شهری که مرا می‌بیند!

ارتباط ما با شهر شاید درست از هر صبح که چشم به روی دنیا باز می‌کنیم، آغاز می‌شود. اگر به بیرون از خانه قدم بگذاریم و ساعاتی را برای انجام کارهای روزانه در شهر بگذرانیم، این ارتباط شکل قوی‌تر و جدی‌تری به خود می‌گیرد. اما اگر در خانه بمانیم، هم می‌توانیم به‌واسطه شنیدن اخبار یا گشت‌وگذار در شبکه‌های اجتماعی از حال و هوای شهرمان و اتفاق‌هایی که در آن در حال وقوع است، باخبر شویم. اما اینکه میزان و نوع ارتباط ما با شهرمان چقدر و چگونه است، سوالی است که از چند شهروند اصفهانی پرسیدم و آن‌ها جواب جالبی برای آن داشتند.

ای شهر، مرا ببین!

چندروز قبل در یکی از صفحه‌های فضای مجازی مطلبی به دستم رسید که خواندنش بهانه‌ای برای تهیه پرونده‌ای شد که در «بلدیه» این شماره مقابل نگاهتان است. مطلب برگرفته از خاطره هم‌وطنی بود که تجربه سکونتش در یکی از شهرهای کشوری اروپایی را بیان می‌کرد. او روایت کرده بود که درست از فردای روز سکونتش در آن شهر، به‌صورت تلفنی به ساختمان شهرداری دعوت‌شده و ضمن تکریم و خوشامدگویی و تشکر از حسن انتخابش برای سکونت در چنین شهری، چندساعتی درباره جزئیات زندگی در آن شهر با او صبحت شده است.

بده‌بستان شهر و شهروندی!

برای چند لحظه چشم‌هایتان را ببندید و فضایی را که در آن قرارگرفته‌اید، تصور کنید. حالا آرام‌آرام فضای مدنظرتان را بزرگ و بزرگ‌تر کنید و از اتاقی که در آن هستید، خانه‌تان، فضای بیرونی خانه، بن‌بست، کوچه، محله و خیابانی که خانه‌تان در آن قرار دارد، فراتر بروید. حالا خواهید دید در این سفر کوتاهی که ذهنتان به محیط اطرافتان دارد، مجموعه‌ای از مؤلفه‌ها و عناصر مختلف که مفاهیم متنوعی را در خود دارند برایتان ایجاد شد. مثلا ممکن است از تصور فضای اتاقتان، محیطی امن برای آسودن را درک کرده باشید. تصور فضای خانه‌تان به شما احساس تعلق و مالکیت را منتقل کرده باشد. با تصور فضای بن‌بست، کوچه و خیابان احساس خوشایندی از رضایت و آشنایی یا برعکس احساس نامطلوبی از نارضایتی و غربت به شما دست داده باشد.

دیدگاه‌هایی درباره خط اتوبوس خانه اصفهان- میدان انقلاب

در چند سال اخیر که اصفهان با مشکلات بزرگی مانند آلودگی هوا و ترافیک روبه‌رو شده، مدیریت شهری و علاوه بر آن، کارشناسان و متخصصان حوزه شهری تأکید زیادی بر توسعه حمل‌ونقل عمومی و ترویج فرهنگ استفاده از این وسایل در میان شهروندان دارند. این امر مهم که به فرهنگ‌سازی گسترده‌ای در این زمینه نیازمند است و شهرداری نیز ظرفیت‌های موجود خود را در راستای نهادینه‌سازی آن به کار گرفته است، به مقوله مهم دیگری هم نیاز دارد که توسعه کمی و کیفی وسایل حمل‌ونقل عمومی در شهر است. یعنی برای اینکه شهروندان به استفاده از مترو، اتوبوس، اتوبوس تندرو، تاکسی‌های شهری و… تمایل نشان دهند، لازم است این وسایل از کیفیت قابل‌قبولی نیز برخوردار باشند.

همزیستی مسالمت‌آمیز و رعایت حقوق شهروندی

یکی از وجوه بارز شهر اصفهان که از دیرباز بر پیشانی این شهر کهن نقش بسته و بی‌شک از افتخارات آن به شمار می‌رود، این است که اصفهان همواره و در دوره‌های مختلف تاریخی شهروندانی از ادیان و ملیت‌های مختلف را در خود جای داده و امکانات شهری موجود خود را به نحوی برابر و یکسان در اختیار آنها قرار داده است.

هم‌پیمایی کف شهر!

آلودگی هوا و ترافیک دو مورد از معضل‌های اساسی کلان‌شهرها به‌شمار می‌روند. شهر اصفهان نیز سال‌هاست که از این دو مشکل رنج می‌برد و هزینه‌های گزافی را بابت آن‌ها می‌پردازد. در چنین شرایطی، ارائه هر طرح و ایده‌ای که قدری از شدت آلودگی هوا و ترافیک بکاهد، در جای خود ارزشمند شمرده می‌شود. در این راستا، طرحی با عنوان «هم‌پیمایی در اصفهان» که در سال‌های قبل از سوی مرکز پژوهش‌های شورای اسلامی شهر اصفهان ارائه شد، مسئله استفاده از ظرفیت‌های خالی سامانه حمل‌ونقل در شهر اصفهان با هدف کاهش آلودگی هوا و ترافیک را بررسی کرده  و  نتایجی را در اختیار مدیریت شهری قرار داده است. آنچه در ادامه می‌آید، مروری بر بــخــش‌های مهم این طرح است.

