به گزارش اصفهان زیبا؛ مسیر علمآموزی، در کنار تمامی خوبیهایش، چالشهایی را نیز به همراه دارد. پیچ سخت این جاده آنجاست که مسائل مالی سد راه تحصیل میشوند.
خیریه دانشجویی «سابقون» پاسخی است به همین نیازها؛ تلاشی خودجوش و ساختارمند برای حمایت از دانشجویانی که باوجود توان علمی بالا، درگیر دغدغههای مالیاند. فرزانه فروهان مسئول و دبیر اجرایی خیریه دانشجویی سابقون، روایتگر مسیری است که این خیریه در حمایت مادی و معنوی از دانشجویان نیازمند پیموده است؛ مسیری که با همدلی آغاز شد، با امید ادامه دارد و نمودی از فرهنگ ایثار در دانشگاه است.
تلاش دانشجویان دغدغهمند برای حمایت از دانشجویان نخبه
دبیر اجرایی خیریه سابقون در ابتدا از هدفی که برای تأسیس خیریه داشتند میگوید: «دانشگاه اصفهان، بهعنوان یکی از بزرگترین و جامعترین دانشگاههای کشور، سالانه میزبان دانشجویانی از سراسر ایران است؛ از جمله مناطق محروم و کمتر برخوردار.
این تنوع جغرافیایی و اجتماعی در کنار سطح بالای علمی دانشجویان، موجب شده است که با طیف گستردهای از نیازها و چالشها مواجه باشیم. در میان این مشکلات، موضوع تأمین هزینههای زندگی و تحصیل برای دانشجویان نخبهای که از مناطق کمبرخوردار به این دانشگاه راه یافتهاند، بهویژه برای دانشجویان خوابگاهی، بهشدت ملموس و قابلتوجه است.
در سالهای گذشته، این دانشجویان برای دریافت کمک، بهصورت پراکنده به اساتید، مسئولان دانشکدهها، معاونان فرهنگی و معاونت دانشجویی مراجعه میکردند. نبود یک ساختار متمرکز حمایتی، باعث میشد بخشی از این نیازها بیپاسخ بماند یا رسیدگی به آنها با تأخیر انجام شود.
از همین رو، گروهی از دانشجویان دغدغهمند، عمدتاً از رشته حقوق، با همراهی و حمایت علمی و معنوی استاد محسن قائم فرد که عضو هیئتعلمی دانشگاه است و ۵ نفر دیگر از اساتید فرهیخته دانشگاه اصفهان، تصمیم گرفتیم مجموعهای خیریه محور و ساختارمند را بنیانگذاری کنیم.
هدف این مجموعه، ساماندهی کمکها و حمایتهای مالی و فرهنگی از دانشجویان نیازمند بود تا این حمایتها در چارچوبی مشخص، عادلانه و مستمر انجام پذیرد.
با تأسیس این خیریه دانشجویی، بستری فراهم شد تا دانشجویان نیازمند، آگاهانه و با حفظ کرامت، به مجموعهای مشخص مراجعه کرده و از خدمات آن بهرهمند شوند؛ مجموعهای که نهتنها در تأمین نیازهای فوری آنان نقشآفرینی میکند، بلکه با نگاهی انساندوستانه، سرمایهگذاری در آینده علمی و اجتماعی کشور را هدف قرار داده است.»
بهجای ماهی دادن، ماهیگیری را آموزش میدهند
فرزانه فروهان در ادامه به خدمات گسترده خیریه اشاره میکند: حوزه فعالیت خیریه دانشجویی سابقون گسترهای چشمگیر دارد و خدمات متنوعی را در برمیگیرد؛ از حمایتهای مالی؛ مانند تأمین شهریه، هزینه خوابگاه، تغذیه، رفتوآمد، کتاب و جزوه گرفته تا کمکهای درمانی نظیر خدمات پزشکی، دندانپزشکی و تهیه عینک.
همچنین تهیه اقلامی مانند کیف، کفش، لباس، خوراکی و سایر ملزومات اساسی زندگی دانشجویی از جمله خدمات رایج این مجموعه است.
اما فعالیتهای سابقون تنها به مسائل مادی محدود نمیشود. این خیریه در حوزه معنوی نیز حضوری مؤثر دارد؛ از ارائه مشاوره و وامهای دانشجویی تا حمایت از سفرهای زیارتی مانند عتباتعالیات. این مجموعه در برنامههای فرهنگی، آموزشی و اجتماعی دانشگاه نیز مشارکت فعال دارد و در شرایط خاص، همچون ایام جنگ اخیر میان ایران و رژیم صهیونیستی، همراهی ویژهای با دانشجویان برای بازگشت به شهرهای خود انجام داده است.
