقم میزند. فستفودها، مواد کافی برای فعالیت حیاتی را فراهم نمیکنند؛ این در حالی است که از کالری بالایی برخوردارند. ناتوانی ناشی از مصرف فستفودها، گریبانگیر مصرفکنندگان مداوم این خوراکیها میشود.»
درودکانهای لاغری!
چاقی همیشه دردسرهای خودش را بههمراه دارد و خطرها و پیامدهای آن و همچنین تمایل افراد به داشتن بدنی بدون نقص باعث شده است خیلیها برای لاغری دست به هر کاری بزنند. در این میان، عطاریها نیز تبدیل به دکانی برای عرضه داروهایی شدهاند که به قول خودشان گیاهی است و میتواند در مدتزمان کوتاه، چاقها را لاغر کند؛ این در حالی است که مصرف این داروها نیز با عواقب جبرانناپذیری همراه است. پزشکی دراینباره در صفحه توییتر خود نوشت: «خانم ۳۲سالهای با درد معده مراجعه کرد. خواهرش میگفت از یک ماه قبل قرص لاغری گیاهی مصرف کرده و توانسته است۱۰ کیلو لاغر شود. برای بیمار آزمایش نوشتم. نتیجه همهمان را غافلگیر کرد! مشخص شد در داروی گیاهی که توسط بیمار مصرف شده، گُل (همان حشیش یا ماریجوانا) و بنزودیازپینها و داروهای ضدافسردگی TCA وجود داشته است؛ این در حالی است که بیمار سابقهٔ مصرف هیچ داروی دیگری را نداشت.»
دردسرهای چاقی تنها به این موارد ختم نمیشود و علاقه به داشتن بدنی سالم و لاغر باعث شده است پای برخی از افراد دارای اضافهوزن به اتاق عمل باز شود و آنها برای لاغرشدن تن به عملهای جراحی سخت بدهند. مجید حسن قمی، متخصص تغذیه و نایبرئیس انجمن تغذیه ایران، با بیان اینکه هر عمل جراحی عوارضی دارد به تسنیم میگوید: «هر عمل جراحی، 5 تا 10درصد خطر مرگ به همراه دارد؛ ضمن اینکه در جراحیها، نشت چربی و عفونت نیز ممکن است در محل جراحی رخ دهد؛ همچنین ممکن است در اینگونه اعمال جراحی، آمبولی چربی ایجاد شود که این آمبولی میتواند به ریه، مغز و قلب منتقل و باعث بروز سکته مغزی و آمبولی ریوی شود! برخی افراد مشتاق هستند جراحیهای چاقی را انجام دهند و فکر میکنند تنها با انجام این جراحی از شر چاقی خلاص میشوند؛اما نکته مهم این است که علاوه بر ضرورت اطلاع فرد از عوارض و خطر مرگ جراحیهای چاقی، افراد باید به میزان و درصد موفقیت این جراحیهانیز بیندیشند؛ جراحیهای چاقی بهطورکلی بین 65 تا 80 درصد موفقیتآمیزند؛ یعنی به میزان 65 تا 80درصد به فرد کمک میکنند وزن خود را از دست بدهد؛ اما یک نکته بسیار مهم در این جراحیها وجود دارد؛ آنهم اینکه تا زمانی که باور و عادت تغذیهای فرد تغییر نکند، این جراحیها موفق نخواهد بود.»
چاقی حالا گریبان همه را گرفته و حتی کودکان نیز را درگیر کرده است. نتایج تحقیقی با عنوان « بررسی مقایسهای برخی عوامل موثر بر چاقی کودکان سن دبستان در شهر اصفهان در سال۱۳۸۰ » نوشته لیلا عالیپور نشان میدهد بیشترین کودکان چاق 7/62 دختر هستند و بیشترین توزیع فراوانی (16درصد) مربوط به 12سالگی و کمترین توزیع فراوانی (7/4 درصد) مربوط به ششسالگی بوده است. دیگر یافتهها همچنین نشان می دهد بین فعالیت فیزیکی کودک، تعداد دفعات مصرف تنقلات و نان و غلات در روز، شاخص توده بدن والدین، وزن زمان تولد و نوع شیر و چربی مصرفی خانواده و شروع غذای کمکی کودک و مدت زمان کار با کامپیوتر با چاقی ارتباط معناداری وجود دارد.
