این روزها گردشگری شکلهای متنوعی پیدا کرده است. مناسک سفر که در گذشته بسیار ساده و معمولی برگزار میشد، حالا چه به لحاظ فرم و چه محتوا تغییر کرده است. این موضوع البته مرهون رشد فضای مجازی و اینترنت است که مردمان با اشکال دیگر زندگی و نحلههای دیگر فکری آشنا شدهاند. درواقع نوآوری اساس این تغییرات است و در گردشگری نمود زیادی پیدا کرده است؛ مثلا واژگانی نظیر سفر تجربهگرا، سفر ادونچری، کار در سفر، هیچهایک، کوچسرفینگ، وارمشاورز و… تا همین یکی دو دهه پیش واژگانی گنگ و نامفهوم برای بسیاری از مردم بودند؛ ولی اکنون شمار زیادی از جوانان چنین تجاربی را از سر مــیگـذرانـنــد و در شبکهها و صفحههای اجتماعیشان از تجربهشان مینویسند و عکاسی میکنند و حتی نحوه ارزان سفرکردن را به مخاطبانشان یاد میدهند.
این روزهایی که آذرماه آغاز شده و سالروز تولد اصفهان است، یکی از بهترین کارهایی که میتوان انجام داد، مطالعه درباره این جهانشهر است. مهمترین کتابها درباره اصفهان نوشته حمزه اصفهانی در قرن دوم هجری قمری است.
اول آذرماه، روز اصفهان است. بر اساس مستندهای تاریخی باروی شهر اصفهان را در برج قوس (آذر) تکمیل کردهاند و ازهمینرو کاشیکاری صورت فلکی برج قوس بر سردر قیصریه را بهعنوان نماد اصفهان برگزیدهاند. اصفهان اما تنها یک شهر نیست، بلکه یک مفهوم است و در جهت تبیین این مفهوم باید تلاش کرد.
چگونه در اصفهان گردشگری علمی کنیم؟» عنوان پنجمین برنامه اصفهانگرد بود که با حضور پژمان نوروزی، نویسنده، منجم آماتور، گردشگر حرفهای و طراح موزهها و مراکز علمی روز پنجشنبه با اجرای رضا منجمی در کنار مقبره خواجه نظامالملک در مکانی که معروف به دارالبطیخ (در اصفهان خیابان خواجه نظامالملک است) برگزار شد. در این رویداد مجتبی شاهمرادی، رئیس سازمان فرهنگی اجتماعی ورزشی شهرداری اصفهان و مصطفی نباتینژاد، رئیس مرکز پژوهشهای شورای اسلامی شهر اصفهان نیز حضور داشتند.
عمده گلیمهای استان اصفهان در سمیرم و نائین بافته میشود. برای همین پای درد دل بافندههای این دو شهرستان نشستیم و بعد به سراغ نــورالله عــبــدالهــی، ســرپرست معاونت صنایعدستی و هنرهای سنتی استان و دو تن از کارشناسان اداره میراث فرهنگی، گردشگری و صنایعدستی رفتیم و درباره مــشــکلات واســطــهگــری و بــازاریــابــی و انگیزههای نسل جوان برای بافتن از آنها پرسیدیم. بافندهها عمدتا ناامید بودند و از شوق خاموششده جوانان میگفتند؛ اما کارشناسان امیدوار بودند و شرکتهای تعاونی را تحولی نو در این زمینه میدانستند و برنامهریزی برای استفاده از ظرفیتهای فضای مجازی را راهی برای حل بسیاری از مشکلات عنوان میکردند.
اکبر رضوانیان یا همان عمو اکبر خانه نقلی کاشان نیازی به معرفی ندارد. همه کسانی که عاشق سفر و اقامت در بومگردی هستند، داستان او را میدانند. میدانند که او از اولینها در این شاخه از گردشگری است و نامش در کنار مازیار آلداوود و کیارش اقتصادی و سید هاشم طباطبایی و بسیاری دیگر جاودانه است. کسانی که نهتنها پیشگام بودند که فلسفهشان اهمیت دادن به بوم و نشاندادن سبکی از زندگی روستایی بود. هدفی که طی این سالها تا حدی کمرنگ شده است و نیاز به آسیبشناسی دارد، بااینحال او نهتنها این آرمانها را فراموش نکرده است که عاشقانه درراه بسطشان تلاش میکند.