شهری بر بستر آسمان

مبلمان شهری از ایده تا اجرا

یکی از مصادیق بارز خدمت‌رسانی و زیباسازی در فضای شهر، تعبیه و جانمایی «مبلمان شهری» است که از اجزای ضروری و جدایی‌ناپذیر شهر به شمار می‌رود. شاید بتوان سابقه شکل‌گیری مبلمان شهری را به قدمت پدیده شهرنشینی در جهان نسبت داد و گفت مبلمان شهری به‌عنوان یکی از عناصر شهری هم‌پا و هم‌قدم با تغییرات گسترده در نوع و شیوه اجرا گسترش‌یافته و تغییر کرده است. چنان‌که امروز این موضوع به‌عنوان یکی از مسائل مهم در زمینه مناسب‌سازی محیط شهری برای حضور شهروندان در فضاهای شهری به شمار رفته و از چالش‌های مهم در کلان‌شهرهای امروز محسوب می‌شود. آنچه در ادامه می‌آید مروری بر نظرات چند شهروند اصفهانی و یک مقاله علمی درباره این موضوع است.

مدیریت هوشمندانه شهر هوشمند!

حتماً برایتان پیش آمده که هنگام مواجه با شهرهای بزرگ جهان از خودتان بپرسید این شهرها چطور اداره می‌شوند؟ به‌خصوص اگر نحوه مدیریت شهر منجر به شکل‌گیری سیستمی منظم و کارآمد شده باشد و شرایطی قابل‌قبول را برای شهروندان مهیا کرده باشد. تا آنجا که کیفیت زندگی در شهر روزبه‌روز افزایش‌یافته و از آسیب‌ها و نتایج منفی شهرنشینی کاسته است. واقعیت این است که اداره یک شهر بزرگ یا کلان‌شهر نه امری ساده و نه دشوار است! می‌پرسید چطور؟ در چند دهه اخیر سیستم‌های نرم‌افزاری بسیار متنوعی برای اداره شهرها ارائه‌شده و گام‌های مؤثری در راستای مدیریت شهر با استفاده از ظرفیت‌های موجود برداشته است.

عطرِ شهر!

یا به این فکر کرده‌اید که «بوها» و «عطرها» هم می‌توانند در تداعی حس و حال بعضی از مکان‌های شهر به ما کمک کنند؟ این حس دل‌نشین را داشته‌اید که با استشمام بویی خاص، ذهنتان به گوشه‌ای از شهر پر بکشد و تجربه‌ای که در آن مکان از سر گذرانده‌اید، برایتان زنده شود؟ ماجرا از این ‌قرار است که مواجهه انسان با شهر، از طریق حواس پنجگانه‌اش شکل می‌گیرد. مولفه‌هایی که آدمی در شهر می‌بیند، صداهایی که می‌شنود، اجزایی که لمس می‌کند و طعم‌ها و مزه‌هایی که می‌چشد هر کدام به سهم خود نقشی در میزان و نوع شناخت او از شهر دارند.

تحلیلی بر نام‌گذاری معابر عمومی شهر

نـام‌گـذاری خیابان‌ها و معابر عمومی شهری از موضوع‌های موردتوجه شاخه‌های مختلف علوم انسانی است. هر شاخه‌ای از علوم مانند جغرافیا، علوم سیاسی، جامعه‌شناسی، فلسفه، مدیریت و شهرسازی به فراخور خود بخشی از مسائل مربوط به آن را مورد مطالعه قرار می‌دهند. بنابراین می‌توان گفت که بررسی نام‌گذاری معابر شهری، امری میان‌رشته‌ای است و معمولا از زوایای مختلفی می‌توان به آن توجه کرد.

ماجرای نام‌ها

یکی از مسائلی که این روزها در فضای مجازی واکنش‌های مختلفی را از سوی برخی از شهروندان اصفهانی برانگیخته، مسئله تعیین نام جدید برای چند مکان در شهر اصفهان است. نام‌هایی بر اساس بـرخــی از شـنــاخـته‌شده‌ترین رشته‌های صنایع‌دستی اصفهان مانند ارسی‌سازی، قلمکار، فرش، میناسازی، ملیله و… که حالا بر تابلوی چند چهارراه، پل، خیابان و… قرار گرفته‌اند. اینکه تعیین نام‌های جدید بر چه اساسی بوده و چرا این‌همه واکنش از سوی کاربران فضای مجازی به دنبال داشته، موضوعی است که دستمایه این گزارش قرارگرفته است. در این گزارش همچنین نظرات برخی از شــهـروندان اصـفـهـانــی را درایـن‌بـاره می‌خوانید.