یکی از رویکردهای برجسته این خیریه، تمرکز بر توانمندسازی دانشجویان است. سابقون تلاش میکند با بهرهگیری از مشاوران مجرب، استعدادهای دانشجویان تحت پوشش را شناسایی کرده و با آموزش، مشاوره و حمایت، آنها را به سمت خودکفایی و اشتغال پایدار سوق دهد؛ یعنی بهجای ماهی دادن، ماهیگیری را آموزش دهد.
سابقون؛ بخشی مؤثر از بافت فرهنگی و اجتماعی دانشگاه اصفهان
او دررابطهبا ماجرای تأسیس خیریه میگوید: «ایده اولیه تأسیس خیریه دانشجویی سابقون به سال ۱۳۸۳ بازمیگردد. زمانی که جمعی از دانشجویان دغدغهمند با مشاهده مشکلات معیشتی و تحصیلی برخی همدانشگاهیهای خود، به فکر ایجاد مجموعهای منسجم و سازمانیافته برای حمایت از این دانشجویان افتادند.
این ایده در سال ۱۳۸۵ به ثمر نشست و خیریه سابقون بهصورت رسمی فعالیت خود را آغاز کرد.در طول سالهای فعالیت، دامنه خدمات این خیریه به شکل چشمگیری گسترشیافته و هماکنون در بخشهای مختلف دانشگاه از جمله دانشکدهها، خوابگاهها و مراکز دانشجویی، نقاط ارتباطی مشخصی برای مراجعه دانشجویان نیازمند و معرفی به خیریه توسط رابطین فعال ایجاد شده است.
دفتر مرکزی خیریه نیز همهروزه در ساعات اداری با تیمی متعهد آماده پاسخگویی و ارائه خدمات به دانشجویان است.
یکی از رویکردهای نوآورانه و اثربخش این مجموعه، همکاری با بخش آموزش دانشگاه است. بر اساس تفاهمنامهای داخلی، تمامی دانشجویانی که درخواست انصراف از تحصیل خود را ثبت میکنند، پیش از نهاییشدن فرایند، به خیریه معرفی میشوند. در این مرحله، بررسی میشود که آیا دلیل انصراف آنها مشکلات مالی است یا خیر؛ در صورت تأیید، اقدامات حمایتی لازم برای بازگرداندن دانشجو به مسیر تحصیل انجام میگیرد.در طول نزدیک به دو دهه فعالیت، بیش از ۷۰۰۰ دانشجو از خدمات خیریه دانشجویی سابقون بهرهمند شدهاند.
به طور متوسط، سالانه حدود ۴۰۰ دانشجو در بازههای مختلف تحصیل خود تحت پوشش این خیریه قرار میگیرند؛ آماری که بیانگر گستره تأثیرگذاری و اعتماد بالای دانشجویان به این مجموعه است.خیریه سابقون امروز نه فقط یک نهاد حمایتی، بلکه بخشی مؤثر از بافت فرهنگی و اجتماعی دانشگاه اصفهان است؛ نهادی که باتکیهبر همدلی، تخصص، و دغدغهمندی، چراغ راهی برای ادامه مسیر تحصیل بسیاری از نخبگان کشور شده است.»
خیریه دانشجویی سابقون نیازمند همراهی و مشارکت گسترده تمامی ارکان دانشگاه اصفهان
در ادامه دبیر اجرایی خیریه سابقون در مورد چالشها و نیازهای خیریه دانشجویی سابقون توضیح میدهد: از اصلیترین چالشهای ما، محدودیت منابع مالی است. باوجود علاقه و انگیزه بالا از سوی خیرین و افراد دغدغهمند، تأمین پایدار منابع مالی بهگونهای که پاسخگوی نیازهای دائمی و روزافزون دانشجویان باشد، همواره مسیری دشوار و پرافتوخیز بوده است.
از سوی دیگر، فرایند شناسایی دقیق دانشجویان نیازمند واقعی، همراه با حفظ کرامت، عزتنفس و جایگاه انسانی آنها، یکی از مهمترین و درعینحال چالشبرانگیزترین وظایف خیریه است. ارائه خدمات حمایتی در فضایی سرشار از احترام، همدلی و اعتماد، همواره در اولویت این مجموعه قرار داشته است.
