پنجشنبه هفته گذشته (7 بهمن) نشست خبری سومین همایش فلسفه سیاسی انقلاب اسلامی و گام دوم انقلاب با محوریت درآمدی بر تبیین منظومه فکری رهبر معظم انقلاب اسلامی در محل فرمانداری شهرستان شاهینشهر و میمه برگزار شد. در ابتدای این نشست، رئیس همایش فلسفه سیاسی انقلاب اسلامی و گام دوم انقلاب گفت: «این همایش استانی به مدت سه سال است که همزمان با ایام مبارک دهه فجر در شهرستان شاهینشهر اصفهان برگزار میشود. در طول 30 سال رهبری مقام معظم رهبری، هیچ زمانی جملاتی که ایشان در رابطه با گام دوم داشتند، در رابطه با بیانیهها و پیامهای دیگرشان بیان نکردند. آیتالله خامنهای دراینباره فرمودند: “من روی این بیانیه خیلی زحمت کشیدم و انتظار دارم که همه دغدغهمندان اسلام و انقلاب نیز روی بیانیه گام دوم کار کنند.” به عبارتی بیانیه گام دوم یک مانیفست ازآنچه میتواند نظامسازی و تمدنسازی کند و جامعه اسلامی را به سمت بایستههای در شأن خود سوق داده و هدایت کند، صحبت میکند.»
درخواست آمریکا برای مذاکره مستقیم با ایران بر سر احیای برجام موضوعی است که این روزها در صدر اخبار رسیده از وین قرار دارد. ایالات متحده از آمادگی خود برای گفتوگوهای مستقیم هیئت آمریکایی با تیم مذاکرهکننده کشورمان خبر میدهد و در مقابل مقامات ایران از عدم نیاز به این نوع مذاکره تا رسیدن به یک توافق خوب با کشورهای 1+4 میگویند.
در این روزهای باقیمانده تا پایان سال از ساختمان هرمیشکل بهارستان صدای اعتراضها به عملکرد برخی وزرای دولت سیزدهم شنیده میشود و تأییدکنندگان کابینه آیتالله سید ابراهیم رئیسی حالا با داشتن دغدغه معیشت مردم میخواهند وزرای اقتصاد، بهداشت، کار و صمت را در کمتر از شش ماه از آغاز کار آنها در دولت به مرحله استیضاح بکشاند. این منتقدان به وزرامعتقدند، فعل استیضاح در راستای حل مشکلات اقتصادی و معیشتی و البته به قول خودشان بدون سنگ اندازی در مسیر دولت باید صورت گیرد و دولت و مجلس موظفند برای یک تصمیم جدی در این باره اهتمام ورزند.
پس از پیروزی انقلاب اسلامی ایران، محور مقاومت در سطح منطقه و با محوریت اشغال فلسطین و مقاومت در برابر تجاوزات و توسعهطلبیهای رژیم صهیونیستی باز تعریف شد و مبارزه با این نظام سلطهگر در زمره اهداف آن قرار گرفت. این حرکت اسلامی که بهمرور با دستاوردهای بسیاری در لبنان در مبارزه با رژیم صهیونیستی، در فلسطین در مقابله با اشغالگری این رژیم، در عراق و سوریه در مبارزه با اشغالگریهای داعش و در یمن نیز با حمایت از انقلاب مردم این کشور خود را نشان داد، کارشناسان حوزه ژئوپلیتیک را به بیان این احتمالات وا داشت که با گسترش و ارتقای قدرت و توانمندیهای این محور ما شاهد موج جدیدی از اقدامات این جبهه و در سطح بینالملل خواهیم بود.
در شرایطی که مذاکرات وین در سطوح مختلف با هدف احیای برجام در حال انجام است، رئیسجمهور کشورمان در اولین سفر خود به روسیه (در روز چهارشنبه، 29 دی ماه) با همراهی وزرای امور خارجه، نفت و امور اقتصادی و دارایی فصل تازهای از روابط تهران و مسکو را رقم زد. سفری دوروزه و با دعوت رسمی رئیسجمهور روسیه که مقدمات آن از چندین ماه قبل آغاز شده بود، تا از این طریق مناسبات دوجانبه در عرصههای مختلف با اولویت اقتصادی و تجاری بین دو کشور بررسی شود.
در آستانه پنجاهمین سالگرد روابط ایران و چین، همکاریهای راهبردی در دستور کار تهران-پکن قرار گرفته و مکاتبات و تماسهای مکرر رؤسای جمهور دو کشور در سطحی نوین و همچنین دیدارهای مکرر وزرای امور خارجه این دو کشور طی چهار ماه گذشته نشاندهنده برنامههای گسترده آنها برای توسعه روابط نزدیک دو کشور است. اواخر هفتهای که گذشت، وزیر امورخارجه ایران در رأس هیئتی متشکل از مقامات عالی سیاسی، اقتصادی، نفتی و بانکی در سفر دوروزه خود به چین دیدارها و مذاکرات دوجانبه ای را با وزیر امور خارجه چین صورت داد؛ سفری که توافقات جمهوری اسلامی ایران و چین بر پایه سند همکاری 25ساله و برنامهریزی در راستای اجراییکردن آن از مهمترین اهداف این سفر حسین امیرعبداللهیان به پکن بود.