سال گذشته فیلمی به نام سرزمین خانهبهدوشها (Nomadland) توجه بسیاری از مردم را در سطح جهان به سفر با خودرو جلب کرد. مسافرت درون خودرو برای بسیاری از عاشقان سفر هیجانانگیز است؛ ولی برای اینگونه سفرکردن در کشور ما پرسشهای زیادی در ذهن بسیاری از مردم وجود دارد که پیداکردن جوابش گاهی ساده نیست؛ مثلا اینکه چنین شکلی از سفر در ایران چه مشکلاتی دارد؟ سفر با چنین ماشینی چه مجوزهایی نیاز دارد؟ چقدر تجهیز یک ماشین مسافرتی هزینهبر است؟ و بسیاری از پرسشهای دیگر که در گفتوگو با سهراب گلبنفشه، از پیشکسوتان این حوزه، به آنها پرداختیم.
روزگاری ظلالسلطان درختان چهارباغ را از ریشه درآورد و به باغ نو منتقل کرد. به نظر میرسد آن روز کسی جرئت اعتراض به خود نداد. احتمالا بعدازاین واقعه، بسیاری از مردم شهر خون گریه کردند. همین چند سال پیش هم با عبور مترو از زیر چهارباغ بسیاری از درختان قطع شدند و جایشان را نهالهای تازه گرفت و صدای اعتراضها بهجایی نرسید. اما اهمیت این درختان در بحث گردشگری چیست و در برنامه توسعه شهر چه میزان برای این درختان اعتبار قائل شده است؟
مغازهدار شاکی است. پلیس شاکی است. گردشگر شاکی است. اما در این میان دیوارهای قیصریه با آن نقاشیهای چهارصدساله تنها نشستهاند و نظاره میکنند و صدایی از ایشان درنمیآید. صدا اگر از سنگ درآید، بِحقترین جا همین سنگهای سردر قیصریه است که از خروسخوان صبح تا بوق سگ، دود اگزوز و بوق موتورها را تحمل میکنند. گویی هیچوقت هم قرار نیست این درد درمان شود.
پروندههای ده اثر میراث ناملموس استان اصفهان برای ثبت ملی به وزارت میراث ارسال شدهاند. در این گزارش با همکاری فهیمه نقاش زرگر، کارشناس ثبت آثــار ادارهکل مــیــراث فـرهـنـگی استان اصفهان، و عباس ترابزاده، روایتی از ده میراث در شرف ثبت استان را ارائه دادهایم.
مردم به یاری اداره میراث شهر نائین آمدهاند و دست به کار مرمت میراثشان شدهاند؛ این خبر باعث شد رهسپار نائین بشویم و جویای این همکاری پرخیر. مرمت دو آبانبار در کشتزار ورزجان، بازسازی بادگیر زیبای آبانبار فیض، بازسازی و تعریض چند ساباط، مرمت چندین مسجد در بافت تاریخی شهر و همچنین حسینیه محله پنجاهه از اقداماتی است که با هزینه مردمی و همت اهالی و حمایت اداره میراث فرهنگی انجام شده است. مصاحبهای که در ادامه میآید، حاصل گفتوگویی با محمود مدنیان، ریاست میراث فرهنگی شهرستان و عیسی علیزاده از اعضای شورای شهر نائین است. در این گفتوگو درباره وضعیت کلی بناهای تاریخی شهر و برنامههای پیش روی این اداره در بحث گردشگری صحبت کردیم.
تا پیش از کرونا و گرانشدن بیشازاندازه دلار، سفرکردن به مقاصدی چون ترکیه یا ارمنستان سخت نبود؛ حالا اما همهجا گران شده است؛ بهخصوص اگر کارمند اداره باشی و بخواهی با کمترین هزینه سفر کنی. آنوقت دیگر باید با دقت هرچهتمامتر در تمامی هزینهها صرفهجویی کنی و قید بسیاری از تفریحها را در طول سفر بزنی؛ مثلا تصمیم بگیری قید خریدن تور را بزنی و خودت پرواز مناسبی پیدا کنی و بعد بگردی و یک اقامتگاه ارزان هم در گوشهای از استانبول پیدا کنی و راهی شوی. در این مطلب درباره الزامهای سفر ارزان به استانبول خواهیم نوشت.