در همین راستا، خیریه دانشجویی سابقون نیازمند همراهی و مشارکت گسترده تمامی ارکان دانشگاه است؛ از هیئترئیسه و مسئولین دانشگاه گرفته تا اساتید، کارکنان و خود دانشجویان. افزون بر این، همکاری نهادهای رسمی دولتی و خصوصی، از جمله فرمانداری و دیگر سازمانهای حمایتی و اجتماعی نیز نقش بسزایی در تحقق اهداف خیریه دارد.
این خیریه با بهرهگیری از فرایندهای دقیق شناسایی، تأیید، مشاوره و پشتیبانی دانشجویان نیازمند، بستر شفافی برای دریافت و تخصیص کمکها فراهم کرده و آماده است تا با گسترش دامنه تعاملات، مسیر انتقال کمکهای مادی و معنوی از نهادها و افراد خیر به دست دانشجویان نیازمند را هرچه مؤثرتر طی کند.
امروز بیش از هر زمان دیگری، خیریه سابقون برای تداوم این مسیر روشن، نیازمند مشارکت، اعتماد و همراهی قلبی تمامی آحاد جامعه دانشگاهی و نهادهای بیرونی هستیم.
نیاز به مشارکت همدلانه برای تداوم راه
فروهان معتقد است برای ادامه راه و گسترش دامنه خدمات، حمایت و همراهی همدلانه بهویژه از سوی دانشجویان یک نیاز اساسی و حیاتی است.
این همراهی میتواند در دو قالب اصلی صورت بگیرد: قالب اول حمایتهای مالی از سوی خیرین، نهادهای دانشگاهی، افراد دغدغهمند و دانشجویان است که پشتوانه عملی برای ارائه خدمات حمایتی محسوب میشود.قالب دوم فعالیتهای داوطلبانه و همدلانه در قالب همکاری با خیریه، مشارکت در اجرای طرحها، یا همکاریهای مشترک با تشکلها، نهادها و گروههای دانشجویی و غیردانشجویی که نقش مهمی در تحقق اهداف فرهنگی، مشاورهای و آموزشی خیریه ایفا میکند.
علاوه بر این، برای فعالیت بهتر، هدفمندتر و متناسب با نیازهای روز، خیریه سابقون به زیرساختهای فناورانه و بهروزرسانی سیستمها نیز نیازمند است. یکی از اولویتهای اصلی در این زمینه، طراحی و راهاندازی یک اپلیکیشن اختصاصی برای خیریه است؛ ابزاری که بتواند خدمات را بهصورت جامع و دقیق ارائه دهد، فرایند ثبتنام و شناسایی دانشجویان نیازمند را تسهیل کند و در نهایت بستری شفاف، هوشمند و در دسترس برای همه مخاطبان خیریه فراهم آورد.
نفس گرم محرم در خیریه دانشجویی سابقون
او دررابطهبا فعالیتهای خیریه در ایام محرم میگوید: «ماه محرم، همواره فرصتی مغتنم برای تعمیق همدلی، خدمت و حرکت در مسیر آرمانهای حسینی بوده است.
خیریه دانشجویی سابقون نیز هر ساله با الهام از فرهنگ ایثار و خدمت امام حسین (ع)، برنامههایی ویژه و هدفمند در این ایام برگزار میکند تا ضمن بزرگداشت این ماه عزیز، گامی در جهت حمایت از دانشجویان نیازمند برداشته شود.
از جمله مهمترین فعالیتهای خیریه در ماه محرم میتوان به تأمین منابع مالی از طریق جمعآوری صدقات و نذورات به نیت امام حسین (ع) که با استقبال چشمگیر دانشجویان، اساتید و خیرین دانشگاهی همراه بوده است.
اجرای طرح اعزام دانشجویان تحت حمایت خیریه به سفر اربعین؛ تهیه و توزیع بستههای نذری و معیشتی در بین دانشجویان نیازمند بهویژه دانشجویان خوابگاهی و غیربومی باهدف ترویج فرهنگ نذر و مشارکت اجتماعی اشاره کرد.
خیریهای در خدمت تمام دانشجویان دانشگاه اصفهان
دبیر اجرایی خیریه سابقون سپس دررابطهبا فرایند تحت حمایت قرارگرفتن در خیریه سابقون توضیح میدهد: خیریه دانشجویی سابقون با نگاهی جامع و فراگیر، خود را متعهد به حمایت از تمامی دانشجویان دانشگاه اصفهان اعم از بومی و غیربومی میداند. این خیریه با ارائه خدمات متنوع و گسترده، تلاش کرده است تا پاسخگوی نیازهای گوناگون دانشجویان در زمینههای مختلف باشد و هیچ دانشجویی به دلیل مشکلات مالی یا روانی از مسیر رشد و تحصیل باز نماند.