از جمله پایههای اساسی گام دوم انقلاب در حوزه سیاست خارجی ایران دو محور دیپلماسی و مقاومت است که بخشهای راهبردی جمهوری اسلامی یا به عبارتی محور اصلی نظام انقلابی به شمار میآیند. آنچه که جمهوری اسلامی ایران در استفاده همزمان از آنها توانست تحولات و معادلات منطقهای و بین المللی را به نحوی مدیریت کند که این سیاست در حوزه بینالملل به عنوان الگو نیز مطرح میشود. ایران در پیوند دیپلماسی و مقاومت با هدف برقراری ثبات و آرامش در مبارزه با تروریسم به گونهای عمل کرد که نقش تأثیرگذار جمهوری اسلامی ایران در مبارزه با تروریسم در منطقه کتمانناپذیر است. استراتژی که از دوران انقلاب، زمان جنگ با عراق و تا به امروز در خدمت سیاست خارجی کشورمان بوده و نقش و ایدههای افرادی چون سردار شهید حاج قاسم سلیمانی را نمیتوان در شکلگیری و تأثیرگذاری در آن نادیده گرفت.
سرپرست وزارت امور خارجه طالبان، روز شنبه در رأس یک هیئت اقتصادی و سیاسی 26نفره از جمله سرپرستان وزارتخانههای اقتصاد و صنعت، تجارت افغانستان و معاونان چندین وزارتخانه اقتصادی از این کشور به تهران سفر کرد. سفری با هدف پرداختن به مسائل اقتصادی، سیاسی و امنیتی دو جانبه که دیدار امیر خان متقی با وزیر امور خارجه ایران و همچنین دیدار او با احمد مسعود، و اسماعیلخان، والی پیشین هرات در تهران (با نقش میزبانی و میانجیگری ایران با منشور کاهش تنشهای داخلی در افغانستان) از مهمترین بخشهای آن بود.
همزمان با ادامه دور هشتم مذاکرات وین، معاون وزارت امور خارجه کرهجنوبی در سفر خود به اتریش با معاون سیاسی وزارت خارجه کشورمان اواخر هفته گذشته دیدار و در چهارچوب رایزنیهای دوجانبه میان ایران و کرهجنوبی گفتوگو کرد. ملاقاتی به درخواست کرهایها و در محل نمایندگی جمهوری اسلامی ایران در وین که موضوعهایی همچون پولهای بلوکهشده ایران نزد کرهجنوبی و تحریمها علیه ایران محوریت آن بود. چوی چونگ کان در آن دیدار عنوان کرد که کشورش برای بازپرداخت بدهی خود به ایران تلاش میکند. جعفر قنادباشی، تحلیلگر سیاست خارجی، در گفتوگو با «اصفهانزیبا» با اشاره به اینکه کرهجنوبی از جمله متحدان مهم آمریکا در شرق آسیا به شمار میآید، گفت: «کرهجنوبی به دلیل وابستگیهای اقتصادی و نظامی به ایالات متحده بسیار نزدیک و از متحدان خاص آمریکاست.
دور هشتم مذاکرات وین با برگزاری نشست کمیسیون مشترک برجام بهمنظور بررسی پیشنویس شش دور توافقهای صورتگرفته در سطوح مختلف آغاز شد و تمامی هیئتها در آن کمیسیون به پیشرفت حاصلشده در دور پیشین گفتوگوها اشاره و برای ادامه رایزنیهای فشرده نیز اعلام آمادگی کردند. درعینحال، کارشناسی و بررسی موضوعهایی همچون لغو تحریمها و اقدامات هستهای ایران، راستیآزمایی و مسائل مربوط به تضمینها در سطوح و فرمتهای مختلف بهصورت دو و چندجانبه و در سطح روسای هیئتهای مذاکرهکننده تا پنجشنبه نهم دی ادامه پیدا کرد که البته با وقفهای سهروزه به دلیل تعطیلات سال نو میلادی، مجددا از روز دوشنبه همین هفته از سر گرفته خواهد شد.
یادآور
مطابق خبرها و همزمان با آغاز سال نو میلادی، ایران و روسیه نیز در آستانه امضای سند راهبردی 20ساله خود قرار دارند، سندی که بیش از 20 سال، یعنی از 1379 (برابر با 2001 میلادی) با عنوان مـعاهــده، اساس روابط متـقـابـل و اصول همکاری در مسکو به امضای روسایجمهور وقت دو کشور رسید و پس از چند بار تمدید کوتاهمدت، حالا زمان تمدید نهایی آن فرا رسیده است. درعینحال ولادیمیر پوتین از سید ابراهیم رئیسی برای سفر به مسکو با هدف صحبت در خصوص امضای این سند همکاری تا پیش از آغاز سال نو میلادی دعوت به عمل آورده است، تا همکاری دوجانبه ایران و روسیه را در قالب یک موافقتنامه راهبردی در حوزههای مختلف اقتصادی، حملونقل انرژی (هستهای)، سیاسی و نظامیامنیتی بررسی کنند؛ حتی ممکن است تا مرحله امضا نیز پیش روند.