شاید بتوان گفت از زمانی که «صنعت»، محور توسعه و پیشرفت کشورها دانسته شد، «شهر» بهعنوان بستری برای رشد و شکوفایی خلاقیت شهروندان، فضایی برای تعامل و ارتباط اجتماعی، مکانی برای تأمین نیازهای مادی و معنوی شهروندان و بهطور کلی گسترهای برای رشد و نمو اندیشههای انسانی به محاق رفت. صنعت و بهدنبال آن، اهمیت افزایش آمار تولیدات صنعتی و توسعه فیزیکی شهرها دیگر جایی برای توجه به ظرافتهای ساختوساز در شهرها باقی نگذاشت؛ اما در دوسه دهه اخیر، اندیشمندان حوزه جامعهشناسی و روانشناسی به اهمیت جایگاه شهر بهعنوان یک مؤلفه اثرگذار بر روند رشد و توسعه جامعه پی بردند و درصدد این برآمدند تا شهر را نه فقط بهعنوان فضا و کالبدی برای شکلگیری زندگی شهری، بلکه موجودی دارای هویت و معنا معرفی کنند.
«دوران شیوع بیماری کرونا فرصت بســـیــار مــنــاسبــی بود تا کشورهای توسعهیافته جهان سیاستهای خود درزمینه کاهش استفاده از خودروی شخصی در شهرها را نهادینه کنند؛ چراکه مردم بهناچار رغبتی به استفاده از وسایل حملونقل عمومی مانند مترو، اتوبوس، تراموا و… نشان ندادند؛ بنابراین یا باید به استفاده از خودروی شخصی فکر میکردند یا دوچرخه. اما مدیریت شهری در این شهرها برنامههایی را تدوین کرد که فرهنگ استفاده از دوچرخه یا پیادهروی جایگزین خودروی شخصی شود.» اینها بخشی از سخنان«مهدی حسنزاده»،مشاور توسعه حملونقل پاک، در اولین کنفرانس ملی «شهرهایی برای مردم» است که در روزهای 5 و 6 مردادماه از سوی اداره مطالعات و پژوهش شهرداری رشت با مشارکت دانــشـگاه گیلان بـــرگــزار شد. شرح بخشهایی از این کنفرانس را در ادامه میخوانید.
معاون شهرسازی و معماری شهرداری اصفهان از برگزاری مانور خیابانی «شهری برای کودکان» در راستای اجرای طرح ها و برنامه های مصوب شهر دوستدار کودک در سطح شهر اصفهان خبر داد. سید احمد حسینینیا در گفتگو با «اصفهان زیبا آنلاین» گفت: «در راستای اهداف و رنامههای مصوب شهر دوستدار کودک و با توجه به لزوم آگاهیبخشی به خانوادهها درخصوص حقوق کودک و ترویج فرهنگ رفتار با کودکان بهعنوان بخش مهمی از جامعه، مانور خیابانی “شهری برای کودکان” طی 5 روز در سطح شهر برگزار میشود.»
«عدهای گمان میکنند دلیل توسعه اصفهان دریافت سهم ویژه از اعتبارات دولتی بوده است! درحالیکه اصفهان هرگز ویژهخوار بودجههای دولتی نبوده و طبق مطالعات انجامشده، در 40 سال گذشته پیشرفت استان اصفهان عمدتا به دلیل نیروی انسانی خلاق و خوشفکر استان و استفاده بهینه از امکانات موجود بوده است.» این را حمیدرضا فولادگر، نماینده سابق مردم اصفهان در مجلس شورای اسلامی میگوید که در حاشیه برگزاری نخستین کنگره «استان اصفهان و توسعه ملی، چالشها و فرصتهای پیشرو» سخنان قابلتوجهی را در خصوص معضلات فعلی اصفهان در حوزه کسبوکار و توسعه بیان کرد. بهجز فولادگر، تعداد قابلتوجهی از مدیران ارشد کشوری، استانی و شهری در حاشیه این کنگره درخصوص اصفهان به ایراد سخن پرداختهاند که در این گزارش مروری بر برخی از آنها خواهیم داشت.
نام «اصفهان» با تاریخ ایران گرهخورده است. شهری که حتی اگر از زاویه نگاه یک اصفهاندوستِ افراطی یا یک شهروند اصفهانی به آن نگاه نکنیم و آن را بسته به قابلیتها و ظرفیتهایش مورد قضاوت قرار بدهیم، از تاریخی شاخص و ارزشمند در جهان برخوردار است و سابقه چشمگیر آن در حوزه تمدن و شهرنشینی هرگز قابلانکار نیست.
«بچهدار بشویم یا نشویم؟» این سوالی است که این روزها خیلی از زوجهای جوان بعد از گذشت یکی دو سال از ازدواجشان از خودشان و همدیگر میپرسند. آنطور که آمارها نشان میدهند، پاسخ این سؤال در میان زوجهای امروزی الزاماً همیشه «بله» نیست و داشتن و نداشتن فرزند به دو گزینه برابر بدل شده است. دلایل مختلفی هم برای این مسئله وجود دارد که میشود گفت برخی از آنها شامل مشکلات اقتصادی، استقلال مالی زنان و اهمیت پیدا کردن آزادیهای فردی برای آنها، تغییر رویکرد جوانها به فرزندآوری به عنوان یک ارزش و… هستند. این در حالی است که در قدیم پاسخی به جز «بله» برای این سؤال وجود نداشته است! چه برای زوجهای جوان و چه خانوادههایشان که از همان ابتدای ازدواجِ فرزندانشان چشم به راه از راه رسیدن نوهها بودهاند و اگر مانعی بر سر راه این روند طبیعی به وجود میآمده، همه خانواده خود را موظف به برطرف کردن آن میدانستند.