خدمات ارائهشده توسط خیریه، فراتر از حمایتهای مالی صرف است. سابقون در حوزههای آموزشی، مشاورهای، استعدادیابی، اشتغالزایی، کمکهای اضطراری و حتی حمایت در شرایط بحرانی مانند زمان جنگ نیز فعال است. این خیریه با افتخار، نهتنها همراه و حامی دانشجویان، بلکه یار و همدل خانوادههای آنان نیز بوده است و در آینده نیز قصد دارد دامنه فعالیت خود را توسعه داده و بخش بزرگتری از جامعه دانشگاهی و حتی فراتر از آن را تحت پوشش قرار دهد.
فرایند تحت حمایت قرارگرفتن در خیریه به این صورت است که دانشجویانی که تمایل دارند از خدمات خیریه بهرهمند شوند، ابتدا به دفتر خیریه مراجعه کرده و فرم اولیه ثبتنام را تکمیل میکنند. در ادامه، پس از ارائه مدارک لازم، پرونده متقاضی توسط دبیر مجموعه و مشاوران متخصص بررسی میشود. این بررسی شامل جلسات مشاوره و ارزیابی دقیق شرایط دانشجو است.
در نهایت پروندهها باهدف ارائه خدمات عادلانه، در سه سطح (گرید) A، B و C طبقهبندی میشوند. در گرید A خدمات بهصورت کاملاً بلاعوض ارائه میشود. گرید B دریافت خدمات بهصورت ترکیبی است و شامل کمک بلاعوض و وام میشود. در گرید C دریافت خدمات بهصورت وام است.
این ساختار گریدبندی، تضمین میکند که کمکها بهصورت منصفانه، هدفمند و متناسب با سطح نیاز هر دانشجو ارائه شود. خیریه سابقون با این رویکرد تلاش میکند تا کرامت انسانی دانشجویان حفظ شده و حمایتها به بهترین شکل ممکن به نیازمندان واقعی برسد.
سرمایهگذاری بر دانشجویان مستعد، ثمراتی بلندمدت، انسانی و ملی در پی دارد
فروهان در پایان گفتوگو از تأثیرات چشمگیر خیریه برای دانشجویان و دانشگاه اصفهان میگوید: «فعالیتهای خیریه دانشجویی سابقون در طول سالهای گذشته، نه فقط به حل مسائل روزمره دانشجویان، بلکه به تغییر سرنوشت بسیاری از نخبگان جوان انجامیده است.
روایتهای واقعی و امیدبخشی از دانشجویانی که روزی در سایه حمایتهای این مجموعه توانستند مسیر خود را ادامه دهند، امروز نشان میدهد که چگونه یک حمایت ساده میتواند آیندهای متفاوت رقم بزند. از جمله نمونههای افتخارآمیز در کارنامه خیریه سابقون میتوان به دانشجوی رشته ادبیات که با حمایتهای دریافتی از خیریه توانست مسیر علمی خود را ادامه دهد و اکنون بهعنوان یکی از ناشران برتر کشور شناخته میشود.
دانشجویی که پس از فارغالتحصیلی در وزارت امور خارجه مشغول به کار شده و نقش مؤثری در عرصه دیپلماسی کشور دارد. دانشجوی بورسیه شده به یکی از کشورهای اروپایی که باوجود مشکلات مالی در سالهای اولیه تحصیل، توانست به کمک خیریه مسیر خود را حفظ و ادامه دهد.
چندین دانشجو که اکنون در مقطع پسادکتری مشغول به تحصیلاند و درگذشته، به دلیل فشارهای مالی تا مرز انصراف پیش رفته بودند، اما با حمایت بهموقع خیریه، نهتنها در مسیر تحصیل باقی ماندند، بلکه بهمراتب بالای علمی نیز دست یافتند اشاره کرد.
درخشانترین نمونهها، دانشجویان تحت پوششی هستند که باوجود دریافت کمک، خود نیز در طرحهای حمایتی مشارکت میکنند؛ مانند طرح اعزام دانشجویان زائر اولی به مشهد مقدس که در آن برخی دانشجویان تنها با مبالغ اندک مانند ۱۰ هزار تومان اما با نیتی بزرگ، به یاری دیگران شتافتند.
این نمونهها، گواهی روشنیاند بر این واقعیت که سرمایهگذاری بر دانشجویان مستعد، ثمراتی بلندمدت، انسانی و ملی در پی دارد. خیریه سابقون با حفظ کرامت، اعتماد و همراهی، توانسته زمینهساز این تحولات تأثیرگذار شود و به مسیر خود در خدمت به علم، اخلاق و انساندوستی ادامه دهد.»
