به گزارش اصفهان زیبا؛ در روزهای محرم، شهرهای مختلف ایران با آداب و رسوم منحصربهفردشان جلوهای متفاوت از عزاداری امام حسین (ع) را به نمایش میگذارند. اگر هنوز مقصدی برای حضور در این مراسم انتخاب نکردی، با آداب و رسوم محرم در شهرهای ایران آشنا شو تا سفر مذهبیات رنگی از فرهنگ محلی بگیره.
🌴 نخلگردانی در یزد
یزدیها در روز عاشورا «نخل» بزرگی را که از چوب و پارچه ساخته شده، در حسینیه امیرچخماق حمل میکنند. صدها نفر با پای برهنه نخل را بهنیت تشییع پیکر امام حسین (ع) در میدان میگردانند. آنها این سازه سنگین را با پارچه، شمشیر، آینه و نذرهایی از عزاداران تزیین میکنند.
🪓 آیین بیلزنی در خراسان جنوبی
در بیرجند و خوسف، مردم ظهر عاشورا بیلها را بهنشانه دفن شهدا مانند طایفه بنیاسد در دست میگیرند. با ذکر «حیدر علی» بیلها را در هوا میچرخانند و بههم میکوبند. آنها این مراسم را بهصورت گروهی اجرا میکنند و آیین بیلزنی را همچنان زنده نگه میدارند.
🪔 گلمالی در لرستان
عزاداران لرستانی چند روز پیش از تاسوعا، خاک تمیز جمع میکنند، آن را با آب و گلاب مخلوط میکنند و بدن، لباس، سر و صورت خود را گلمالی میکنند. پس از آن، آتش روشن میکنند تا لباسهای گِلی را خشک کنند. این سنت نمادی از اندوه و ماتم اهل لرستان است.
🥁 طنین سنج و دمام در بوشهر
بوشهریها با نواختن سنج و دمام، فضای شهر را در محرم حزنانگیز میکنند. جوانها در حلقههای عزاداری قرار میگیرند و با صدای ضربآهنگدار دمام، همراه با سینهزنی، شکوه خاصی به عزاداری جنوب میبخشند. این مراسم یکی از پرشورترین آیینهای محرم در ایران محسوب میشود.
🏴 سیاهپوشی زنجانیها
شهر زنجان با حضور دهها هزار نفر در مراسمهای حسینیه اعظم و زینبیه اعظم، به پایتخت شور حسینی تبدیل میشود. شرکتکنندگان گوسفند، گاو و حتی شتر قربانی میکنند و نذورات فراوانی از جمله غذا و چای در میان مردم پخش میشود.
🍲 نذریدادن در تهران
تهرانیها نذریهایی مثل آش شلهقلمکار، عدسپلو، شیر برنج و حلوا در میان مردم توزیع میکنند. برخی از آنها مسئولیتهایی مثل دادن چای، چاقکردن قلیان، جفتکردن کفش عزاداران یا نظافت حسینیه را بهعنوان نذر بر عهده میگیرند.
⚔️ آیین قمهزنی
در برخی محلهها، عزاداران با نذرهای شخصی بر سر خود قمه میزنند. والدین، قمههای کوچکتری را روی سر فرزندانشان میکشند تا نذرشان را ادا کنند. اگرچه این رسم بسیار محدود شده، هنوز در برخی دستهها مشاهده میشود.
🪨 سنگزنی در عزاداری تهرانیها
برخی دستههای عزاداری در تهران بهجای زنجیرزنی، از دو قلوهسنگ استفاده میکنند. آنها سنگها را با ریتم نوحه بر سینه و بالای سر خود میکوبند. مردم، این حرکت را نماد سنگهایی میدانند که در واقعه عاشورا بر بدن امام حسین (ع) و یارانش فرود آمده است.
🔐 رسم منسوخشده قفلآجین
در گذشته، فردی با استفاده از داروی بیحسی، ابزارهایی مانند قفل و سیخ را از بدن خود عبور میداد و جلوی دستههای عزاداری حرکت میکرد. امروز، مردم این رسم را کنار گذاشتهاند و به روشهای دیگر عزاداری میپردازند.
🎭 تعزیهخوانی در تهران و شهرهای دیگر
تهرانیها در بازار بزرگ و محلههای سنتی، تعزیهخوانیهای باشکوهی اجرا میکنند. گروه اشقیا با لباس قرمز و اولیا با لباس سبز یا سفید، وقایع روز تاسوعا و عاشورا را روایت میکنند. این مراسم در یزد و مشهد نیز برگزار میشود.
📣 چرا شناخت آداب و رسوم روزهای محرم اهمیت دارد؟
با شناخت دقیق آداب و رسوم روزهای محرم در شهرهای مختلف ایران، میتونیم نهتنها در مراسمها با احترام و آگاهی بیشتری شرکت کنیم، بلکه فرهنگ غنی عزاداری شیعیان را بهتر درک کنیم. این آشنایی، پیوند ما را با ریشههای تاریخی و معنوی محرم عمیقتر میکند.