«شهر» را نمیشود از پشت شیشه پنجره یک اتاق یا اتومبیلِ در حال حرکت، در میان صفحات کتابها، در میان عکسها و فیلمها یا گفتهها و شنیدههای اینوآن شناخت. شهر مجموعهای از مؤلفههای دیدنی، شنیدنی، لمسکردنی و حتی بوییدنی است که باید در تعامل مستقیم و بیواسطه با آنها قرار گرفت و از نزدیک با هویت و ماهیت آنها آشنا شد. شهر را باید «قدم زد». خیابان به خیابان، کوچه به کوچه، گذر به گذر و معبر به معبر قدم زد و آنچه را در شهر جریان دارد، به درک و دریافت شخصی رساند.
آیین اختتامیه چهارمین جشنواره شــهـــرپـــژوهــی و نــخســتــیــن جشنواره فنپژوهی با شعار «اصفهان شهری زیستپذیر» ظهر روز سیزدهم تیرماه در حالی برگزار شد که این رویداد از سوی برگزارکنندگان آن گامی مهم در راستای ایجاد پیوند میان مجموعه شهرداری اصفهان با اندیشمندان، پژوهشگران، صاحبان ایدههای نو برای اداره شهر، شرکتهای دانشبنیان، مراکز علمی و دانشگاهها و کلیه افرادی دانسته شد که در راستای بهبود کیفیت اداره شهر قادر به حمایت از مدیریت شهری هستند. در این مراسم، شهردار اصفهان، معاون برنامهریزی و توسعه نیروی انسانی شهرداری اصفهان، رئیس سازمان مدیریت و برنامهریزی استان و دبیر علمی جشنواره سخنانی را درباره اهمیت برگزاری این رویداد بیان کردند.
هفتمین جلسه شورای اجرایی شهر دوستدار کودک روز چهاردهم تیرماه در عمارت باغ زرشک برگزار شد تا کودکان و نوجوانان عضو این شورا نقطه نظرات و ایده های خود را با مدیران شهرشان در میان بگذارند. شهرداری اصفهان با عضویت در شبکه جهانی ابتکار شهر دوستدار کودک یونیسف به عنوان اولین شهر کاندیدای دوستدار کودک در ایران معرفی شد.
اخیراً بعضی از خیابانهای شهر که قبلاً حجم ترافیک سنگینی را به خود میدیدند، به سمت پیادهرو شدن رفته و عرصه را برای رفت و آمد خودروها تنگ کردهاند. مثلاً اگر این روزها به خیابان نظر میانی سری بزنید، میبینید که دو سوی این خیابان پیادهروهایی با عرض نسبتاً زیاد ساخته شده و مسیر یک طرفه عبور ماشینها، نسبت به گذشته باریکتر شده است.
«تحلیل انتظارهای شهروندان از قطارشهری با استفاده از مدل کانو و تصمیمگیری چندمعیاره فازی» عنوان مقالهای است که تأثیرهای استفاده از قطارشهری بر شهر و شهروندان را مدنظر قرار داده و به تحلیل آن میپردازد. در این نوشتار 15 مورد از انتظارهای شهروندان در خصوص قطارشهری ارائهشده که میتواند دستاورد چشمگیری برای مدیران شهری محسوب شود. نویسندگان این مقاله بعد از ارائه شرحی کامل درباره ضرورت ترویج وسایل حملونقل عمومی در کلانشهرها با توجه به افزایش جمعیت و ازدحام و شلوغی شهرها، به این مهم میپردازند که سامانههای حملونقل ریلی یکی از الگوهای حملونقل پایدار در شهرها هستند که ایمنی بسیار بالا، راحتی و آسایش مسافران، عدم وجود ترافیک، کاهش مصرف انرژی، سرعت مناسب، عدم استفاده از سوختهای فسیلی و هزینه پایین حمل مسافر ازجمله مزیتهای آن بهشمار میرود؛ اما باید توجه داشت که درعینحال در صـورت عدم بهرهبرداری صحیح، این سیستم میتواند باعث هدررفتن سرمایههای شهر شود؛ همچنین عدم استقبال مردم از این وسایل علاوه بر بهوجودآوردن ضرر مادی، تأثیرهای منفی زیستمحیطی، اجتماعی و فـردی نیز دارد.
بهترین و دلچسبترین خاطرات همه ما با شهرمان از دل لحظههایی بیرون میآید که فرصتی دست داده تا فارغ از ازدحام سرسامآور خیابانها و گذرگاههای مملو از خودرو، در گوشهای دمی به خلوت گذرانیده و در تعامل مستقیم با شهر و آنچه در آن هست، قرار بگیریم. پشت ویترین یک کتابفروشی ایستاده و با آرامش عنوان کتابهای جدید را بخوانیم، مقابل دکه یک روزنامهفروشی در پیادهرویی عریض و خوشمنظر با خیالی آسوده روزنامهها و مجلههای جدید را ورق بزنیم یا در یک خیابان زیبا و خاطرهانگیز، با دوست و همنشینمان در فضای دلچسب یک کافه بنشینیم و گپ بزنیم… .